II SAB/Ol 34/11

II SAB/Ol 34/11 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2011-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Alicja Jaszczak-Sikora
Hanna Raszkowska /sprawozdawca/
S. Beata Jezielska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I OZ 1070/11 - Postanowienie NSA z 2011-12-22
I OZ 303/12 - Postanowienie NSA z 2012-05-11
I OZ 492/11 - Postanowienie NSA z 2011-07-08
I OZ 606/12 - Postanowienie NSA z 2012-08-30
Skarżony organ
Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2, art. 5,  art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
art.263
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
Sentencja
Dnia 27 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2011 roku sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w rozpoznaniu wniosku z dnia 15 grudnia 2008 roku w sprawie wydania odpisów dokumentów postanawia - odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 18 marca 2011 r. A.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego
w B. w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie wydania z akt postępowania dyscyplinarnego, wymienionych we wniosku uwierzytelnionych odpisów dokumentów, dwóch notatek służbowych oraz metodyki badań psychologicznych wykonywanych w ramach badań profilaktycznych funkcjonariuszy SW. Skarżący, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniósł o zobowiązanie Dyrektora Aresztu Śledczego w B. do wydania wnioskowanych dokumentów lub wydania aktu o odmowie wykonania wnioskowanej czynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Wskazał, że pomimo skargi do organu wyższej instancji, Dyrektor nadal pozostaje w zwłoce, co przesądza o pozostawaniu tego organu administracji
w bezczynności, w dokonaniu czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia wynikającego z art. 73 w zw. z art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w B. wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że dnia 19 listopada 2008 r. wszczął wobec skarżącego postępowanie dyscyplinarne. Po zapoznaniu się z aktami tej sprawy, pismem z dnia
15 grudnia 2008 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie kserokopii trzech dokumentów w celu wykorzystania ich w ewentualnym postępowaniu sądowym, podając jednocześnie, że wniosek nie wiąże się z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym. Pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, w ocenie Dyrektora, skarga na bezczynność organu jest niezasadna. Organ administracji dodał, że skarżący pismem z dnia 9 stycznia 2011 r. wystąpił do Dyrektora Okręgowego SW w O. ze skargą na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w przedmiotowej sprawie. Dyrektor Okręgowy uznał zarzut braku reakcji na przedmiotowy wniosek za bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Oznacza to, że badanie legalności aktów administracyjnych lub bezczynności organu, poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe, wówczas gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie bowiem braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty.
Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie.
Przypomnieć należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia, gdy organ administracji zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza, że zarzut bezczynności jest uzasadniony, jeżeli organ, właściwy w sprawie i zobowiązany do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Celem skargi na bezczynność jest bowiem spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Zaznaczyć trzeba, że korzystanie z tego środka jest niedopuszczalne, gdy przed wniesieniem skargi na bezczynność organ dokona określonej czynności.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji tylko w przypadkach określonych w pkt 1-4a tej ustawy. Należy podkreślić, że skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 28). Jeżeli więc nie przysługuje skarga na określony akt administracyjny lub czynność,
to w konsekwencji niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność organu administracji w tym zakresie.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, z kolei granice właściwości sądów administracyjnych i zakres ich kompetencji określają art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a. W art. 5 p.p.s.a. ustawodawca zawarł enumeratywny spis kategorii spraw, w stosunku do których wyłączona jest możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jednym z tych wyjątków, zawartym w pkt 2 tego artykułu, jest kategoria spraw wynikających z podległości służbowej między przełożonymi
i podwładnymi. Do takiej kategorii należy postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy Służby Więziennej. Dlatego postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego, tylko wtedy gdy przepisy szczególne na to pozwalają, na zasadzie art. 3 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia
30 listopada 2005 r., II SAB/Bk 25/04, ONSA WSA 2005, nr 6, poz. 113).
W rozpoznawanej sprawie strona wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w związku z zaniechaniem wydania dokumentów z akt postępowania dyscyplinarnego. Jednakże, z analizy przepisów obowiązującej ustawy o Służbie Więziennej z 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 523) wynika, że postępowanie to nie podlega obecnie kontroli sądowoadministracyjnej. Obowiązująca ustawa o Służbie Więziennej jednoznacznie bowiem zastrzega w art. 263, że wszystkie orzeczenia i postanowienia wydane w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej, które kończą to postępowanie, podlegają kontroli sądu powszechnego - właściwego miejscowo sądu pracy. Powyższe oznacza, że w obecnym stanie prawnym sąd administracyjny nie ma podstaw do rozpatrywania skarg na rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariuszy SW i na bezczynność organu w tym zakresie. Brak jest bowiem unormowania, które upoważniałoby go do tego tak, jak to czynił art. 132a ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r. (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.).
Podnieść również należy, że wbrew przekonaniu skarżącego, do postępowania dyscyplinarnego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Prowadzone jest ono bowiem według zasad ustanowionych
w ustawie o Służbie Więziennej, a w zakresie nią nieuregulowanym odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego. Stanowi o tym art. 259 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Zasadą jest też, zgodnie z art. 3 § 3 pkt 2 k.p.a., że przepisów tego kodeksu nie stosuje się do postępowania w sprawach wynikających
z podległości służbowej pracowników organów państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W ustawie o Służbie Więziennej brak jest takiego zapisu. W związku z tym przełożony funkcjonariusza nie działa w postępowaniu dyscyplinarnym jako organ administracji publicznej. Również z tego względu, przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie nie może podlegać kontroli sądowoadministracyjnej.
Zakres kompetencji judykacyjnej, a zatem zakres stosowania środków określonych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Zastosowanie danego rodzaju środka następuje po rozpoznaniu sprawy zgodności
z prawem zaskarżonego działania wykonującego administrację publiczną, a brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to wprost z art. 58 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W sprawach nie objętych właściwością sądów administracyjnych wyłącznym sposobem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10).
Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak
w sentencji.