II SAB/Lu 67/26

II SAB/Lu 67/26 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2026-06-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Jacek Czaja /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej Miasta Lublin w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 9 lutego 2026 r. B. K. (dalej jako: skarżący), powołując się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej jako: u.d.i.p.), przesłał na adres mailowy Komendanta Straży Miejskiej Miasta Lublin (dalej jako: organ) wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "proszę o informację dotyczącą przewożenia przez umundurowany patrol w oznakowanym samochodzie funkcjonariusza L. D. do Sądu Rejonowego L. Z. w L. przy ul. [...] oraz z powrotem. W szczególności, choć nie wyłącznie, wnoszę o udzielenie informacji, kto oddelegował patrol do tych czynności, jak się nazywa jego przełożony, jak się nazywali funkcjonariusze w patrolu, jakie czynności wykonywali wcześniej, jakie czynności wykonywali po odwiezieniu L. D., jaki był koszt wykonania przejazdu, czy był on w jakikolwiek sposób rozliczany, czy funkcjonariusze wożący pana D. wykonywali czynności służbowe w trakcie gdy pan D. składał zeznania w sądzie (a jeśli tak, to jakie), jaka była przyczyna tego, iż pan D. nie opuścił w sądu niezwłocznie po zakończeniu zeznań, a pozostawał w budynku sądu i przez długi czas oddawał się rozmowie z pracownikami ochrony przy bramce, czy za wskazany czas pan D. oraz pozostali funkcjonariusze otrzymali bądź otrzymają wynagrodzenia oraz w jakich godzinach w dniu dzisiejszym L. D. pełnił służbę. Proszę także o udzielenie informacji, ile zgłoszeń o interwencje zgłoszono w dniu dzisiejszym we wskazanych godzinach, jaki był czas oczekiwania na połączenie na numerze 986 i jaki był czas reakcji/czas podjęcia interwencji w związku ze zdarzeniami w godzinach 12:3-15:00".
W piśmie z 20 lutego 2026 r. organ w pierwszej kolejności ustosunkował się do części żądań skarżącego zawartych we wcześniejszym wniosku - z 6 lutego 2026 r., uznając, że w pozostałym zakresie stanowią one przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej (co jest przedmiotem odrębnej skargi w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 66/26). Jeżeli zaś chodzi o pytania objęte wnioskiem z 9 lutego 2026 r., organ w tym samym piśmie poinformował skarżącego, że pytania zawarte w tym wniosku stanowią przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej, a w związku z tym dostęp do tych danych podlega ograniczeniu i z tego względu postępowanie w tym zakresie jest prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej jako: "k.p.a."). Organ wskazał, że wniosek z 9 lutego 2026 r. złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej nie zawiera podpisu ani adresu wnoszącego podanie, a tym samym nie odpowiada warunkom, jakie przepisy k.p.a. statuują w odniesieniu do podań.
W związku z powyższym, organ, zmierzając do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wezwał skarżącego na podstawie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 u.d.i.p., do uzupełnienia braków formalnych wskazanego wyżej wniosku poprzez opatrzenie go stosownym podpisem oraz wskazanie adresu wnioskodawcy pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W skardze do Sądu skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że Prezydent Miasta Lublin (Komendant Straży Miejskiej Miasta Lublin) pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 9 lutego 2026 r.;
2) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i udostępnienie informacji publicznej albo wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt sprawy organowi;
3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że organ nie był uprawniony do wzywania go do usunięcia braków formalnych wniosku na podstawie art. 63 i 64 k.p.a., gdyż postępowanie o udostępnienie informacji publicznej co do zasady nie jest postępowaniem administracyjnym, a przepisy k.p.a. mają zastosowanie dopiero w przypadku wydania decyzji administracyjnej. Skarżący podkreślił, że powołanie się przez organ na nadużycie prawa do informacji publicznej ma charakter czysto deklaratywny i nie zostało w żaden sposób uzasadnione, gdyż organ nie przedstawił żadnych argumentów pozwalających na przyjęcie tezy, że przedmiotowy wniosek nie służy realizacji prawa do informacji, lecz zmierza do dezorganizacji pracy organu lub wywołania nadmiernych obciążeń administracyjnych.
