II SAB/Po 135/26

II SAB/Po 135/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-07-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. B. i J. S. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę O. B.; 2. odrzucić skargę J. S..
Uzasadnienie
O. B. i J. S. w jednym piśmie procesowym z dnia wnieśli skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny (dalej również: PPIS w [...]) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga dotyczyła zwłoki w załatwieniu sprawy z wniosku O. B. z dnia 26 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej odpowiedź na 12 pytań obejmujących kwestie związane ze szczepieniami ochronnymi. Wniosek ten został złożony i podpisany w imieniu własnym wyłącznie przez O. B.. PPIS w [...] udzieli na ten wniosek udzielił O. B. odpowiedzi w piśmie z dnia 27 stycznia 2026 r. znak [...]
W dniu 11 maja 2026 r. (data doręczenia wezwania - k. 26) O. B. została wezwana do uzupełnienia braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł – zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 maja 2026 r. (k. 20, 22) – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania i pod rygorem odrzucenia skargi.
W wyznaczonym terminie nie został uiszczony wymagany wpis, co zostało potwierdzone w informacji Oddziału Finansowo-Budżetowego Sądu z dnia 29 czerwca 2026 r. (k. 28).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sąd odrzuca skargę m.in. jeśli z innych przyczyn [niż wymienione w pkt 1-5a] wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi powoduje, że sprawa nie może być merytorycznie rozpatrzona i sąd poprzestaje na formalnym rozpoznaniu skargi. Dodać jeszcze należy, że sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Z kolei według art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, od której pomimo wezwania [jak stanowi § 1 tego artykułu, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania] nie został uiszczony należny wpis.
Termin do uzupełnienia braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi upłynął w niniejszej sprawie z dniem 18 czerwca 2026 r. (doręczenie skarżącej O. B. odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 maja 2026 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu nastąpiło w dniu 11 czerwca 2026 r.). Do tego czasu O. B. nie uiściła wpisu od skargi w wysokości 100 zł, jak też nie złożono wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w tej sprawie.
Podsumowując tę część rozważań, w wyznaczonym (określonym ustawowo) terminie braki fiskalne skargi nie zostały uzupełnione, wobec czego skarga O. B. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.
Z kolei w odniesieniu do J. S. Sąd również stwierdził podstawy do odrzucenia skargi, jednakże z innych powodów.
Otóż, należy w tym miejscu przypomnieć, że jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 17 czerwca 2026 r. sygn. akt III OSK 2545/25 (dostępnym w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna klasycznego jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej również: k.p.a.). W postępowaniu tym uczestniczą tylko dwa podmioty: występujący o udostępnienie informacji publicznej [wnioskodawca] oraz podmiot zobowiązany do jej udostępnienia. Przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) - dalej: u.d.i.p. expressis verbis odsyłają do tego Kodeksu tylko w art. 16, zgodnie z którym, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (ust. 1). W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zostało ograniczone wyłącznie do wyjątków wskazanych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. oraz w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Gdyby ustawodawca zapewnił innym podmiotom prawo do udziału w postępowaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, to ustawa o dostępie do informacji publicznej wyraźnie by o tym stanowiła lub odsyłała we wskazanym zakresie do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. Takiej regulacji jednak nie zawiera (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2392/17, dostępny jw.). W sprawie ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej sąd jest zobowiązany do ustalenia wyłącznie podmiotu zgłaszającego żądanie udostępnienia informacji publicznej. Nie bada żadnych innych przesłanek. Skoro "każdemu" przysługuje prawo żądania informacji publicznej, to tym samym stroną postępowania sądowego (art. 32 p.p.s.a.) jest "każda" osoba, która żąda sądowej kontroli prawidłowości realizacji jej wniosku (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2033/12, dostępny jw.). Interes prawny do wniesienia skargi ma zatem jedynie osoba występująca o udostępnienie informacji publicznej. Innymi słowy, z art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1, a także art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. należy wyprowadzić wniosek, że stroną postępowania w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, wszczynanego na wniosek, jest wyłącznie wnioskodawca, co powoduje, że w sprawach tych nie znajduje zastosowania art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1372/15).
W konsekwencji, brak legitymacji do wniesienia skargi wynika z braku interesu prawnego (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1); uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).
Brak legitymacji czynnej, co do zasady, skutkuje oddaleniem skargi (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 115/16, dostępny jw.). Niemniej jednak Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest zdania, że skoro na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej systemowo została wyłączona możliwość występowania innych stron postępowania niż wnioskodawca, to wniesienie przez podmiot, który nie wystąpił o udostępnienie informacji publicznej, skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest z mocy prawa wyłączone.
Wobec powyższego, w sprawie zastosowanie znajduje art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. i w tym wypadku zachodzą podstawy do odrzucenia skargi J. S. jako niedopuszczalnej (por. np. postanowienie NSA z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 393/25, dostępny jw.). Nie wystąpił on bowiem do Inspektor Sanitarny – tj. organu, którego bezczynność zaskarża – z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Uczyniła to jedynie O. B., która skierowała do PPIS w [...] wniosek z dnia 26 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej odpowiedź na 12 pytań obejmujących kwestie związane ze szczepieniami ochronnymi i była adresatem odpowiedzi organu z dnia 27 stycznia 2026 r. znak [...] Wobec powyższego tylko O. B. jako wnioskodawca (podmiot, który wystąpił do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej) mogła zatem formalnie wnieść skargę na bezczynność organu w powyższym zakresie.
Sąd ubocznie jeszcze zauważa, że wobec stwierdzenia niedopuszczalności skargi J. S. nie było podstaw do rozważania, czy w niniejszej sprawie zachodzi współuczestnictwo materialne i skarga powinna być objęta jednym wpisem, jak też nie był on odrębnie wzywany do uiszczenia wpisu od skargi (art. 222 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w sentencji postanowienia.