II SAB/Kr 86/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-06-18
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona przyrodybezczynność organuprzewlekłość postępowaniakara administracyjnawycinka drzewpostępowanie administracyjnekodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie kary za wycinkę drzew, ale uznał, że nie nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący S. J. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Postępowanie trwało od 2014 roku, a po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organ przez długi czas nie podejmował działań. Sąd stwierdził bezczynność organu, która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, jednocześnie zasądzając koszty od organu.

Skarżący S. J. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte w 2014 roku, a po uchyleniu decyzji przez WSA w 2018 roku, akta wróciły do organu I instancji. Mimo pewnych czynności podejmowanych przez Wójta, w tym zawieszenia postępowania z powodu śmierci części współwłaścicieli nieruchomości, od końca 2023 roku do marca 2025 roku organ pozostawał całkowicie bezczynny. Dopiero wniesienie skargi do WSA zmobilizowało organ do wydania decyzji umarzającej postępowanie w dniu 11 kwietnia 2025 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził bezczynność Wójta Gminy W., uznając ją za zasadną. Sąd umorzył jednak postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, ponieważ sprawa została już zakończona. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, w tym skomplikowany charakter sprawy i potrzebę ustalenia spadkobierców. Sąd zasądził od Wójta Gminy W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie załatwił sprawy w terminie, a po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez sąd, przez długi okres nie podejmował żadnych czynności, co wypełnia znamiona bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność).

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

u.o.p. art. 35-37

Ustawa o ochronie przyrody

P.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie sądowe podlega umorzeniu, gdy stało się bezprzedmiotowe.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p. art. 83f § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

k.p.a. art. 105

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody art. 158

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego. Bezczynność organu, mimo pewnych usprawiedliwiających okoliczności, nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest stan sprawy w chwili wyrokowania. Pojęcia 'bezczynność' i 'przewlekłość' są zdefiniowane ustawowo w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 K.p.a., jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko. Organ administracji nie może skutecznie bronić się przed zarzutem bezczynności wówczas, gdy organ ten – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął innej wymaganej czynności, a przy tym nie został wyznaczony nowy termin załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako 'zwykłe' naruszenie prawa.

Skład orzekający

Magda Froncisz

sprawozdawca

Monika Niedźwiedź

członek

Sebastian Pietrzyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu administracji publicznej oraz kryteriów oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zwłaszcza w kontekście długotrwałych postępowań administracyjnych i okoliczności usprawiedliwiających opóźnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, a ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezczynności organów administracji, co jest istotne dla wielu obywateli i przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy administracyjne reagują na takie sytuacje i jakie są granice odpowiedzialności organów.