W ocenie skarżącego bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, ponieważ Komendant Straży Miejskiej zastosował przepisy k.p.a. w sytuacji, w której nie znajdują one zastosowania, uzależnił realizację prawa do informacji publicznej od spełnienia wymogów formalnych nieprzewidzianych w ustawie, powołał się na nadużycie prawa do informacji publicznej bez jakiegokolwiek wykazania okoliczności faktycznych uzasadniających takie stanowisko. W ocenie skarżącego, takie działanie prowadzi do nieuprawnionego ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji publicznej wynikającego z art. 61 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że zamierzał wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co jednoznacznie wykazał w piśmie z dnia 20 lutego 2026 r. Wskazał w nim na przyczynę ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej oraz zaznaczył, że postępowanie jest prowadzone w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz.143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uwzględnienie skargi na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga stwierdzenia, że w odniesieniu do danego wniosku spełnione są kumulatywnie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe powstania obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Oznacza to, że adresat wniosku musi należeć do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia, a sam wniosek musi dotyczyć danych lub dokumentów mających charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Mając to na uwadze, na wstępie należy wskazać, że w kontrolowanej sprawie niesporny pozostaje fakt, że Komendant Straży Miejskiej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tym samym przesłanka podmiotowa została spełniona.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). (por. wyroki WSA w Lublinie: z 9 września 2025 r., II SAB/Lu 89/25; z 6 marca 2025 r., II SAB/Lu 7/25; z 16 marca 2023 r., II SAB/Lu 8/23: z 6 listopada 2025 r., II SA/Lu 132/25).
W ocenie Sądu organ podjął formalnie prawidłowe działania zmierzające do zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro bowiem uznał, że zachodzi potrzeba wydania merytorycznej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej - z uwagi na stwierdzenie nadużycia prawa - to, zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. zobligowany był do wdrożenia procedury administracyjnej.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że co do zasady postępowanie wszczynane na podstawie u.d.i.p. ma charakter odformalizowany. Minimalne wymogi odnośnie do wniosku o udostępnienie informacji publicznej muszą obejmować jedynie jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Dopuszczalne jest więc przesłanie wniosku drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego, tak jak to miało miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadnionym interesem faktycznym lub prawnym.
Jednakże w sytuacji, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek, wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. Wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy albo podpisu elektronicznego na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15, wyrok NSA z 16 grudnia 2009 r., I OSK 1002/09). Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a., co oznacza, że kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Podjęcie zaś decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 lutego 2012 r., I OW 196/11; wyroki NSA: z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15; z 26 maja 2017 r., I OSK 2534/16; z 27 września 2017 r., I OSK 7/17; z 12 października 2017 r., I OSK 430/17; z 18 stycznia 2018 r., I OSK 758/16, z 11 kwietnia 2019 r., I OSK 1238/17).
W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że wniosek skarżącego z 9 lutego 2026 r. (tak jak część pytań zawartych we wniosku z 6 lutego 2026 r.) stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, co uzasadnia wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z uwagi na fakt, że wydanie decyzji administracyjnej wymaga zachowania rygorów procedury Kodeksu postępowania administracyjnego, organ pismem z dnia 20 lutego 2026 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek, zasadnie wezwał skarżącego – w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez jego podpisanie. Działanie to było w pełni uprawnione, jako że formalne uzupełnienie wniosku o podpis wnioskodawcy stanowiło warunek konieczny do nadania sprawie biegu i wdrożenia procedury zmierzającej do wydania merytorycznej decyzji o odmowie udostępnienia informacji.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie odpowiedział na skierowane do niego wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku, natomiast w dniu 10 marca 2026 r. wniósł bezpośrednio do Sądu skargę na bezczynność.
Sytuacja ta wprost wyklucza możliwość przypisania organowi bezczynności co do rozpoznania wniosku skarżącego z 9 lutego 2026 r. Nieuzupełnienie braków formalnych przez skarżącego tworzy bowiem stan trwałej przeszkody procesowej, która obliguje organ do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji, z uwagi na brak formalny uniemożliwiający nadanie sprawie prawidłowego biegu, organ nie miał prawnej możliwości wydania merytorycznej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skoro termin do załatwienia sprawy nie mógł rozpocząć biegu z winy samego skarżącego, zarzut bezczynności organu w tym zakresie na dzień wniesienia skargi należy uznać za przedwczesny i całkowicie bezpodstawny.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.