II SAB/Ol 93/26

II SAB/Ol 93/26 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2026-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Grzegorz Klimek
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143
art. 149  par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi D. D. na bezczynność Dowódcy [...] w G. w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Dowódcy [...] w G. na rzecz skarżącego D. D. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 15 stycznia 2026 r. D. D. (dalej jako: "skarżący", "strona") skierował drogą elektroniczną do [...] Brygady Zmechanizowanej w [...] (dalej jako: "organ", "podmiot zobowiązany") wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: co było przedmiotem spotkania odbytego przez przedstawicieli [...] Brygady Zmechanizowanej w [...] z Wójtem Gminy [...] i Przewodniczącą Rady Gminy [...] K. P., które odbyło się na terenie [...] w dniu 22 grudnia 2025 r., a także jakie były efekty tego spotkania, wskazując jednocześnie, że w przypadku, gdy ze spotkania została sporządzona dokumentacja wnosi także o jej udostępnienie. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji skarżący wskazał udostępnienie w formie elektronicznej.
W dniu 22 stycznia 2026 r. organ udzielił odpowiedzi o treści: "nie jesteśmy w stanie udzielić Panu informacji wskazanych w Pańskim wniosku. W uzasadnieniu powyższego wskazuję, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ujawnienie informacji dotyczących przebiegu wyżej opisanego spotkania, naruszyłoby wyżej wskazane przepisy".
Pismem z 31 marca 2026 r. skarżący wywiódł skargę na bezczynność [...] Brygady Zmechanizowanej w [...] w udostępnieniu informacji publicznej. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych ("MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2) art 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3) art 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p."), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej udostępniana jest na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, podczas gdy w sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji,
4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.i.p. w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji administracyjnej, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji.
Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;
2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku;
3) zapewnienie elektronicznego dostępu do akt sprawy;
4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Skarżący podkreślił, że organ nie udostępnił wnioskowanej informacji a ponadto pomimo faktycznej odmowy udzielenia informacji publicznej, nie została wydana decyzji w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w całości na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. a także na podstawie art. 206 p.p.s.a. o odstąpienie przez Sąd od zasądzenia zwrotu kosztów postepowania w całości. Organ wskazał, że doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należało wydać decyzję administracyjną, z uwagi na zastosowanie u.d.i.p., co uczyniono w dniu 14 kwietnia 2026 r. Organ postanowił zatem uwzględnić skargę w całości w trybie art. 54 § 3 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. stwierdzić że dopuścił się bezczynności z jednoczesnym załatwieniem sprawy z wniosku skarżącego poprzez wydanie decyzji. Jednocześnie wskazał, że bezczynność ta nie miała miejsca bez podstawy prawnej i nie była dokonana z rażącym naruszeniem prawa.
W piśmie procesowym z 19 maja 2026 r. skarżący oświadczył, że w związku z faktem, że organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. uznał zasadność skargi w całości, a także wydał decyzję administracyjną, która została zaskarżona przez skarżącego w toku administracyjnej kontroli instancyjnej, wnosi o:
- umorzenie postępowania;
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego według norm prawem przepisanych na zasadzie art. 201 § 1 p.p.s.a.
Natomiast w dniu 15 czerwca 2026 r. organ działając przez pełnomocnika, w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 28 maja 2026 r., poinformował, że w załączeniu przedkłada decyzję Nr [...] z dnia 15.06.2026 r. stwierdzającą, że organ dopuścił się bezczynności w związku z załatwieniem sprawy z wniosku skarżącego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w której to organ uwzględnił w całości żądanie strony. Jednocześnie oświadczył, że wskazana decyzja została przesłana listem poleconym na adres pełnomocnika skarżącego. Ponadto podniesiono, że podtrzymano stanowisko organu, w szczególności wnioski wyrażone w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z
2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przechodząc do meritum sprawy należy podnieść, że skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy jak i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej w skrócie: "u.d.i.p.") informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyroki NSA: z 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18, z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, dostępne w CBOSA). Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku, którym jest [...] Brygada Zmechanizowana w [...], jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Stosownie bowiem do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Dowódca JW, reprezentujący państwową jednostkę organizacyjną, należy zatem do kategorii podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Żądana informacja stanowi informację publiczną, gdyż stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlegają między innymi informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych. Nie jest to zresztą kwestionowane w niniejszej sprawie.
Stwierdzić należy, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd, ponieważ 14 kwietnia 2026 r. organ wydał decyzję o odmowie udzielenia wnioskowanych informacji. W piśmie procesowym zaś z 19 maja 2026 r. skarżący oświadczył, że w związku z faktem, że organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. uznał zasadność skargi w całości (decyzja organu z 15 czerwca 2026 r. stwierdzająca dopuszczenie się bezczynności w sprawie), a także wydał decyzję administracyjną, która została zaskarżona przez skarżącego w toku administracyjnej kontroli instancyjnej, wnosi o umorzenie postępowania.
Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest zaś stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został termin przewidziany do jej wykonania (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). Sąd umorzył zatem postępowanie w co do bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.
W tym miejscu należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie Sąd orzekał wyłącznie w zakresie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. Natomiast Sąd nie był uprawniony do oceny prawidłowości decyzji z dnia 14 kwietnia 2026 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej, gdyż nie stanowiła ona przedmiotu skargi.
Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) oraz opłatę za pełnomocnictwo i wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem (480 zł), stosownie do § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).