II SAB/Lu 128/25

II SAB/Lu 128/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1 i ust. 2; art. art. 16 ust.1; art. 5 ust. 1 i ust. 2; art. 6; art. 1 ust.1;
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 924
art. 30 ust.1;art. 27 ust.1; art. 29 ust.1; art. 40a ust.1;
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 17 lipca 2025 r. (wpływ do organu: 22 lipca 2025 r.) M. P. (dalej także jako: skarżąca) zwróciła się do Inspektor Sanitarny (dalej także jako: Inspektor, organ) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym 22 pytania dotyczące szczepień ochronnych.
Pismem z 25 lipca 2025 r. organ wezwał skarżącą do wykazania, że uzyskanie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (w zakresie części pytań, które organ zakwalifikował jako dotyczące informacji przetworzonej). Jednocześnie Inspektor poinformował skarżącą o wyznaczeniu nowego terminu na rozpatrzenie wniosku do 9 września 2025 r.
W związku z tym, że skarżąca w wyznaczonym terminie nie wykazała ważnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji, decyzją z [...] sierpnia 2025 r. Inspektor odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie obejmującym część pytań. Ponadto pismem z tej samej daty Inspektor udzielił odpowiedzi wniosek w zakresie pozostałych pytań.
Pismem z 7 sierpnia 2025 r. M. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Sądu skargę na bezczynność Inspektora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.), poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Inspektora do rozpoznania jej wniosku
i udostępnienie informacji publicznej, a ponadto o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę Inspektor wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Inspektor nie dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z 17 lipca 2025 r. (wpływ do organu: 22 lipca 2025 r.).
W świetle regulacji zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, należy przyjąć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
W sprawie nie jest sporne, że Inspektor jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych, ponieważ jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Przechodząc do oceny charakteru żądanych przez skarżącą informacji wyjaśnić należy, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca zdefiniował w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Stosownie do pierwszego z tych przepisów, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2024 r., poz. 416, dalej jako: u.p.i.s.), została ona powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 u.p.i.s. polega na sprawowaniu zapobiegawczego (art. 3 u.p.i.s.) i bieżącego (art. 4 u.p.i.s.) nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska (art. 5 u.p.i.s.), a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 6 u.p.i.s.). W orzecznictwie wskazuje się, że informację publiczną stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., czyli w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczeji epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2024 r., poz. 924, dalej jako: u.z.z.c.z.), państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Źródłami danych do rejestru są m. in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze (por. m. in. wyrok NSA z 12 stycznia 2023 r., III OSK 6176/21 i cyt. tam orzecznictwo).
W ocenie składu orzekającego Inspektor załatwił wniosek skarżącej zgodnie z wyżej powołanymi przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia 25 lipca 2025 r., organ na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przedłużył termin załatwienia wniosku do 9 września 2025 r., a zatem wniesienie skargi na bezczynność przed upływem tego terminu (skarga została sporządzona 7 sierpnia 2025 r. i tego samego dnia nadana do sądu) już tylko z tego powodu było nieuzasadnione.
W wyznaczonym w ww. terminie tj. w dniu 21 sierpnia 2025 r. organ skierował do skarżącej pismo, w którym na część pytań udzielił skarżącej odpowiedzi merytorycznej (dotyczy to pytań nr 1,15 i 16, 18 i 22, częściowo 6 oraz 4, przy czym w odniesieniu do pytania nr 4 organ wskazał adres strony internetowej, na której informacje się znajdują), w części wskazał, że nie posiada żądanych informacji (w tym przypadku chodzi o pytania nr 2, 7, 8), zaś w odpowiedzi na część pytań organ prawidłowo wyjaśnił, że nie stanowią one informacji publicznej (pytania nr 14, 17, 19, 20 i 21), a w takim przypadku na organie nie ciąży obowiązek ich udostępnienia. Co do pozostałych pytań organ uznał, że stanowią one informację przetworzoną (pytania nr 3,5,9,10,11,12,13 oraz częściowo pytanie nr 6), a w związku z niewykazaniem przez skarżącą w zakreślonym terminie interesu publicznego, w zakresie tych pytań wydał w dniu 21 sierpnia 2025 r. decyzję odmowną na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Z powyższego wynika, że organ załatwił wniosek skarżącej w całości, w różny, ale dopuszczalny przepisami u.d.i.p. sposób, a więc organowi nie można zarzucić bezczynności.
Odnosząc się do poszczególnych elementów wniosku skarżącej: nie są żądaniami udostępnienia informacji publicznej pytania odnoszące się do zagadnień z zakresu wiedzy medycznej (specjalistycznej), metod postępowania leczniczego, farmakologii dotyczącej szczepień ochronnych. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych, wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres wyznacza art. 17 u.z.z.c.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2011 r., nr 182, poz. 1086). Z tego względu nie stanowi informacji publicznej wiedza na temat utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki, której dotyczy pytanie 1 zawarte we wniosku (por. podobnie wyrok WSA w Łodzi z 20 lutego 2024 r., II SAB/Łd 129/23 i cytowane tam orzecznictwo). Mimo to organ udzielił skarżącej informacji medycznych na temat utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki. Analogiczny charakter – nie odnoszący się do informacji publicznej, lecz do kwestii diagnostyczno-medycznych miały pytania nr 7 (dot. zaleceń stosowanych w przypadku niepożądanych odczynów poszczepiennych), nr 16 (dot. nadwrażliwości na składniki szczepionki; zob. analogicznie wyrok WSA w Poznaniu z 6 czerwca 2024 r., IV SAB/Po 69/24).
Organ w trybie informacji publicznej nie jest też zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porad prawnych lub dokonania przez organ wykładni przepisów. Nie stanowią one informacji publicznej. Taki charakter mają zapytania o zgodność obowiązku poddania się szczepieniu z Konstytucją RP (pytanie numer 14), a także o tryb dochodzenia odszkodowania w związku z negatywnymi następstwami szczepienia (pytanie numer 15); dotyczy to także pytania nr 18 (skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r.). Odpowiedź na te pytania sprowadza się do znajomości przepisów prawa, których treść nie stanowi informacji publicznej. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność czy celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z
9 kwietnia 2024 r., II SAB/Bd 16/24).
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że nie jest także informacją publiczną zagadnienie dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia - pytanie nr 17 (por. m. in. wyroki WSA w Lublinie: z 16 marca 2023 r.,
II SAB/Lu 9/23 i II SAB/Lu 10/23, z 24 stycznia 2023 r., II SAB/Lu 161/22 oraz cyt. tam orzecznictwo). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. W związku z powyższym organ trafnie wskazał, że pytania w tym zakresie należy kierować do Światowej Organizacji Zdrowia.
Analogicznie, pytania od 19 do 22 odnoszą się do zakresu działania Ministra Zdrowia, a nie organów inspekcji sanitarnej. Adresatem tych pytań powinien zatem być Minister (abstrahując od tego, czy da się im w pełni przypisać walor informacji publicznej – co dotyczy pytania 22 odnoszącego się do porównania zakresu obowiązkowych szczepień ochronnych w różnych porządkach prawnych).
Na pytania dotyczące realizacji zadań ustawowych Inspektora w zakresie nadzoru nad szczepieniami ochronnymi, odnoszące się do kwestii statystycznych
i rejestrowych, organ udzielił odpowiedzi w powoływanym piśmie z 21 sierpnia 2025 r. (pytania nr 2, 4, 6). Odnosząc się do zarzutu skargi, że przesłane odpowiedzi są niewystarczające dla uznania zrealizowania obowiązku udzielenia informacji publicznej, Sąd podkreśla, że skuteczne postawienie zarzutu dotyczącego udzielenia niewyczerpujących odpowiedzi na pytania postawione we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego wskazania, które odpowiedzi są niejasne (niepełne) oraz w jakim zakresie organ powinien je uzupełnić. Ogólne wskazanie, że organ udzielił niewystarczającej odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku nie pozwala na zweryfikowanie stanowiska strony (por. wyroki WSA w Poznaniu z 24 listopada 2022 r., II SAB/Po 162/22 i II SAB/Po 163/22). Skarżąca – reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – nie sprecyzowała, w jakim zakresie odpowiedź organu jest dla nich niesatysfakcjonująca, a nie jest rolą sądu doprecyzowanie wniosku o dostęp do informacji publicznej.
Kolejno należy zaznaczyć, że organ nie ma obowiązku udostępniać informacji, których nie posiada. Stanowisko podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej powinno być wiarygodne. Pisemne poinformowanie o tym, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie posiada danej informacji publicznej nie jest równoważne z odmową jej udzielenia, co wymagałoby wydania decyzji. W realiach niniejszej sprawy zdaniem Sądu wiarygodne jest stanowisko organu, że nie posiada danych pozwalających na udzielenie odpowiedzi na pytanie (nr 8) o to, czy "większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna".
Jak już wskazano wyżej, w odniesieniu do pozostałych pytań (nr 3, 5, częściowo 6, 9, 10, 11, 12 i 13) organ uznał, że dotyczą one informacji przetworzonej, a wobec niewykazania przez skarżącą, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.; brak odpowiedzi na wezwanie organu), Inspektor wydał decyzję o odmowie udostępnienia tych informacji. Kwestia legalności decyzji odmownej nie podlega kontroli w rozpatrywanej sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie bezczynność organu. Kwestia, czy żądana informacja stanowi informację prostą (tak jak wskazała skarżąca), czy też informację przetworzoną (tak jak przyjął organ), może stanowić przedmiot oceny sądu kontrolującego zgodność decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydanej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a nie przedmiot oceny sądu rozpoznającego skargę na bezczynność (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 23 października 2025 r., IV SAB/Wr 678/25).
W świetle powyższych rozważań nie było podstaw do uznania, aby Inspektor dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku Inspektora o zwrot kosztów postepowania, należy stwierdzić, że zgodnie z wprowadzoną w art. 199 p.p.s.a. zasadą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisy nie przewidują zwrotu kosztów postępowania od strony skarżącej na rzecz organu w przypadku oddalenia skargi przez sąd
I instancji. Z tego względu wniosek organu nie mógł zostać uwzględniony.