Bezczynność urzędu w sprawie kary za wycinkę drzew: sąd wydał wyrok po latach oczekiwania.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Kr 86/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35-37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi S. J. na bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy W. do wydania aktu lub dokonania czynności, II. stwierdza, że Wójt Gminy W. dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wójta Gminy W. na rzecz S. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
S. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z 7 marca 2025 r., nadaną Pocztą 11 marca 2025 r., data wpływu do organu 14 marca 2025 r. - na bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew. Skarżący wyjaśnił, że wnosi skargę na bezczynność postępowania Urzędu Gminy W. i zarzuca Urzędowi niewydanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie [...] drzew z terenu nieruchomości - działki nr [...] i [...] obręb [...] - bez wymaganego zezwolenia przez M. J..
Skarżący wniósł: o zobowiązanie Urzędu Gminy W. do wydania w ciągu 14 dni od postanowienia Sądu decyzji w sprawie wycinki drzew bez wymaganego zezwolenia przez M. J., zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; o stwierdzenie, iż Urząd Gminy W. dopuścił się bezczynności postępowania; o zasądzenie od Urzędu Gminy W. na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowo-administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Urząd Gminy W. postępowanie wszczął 2 października 2014 r. na podstawie wniosku skarżącego z dnia 29 września 2014 r. Zakończyło się decyzją o umorzeniu tego postępowania (Decyzja nr GKOS.6132-1/2018 z 22 stycznia 2018 r.). Od tej decyzji skarżący odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (SKO), które 16 lipca 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wydaną przez Urząd Gminy W. Następnie, pismem z 20 sierpnia 2018 r. - za pośrednictwem SKO - skarżący złożył skargę na decyzję SKO do WSA, który 27 listopada 2018 r., (sygn. akt II SA/Kr 1171/18), uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Gminy W.
Działki, na terenie których wycięto drzewa, wchodzą w skład gospodarstwa rolnego o pow. 6,022 ha, którego właścicielem był brat skarżącego Z. J., zmarły w 1997 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu (sygn. akt I Ns [...]) jego spadkobiercami zostali: M. J., matka skarżącego Z. J., skarżący oraz jego bracia: W. i J.. Urząd Gminy W. 15 listopada 2019 r. postanowił zawiesić postępowanie ze względu na śmierć spadkobierców: matki i brata J. . Równocześnie Urząd wystąpił do skarżącego o wskazanie spadkobierców po zmarłych, motywując w ten sposób kontynuację postępowania. Następnie - przez około dwóch lat - skarżący prowadził z Urzędem bezproduktywną korespondencję w sprawie spadkobierców. Uważał i podtrzymuje swoje stanowisko, iż była to błędna interpretacja Urzędu - zarówno matka, jak i żyjący bracia nie kwestionowali wniosku skarżącego o ukaranie za wycinkę drzew, ponadto nie toczyło się przed Urzędem Gminy postępowanie spadkowe. Skarżący nie jest pewien, czy spadkobiercy po jego braciach mają wiedzę na temat postępowania. Jest przekonany, że intencją Urzędu Gminy W. nie było otrzymanie danych osobowych spadkobierców, co ze względu na obowiązujące przepisy RODO jest wątpliwe, a przewlekanie postępowania, aby skarżący odstąpił o swoich zamierzeń.
Pismem z 21 lutego 2022 r. skarżący przekazał, zgodnie z przepisami RODO, informację o spadkobiercach wtórnych. Kopie jego ponagleń, jakie wysyłał do Urzędu W. skarżący przekazuje w załączeniu do skargi. Zwraca uwagę, że na ostatnie pismo z 26 sierpnia 2024 r. dotychczas nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Mając na uwadze przytoczone fakty i argumenty skarga jest zasadna i konieczna.
W odpowiedzi na skargę w sprawie "niewydania decyzji w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie [...] drzew z terenu nieruchomości - działki nr [...] i [...] obręb [...] - bez wymaganego zezwolenia przez M. J." - Wójt Gminy W. podniósł, że spełnienie żądania strony nie jest możliwe. W toku przeprowadzonego postępowania nie potwierdzono by przedmiotowa wycinka drzew została dokonana w sposób niezgodny z prawem, ani by wycinka ta została wykonana przez M. J.. W związku z brakiem jednoznacznych dowodów w przedmiotowej sprawie 11 kwietnia 2025 r. została wydana decyzja umarzająca postępowanie. Decyzja została przesłana stronom postępowania. Obecnie strony mają czas na wniesienie ewentualnego odwołania od tej decyzji.
Zawieszenie postępowania, o którym pisze skarżący w swojej skardze, miało związek ze śmiercią części właścicieli dz. nr [...] i [...], które były objęte przedmiotowym postępowaniem. Ze względu na potencjalną możliwość nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za wycinkę drzew bez wymaganego zezwolenia na właścicieli ww. działek, ustalenie spadkobierców było niezwykle ważne. Faktem jest, że korespondencja w tym zakresie trwała długo, co było spowodowane niechęcią strony do ujawnienia danych spadkobierców i przedstawienia stosownych dokumentów. Po uzyskaniu częściowych informacji tut. Urząd Gminy wystąpił o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców i rejestru PESEL do Gminy Z., na terenie której spadkobiercy zamieszkują.
Jednocześnie na czas trwania postępowania największy wpływ miał skomplikowany charakter przedmiotowej sprawy, potrzeba zebrania dodatkowych dowodów w związku z brakiem pni i kłód wyciętych drzew oraz kilkukrotna zmiana osoby prowadzącej postępowanie spowodowana zwolnieniami lekarskimi i zmianami kadrowymi w Urzędzie Gminy W. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi należy podkreślić, że skarga była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
Zgodnie bowiem z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jest to warunek formalny, który w niniejszej sprawie został spełniony. S. J. - przed wniesieniem przedmiotowej skargi - wniósł do organu pismo (k. 283 akt administracyjnych) z 26 sierpnia 2024 r., nadane Pocztą 27 sierpnia 2024 r., data wpływu do organu 2 września 2024 r., w którym skarżący zwrócił uwagę, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Urząd trwa już prawie 10 lat, zostało wszczęte 2 października 2014 r. na postawie wniosku skarżącego z 29 września 2014 r. Od 2018 r, po wyroku WSA w Krakowie uchylającym decyzje Urzędu Gminy i SKO, postępowanie to prowadzone jest przewlekle i opieszale. Dlatego skarżący wniósł o wydanie rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 158 Ustawy o ochronie przyrody - w ciągu 14 dni od daty doręczenia tej korespondencji. W przypadku niedotrzymania ww. terminu zamierza złożyć skargę w tej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Będzie wnioskował o wymierzenie Gminie W. grzywny oraz przyznanie mu odszkodowania za nieuzasadnioną przewlekłość postępowania.
W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest stan sprawy w chwili wyrokowania. W sytuacji, gdy na moment wyrokowania bezczynność nadal istnieje, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jeżeli bezczynność ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 P.p.s.a.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność organu rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.
Pojęcia "bezczynność" i "przewlekłość" są zdefiniowane ustawowo w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z art. 37 K.p.a.:
§ 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, które zachowało aktualność, pojęcie bezczynności odnoszono przede wszystkim do niewydania w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1031/12 - przywołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Pojęcie "przewlekle prowadzonego postępowania" natomiast wiązano z nieefektywnym, rozwlekłym i długotrwałym prowadzeniem przez organ administracji postępowania, trwającym ponad potrzebę wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 116-119). Jako przewlekłe oceniano również takie postępowanie, w którym czynności podejmowane są przez organ w dużym odstępie czasu bądź wykonywane są czynności pozorne, powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6 s. 33; M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 289-290; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 51, wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. I OSK 2704/13).
Skarżący zarzucił w skardze bezczynność Wójta Gminy W. w postępowaniu administracyjnym w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych w art. 35 K.p.a. organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia przez organ administracji określonego działania związanego z wnioskiem uprawnionego podmiotu oraz braku tego działania, jakie w terminach określonych przepisami postępowania winien podjąć organ, zmierzając do zakończenia postępowania w prawnie przewidzianej formie. Stwierdzenie kumulatywnego spełnienia tych przesłanek obliguje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności, jeśli na moment wyrokowania organ nadal tego nie uczynił.
Należy podkreślić, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 K.p.a., jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).
Zgodnie zaś z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (art. 35 § 4).
Jak stanowi art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy ani w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.
W bezspornych okolicznościach faktycznych wynikających z akt przedmiotowej sprawy administracyjnej, Sąd wskazuje, że decyzją z dnia 22 stycznia 2018 r., nr GKOS.6132-1/2018 (znak: GKOŚ.6132.1.2014.ZO) Wójt Gminy W. umorzył postępowanie w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie [...] sztuk drzew bez wymaganego zezwolenia M. J. z terenu nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr: [...] i [...] obr. [...] stanowiących współwłasność J. J., M. J., S. J., W. J. oraz Z. J..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 16 lipca 2018 r. (znak: SKO.OŚ/4170/79/2018) na podstawie: art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 142 z późn. zm. – dalej jako: u.o.p.) w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dna 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz.U. z 2016 r., poz. 2249) oraz art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania S. J. od ww. decyzji Wójta Gminy W. z dnia 22 stycznia 2018 r. o umorzeniu postępowania - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 27 listopada 2018 r., sygn. II SA/Kr 1171/18, uchylił zaskarżoną ww. decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego S. J. 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Po zakończeniu ww. sprawy toczącej się przed WSA akta zostały zwrócone do SKO w dniu 11 kwietnia 2019 r., k. 179 akt adm., a SKO zwróciło akta sprawy do Wójta Gminy W. dnia 4 czerwca 2019 r., k. 181 akt adm.
Organ administracyjny I instancji Wójt Gminy W. był zatem zobowiązany do rozpoznania i zakończenia postępowania administracyjnego, co uczynił dopiero po wniesieniu do WSA przedmiotowej skargi na bezczynność, a to dnia 11 kwietnia 2025 r. poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie - decyzja k. 305-311 akt adm.
Jakkolwiek począwszy od dnia 4 czerwca 2019 r., daty zwrotu akt sprawy przez SKO do Wójta Gminy W., Wójt podejmował udokumentowane w aktach administracyjnych pewne czynności w postępowaniu, w tym zawiesił postępowanie w związku ze śmiercią części właścicieli dz. nr [...] i [...], które były objęte przedmiotowym postępowaniem, następnie poszukiwał spadkobierców, prowadził postępowanie dowodowe, to z całą pewnością od dnia 27 grudnia 2023 r., k. 279 akt adm., do dnia 25 marca 2025 r., k. 303 akt adm. organ I instancji nie podjął jakichkolwiek czynności w postępowaniu i pozostawał całkowicie bezczynny.
Dopiero 25 marca 2025 r. Wójt to dokonał zawiadomienia stron w trybie art. 10 K.p.a., a następnie 11 kwietnia 2025 r. wydał decyzję umarzającą postępowanie administracyjne mimo, że skarżący pismem z 26 maja 2024 r., k. 281 akt adm. prosił o informacje o toczącym się postępowaniu a pismem z 26 sierpnia 2024 r., k. 283 akt adm. ponaglał organ do załatwienia sprawy.
Tak więc Sąd stwierdza, że co najmniej w okresie 27 grudnia 2023 r. do 25 marca 2025 r. organ pozostawał całkowicie bezczynny. W międzyczasie dnia 11 marca 2025 r. skarżący wniósł przedmiotową skargę na bezczynność, koperta k. 9 akt sądowych.
Mimo przedstawionych w odpowiedzi na skargę okoliczności Sąd stwierdził, że Wójt Gminy W. naruszył przywołane wyżej przepisy określające terminy załatwienia spraw, biorąc pod uwagę, że decyzja kończąca postępowanie została wydana dopiero 11 kwietnia 2025 r.
Stan rzeczy istniejący w dniu wniesienia skargi bez wątpienia wypełnia znamiona bezczynności.
W nawiązaniu do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę trzeba wyjaśnić, że stwierdzenie stanu bezczynności wynika z ustalenia okoliczności obiektywnej – przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Wobec tego okoliczności wskazujące na skomplikowany charakter sprawy, poszukiwanie dowodów, poszukiwanie spadkobierców, czy zmiany i braki kadrowe nie mogły doprowadzić do skutecznego zakwestionowania zarzutu bezczynności Wójta.
Jak słusznie wskazuje się w doktrynie: "Organ administracji nie może skutecznie bronić się przed zarzutem bezczynności wówczas, gdy organ ten – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął innej wymaganej czynności, a przy tym nie został wyznaczony nowy termin załatwienia sprawy. Powody niezakończenia postępowania w terminie oraz powody niewyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy nie mają znaczenia. Niezałatwienia sprawy w terminie nie usprawiedliwiają w szczególności: skomplikowanie sprawy, niewystarczająca liczba pracowników obsługujących organ, przekazanie akt sprawy do sądu administracyjnego lub do organu wyższego stopnia" (komentarz do art. 37, P.M. Przybysz, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany", Lex/el. 2024).
Sąd też zaznacza, że przedłużeniu może ulec termin, który jeszcze nie upłynął. W przeciwnym wypadku, gdy termin zakończył bieg, nie ma już czego przedłużać, gdyż z bezskutecznym upływem terminu nastąpił już stan bezczynności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 marca 2021 r., II SAB/Gl 210/20, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2024 r., II GSK 268/23, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2023 r., II GSK 181/23).
Organ nawet nie dokonywał przedłużenia terminu do załatwienia sprawy, pozostając całkowicie bezczynnym przynajmniej we wskazanym wyżej czasie.
Dopiero wniesienie przez skarżącego przedmiotowej skargi do sądu administracyjnego stało się motywatorem dla organu do załatwienia sprawy przez wydanie w dniu 11 kwietnia 2025 r. decyzji kończącej postępowanie administracyjne.
Mając to na uwadze Sąd w pkt I sentencji wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta do wydania aktu lub dokonania czynności. Sąd nie miał bowiem już podstaw, by zobowiązywać organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a. – po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy wynikających z akt administracyjnych i argumentów przedstawionych w odpowiedzi na skargę - Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącej bezczynności organu nie zarzucał też skarżący.
W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18).
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.
Zważywszy na opisane wyżej okoliczności faktyczne Sąd stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta - w niniejszym przypadku - nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II i III sentencji wyroku na podstawie art. 149 §1 pkt 3 oraz §1a P.p.s.a.
W omówionych wyżej okolicznościach sprawy, w tym wobec faktu zakończeina postępowania przez organ poprzez wydanie decyzji z 11 kwietnia 2025r., Sąd uznał za zbędne stosowanie dodatkowych środków dyscyplinująco–represyjnych i wymierzenie organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.) – o co z resztą nie wnioskowano w skardze.
O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI