II SAB/Lu 111/26

II SAB/Lu 111/26 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2026-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 1, art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W. oraz P. P.–H.-U. W.–P. spółki jawnej z siedzibą w S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Wójta Gminy G. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącym (solidarnie) kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu od odrzuconej skargi.
Uzasadnienie
W dniu 29 kwietnia 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga D. W. oraz P. P.–H.-U. W.–P. spółka jawnej z siedzibą w S. (dalej jako: skarżący) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Wójta Gminy G. .
W uzasadnieniu skargi wskazano, że ostateczną decyzją z [...] października
2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zakazało B. i J. K., właścicielom działki nr [...], położonej w miejscowości B. (gm. G. ), zagospodarowania utwardzonej części tej nieruchomości w sposób sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta jest ostateczna i podlega wykonaniu. Właściciele nieruchomości wnieśli skargę na tą decyzję do sądu administracyjnego, jednak sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Adresaci decyzji nie zaprzestali prowadzenia działalności w sposób naruszający prawo. Skarżący zwrócili się z pismem do Wójta o podjęcie czynności zmierzających do wykonania decyzji, w szczególności o zastosowanie środków egzekucyjnych, jednak organ nie podjął działań wskazujących na rzeczywiste prowadzenie postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że skarżący nie dopełnili obowiązku wniesienia ponaglenia, stanowiącego niezbędny warunek złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Organ wskazał również, że skarżący nie wyczerpali środków przysługujących im w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W aspekcie merytorycznym sprawy Wójt stwierdził, że przed zastosowaniem środków egzekucyjnych, skorzystał z działań informacyjnych wobec zobowiązanych, zmierzających do dobrowolnego wykonania nałożonych na nich obowiązków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zakres właściwości sądu administracyjnego określa w pierwszej kolejności art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a., który wskazuje, jakie formy działania albo bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania organów administracji publicznej podlegają kontroli przez sądy administracyjne.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Wójta Gminy G. w sprawie dotyczącej decyzji zakazującej B. i J. K. zagospodarowania nieruchomości w sposób sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Należy wskazać, że skarżący, będący właścicielami nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, w stosunku do której została wydana wspomniana wyżej decyzja, nie są wierzycielami w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; Dz.U. z 2026 r. poz. 268 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.). Podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego – a zatem wierzycielem – jest (co do zasady) właściwy do orzekania organ I instancji (art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W rozpoznawanej sprawie wierzycielem jest Wójt Gminy G. .
W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania obowiązków nałożonych decyzją z 2 października 2025 r. skarżący mają zupełnie inny status – podmiotu, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku poddanego egzekucji. Takiemu podmiotowi w postępowaniu egzekucyjnym w administracji służą szczególne środki prawne.
Zgodnie z art. 6 § 1 zd. 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 6 § 1a zd. 1 u.p.e.a.).
Z kolei zgodnie z art. 54a § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu, wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Do skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przepisy art. 54 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio (§ 2), co oznacza, że po rozpatrzeniu skargi na przewlekłość organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: (1) oddala skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania; (2) uwzględnia skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (w całości albo w części i w pozostałym zakresie oddala skargę). Na postanowienie w sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania ezgekucyjnego przysługuje zażalenie.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zatem inny, odrębny od uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego i w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tryb zaskarżania bezczynności wierzyciela albo przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Z powyższego wynika, że - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. - sąd administracyjny jest właściwy jedynie w sprawach skarg na postanowienia organu wyższego stopnia oddalające skargę na bezczynność wierzyciela lub na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 6 § 1a oraz art. 54 § 4 w zw. z art. 54a u.p.e.a. Natomiast tryb skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania. przewidziany w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. - stosowany jest tylko wówczas, gdy nie ma innego sposobu kwestionowania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji, a zatem jest on wyłączony w sprawach uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2003 r., SAB/Ka 138/02). Należy dodać, że podjęcie przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia ani wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a.). Nie stanowi również innego aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Konkludując – skarżący, którzy nie jest wierzycielami, a jedynie podmiotami, których interes został naruszony przez niewykonanie obowiązku określonego w decyzji, mogą domagać się podjęcia stosownych czynności egzekucyjnych przez wierzyciela, ale jedynie w ramach środków prawnych przewidzianych przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jeżeli uważają, że Wójt Gminy G. , nie realizuje swoich obowiązków wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku nałożonego decyzją z 2 października 2025 r., powinni wnieść skargę o której mowa w art. 6 § 1a u.p.e.a. do organu wyższego stopnia (samorządowego kolegium odwoławczego). W sprawie tej skargi organ wyda postanowienie, od którego przysługiwać będzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skarga do sądu administracyjnego (art. 127 § 3 w zw. z 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 art. u.p.e.a. oraz art. 3 § 2 pkt 3 i art. 52 § 3 p.p.s.a.).
Podobnie, jeśli skarżący uważają, że Wójt dopuszcza się przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, powinni wnieść skargę w trybie art. 54a § 1 u.p.e.a. (organem egzekucyjnym jest w tym przypadku Wójt – art. 20 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), a po wydaniu postanowienia w przedmiocie wniesionej skargi – skorzystać z zażalenia, a następnie – ewentualnej skargi do sądu administracyjnego.
Na marginesie należy odnotować okoliczność znaną skarżącym – wyrokiem (nieprawomocnym) z 5 maja 2026 r. (sygn. akt II SA/Lu 707/25), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 2 października 2025 r.
Konkludując: z uwagi na zupełnie inne środki zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, skarga do sądu administracyjnego w tym przedmiocie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
O zwrocie uiszczonego wpisu od odrzuconej skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy).