II SAB/Kr 27/15 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2015-05-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-03-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Beata Łomnicka Kazimierz Bandarzewski /przewodniczący/ Krystyna Daniel /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 658 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II OSK 2100/15 - Wyrok NSA z 2016-05-31 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku stwierdzono że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjecia czynności wymierzono grzywnę Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 267 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi S.C. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie legalności prowadzenia robót budowlanych I. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności III. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywnę w wysokości 7 000 (siedem tysięcy) złotych; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na skarżącej S.C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie S.C. w piśmie z 10 kwietnia 2006 r., uzupełnionym w dniu 21 kwietnia 2006 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o skontrolowanie legalności prowadzonych robót budowlanych na działkach nr [.... ] i [.... ] stanowiących własność S.M. W dniu 17 maja 2006 r. organ przeprowadził kontrolę prowadzonych robót budowlanych. W dniu 13 lutego 2007 r. i 26 marca 2007 r. organ przesłuchał w charakterze strony S.M. oraz S.B. W dniu 27 kwietnia 2007 r. przeprowadził kolejne oględziny na nieruchomości. Postanowieniem z 7 sierpnia 2007 r. organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budynkiem gospodarczym – garaż z pomieszczeniem w części strychowej wykonanym na działach nr [.... ] i [.... ] w P. bez wymaganego pozwolenia na budowę i nałożył na inwestora S.M. obowiązek przedłożenia oceny technicznej oraz oceny zgodności wykonanego obiektu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Postanowieniem z 10 października 2007 r. organ ponownie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny zgodności wykonanego obiektu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 7 września przedłożona została ocena stanu technicznego, natomiast inwestor nie wykonał obowiązku przedłożenia oceny zgodności inwestycji z miejscowym planem. Celem stworzenia możliwości pozyskania tej oceny wydano kolejne postanowienie. W dniu 28 kwietnia 2008 r. organ wezwał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej geodezyjnej usytuowania budynku gospodarczego wraz z odległościami od granicy działek i sąsiednich obiektów do 15 maja 2008 r. W dniu 28 maja 2008 inwestor przedłożył inwentaryzację powykonawczą geodezyjną. Postanowieniem z 19 sierpnia 2008 r. [.... ] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał za uzasadnione zażalenie S.C. na niezałatwienie sprawy w terminie oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia skargi do 19 września 2008 r. W dniu 9 lipca 2009 r. organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny budynku gospodarczego. Postanowieniem z 23 lipca 2009 r. organ I instancji wydał postanowienie o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych związanych z przedmiotowym budynkiem gospodarczym i nakazał inwestorowi przedłożenie: zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane. Postanowieniem z 29 grudnia 2009 r. organ nałożył na inwestora S.M. opłatę za legalizację budynku gospodarczego (garaż) w wysokości 25 000 zł. Decyzją z 29 stycznia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. zatwierdził projekt budowlany budynku gospodarczego-garaż i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Na skutek rozpatrzenia złożonego odwołania, [.... ] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 29 grudnia 2010 r. uchylił wyżej opisaną decyzję z 29 stycznia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wyrokiem z 27 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję [.... ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Akta sprawy zostały zwrócone do organu I instancji w dniu 12 lipca 2011 r. W dniu 16 kwietnia 2012 r. [.... ] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w związku z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie złożonym przez B.. (pełnomocnika S.C. – pełnomocnictwo k. 59) wezwał organ I instancji do złożenia wyjaśnień w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia wezwania. W dniu 15 maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał postanowienie (pod dotychczasowym znakiem – [.... ] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie garażu z pomieszczeniem magazynowym w części strychowej na działce nr [.... ] [.... ] [.... ] położonych w miejscowości P. W dniu 30 maja 2012 r. do organu I instancji wpłynął monit [.... ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w związku z nieudzieleniem wyjaśnień w prowadzonej sprawie. W dniu 13 czerwca 2012 r. organ wydał kolejne postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie jw. Postanowieniem z tej samej daty organ nałożył na inwestora S.M. obowiązek dostarczenia: zaświadczenia Wójta Gminy B. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy (informując, że przedłożona opinia o działce sporządzona przez Wójta Gminy P. nie jest wystarczająca), ekspertyzy technicznej stanowiącej uzupełnienie oceny technicznej z sierpnia 2007 r. w zakresie lokalizacji przedmiotowego budynku w tym zgodności z warunkami technicznymi oraz oceny uciążliwości dla działek sąsiednich wynikających tak z lokalizacji, jak i założonego programu użytkowania budynku oraz oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia. W dniu 19 czerwca 2012 r. organ I instancji poinformował organ wyższego stopnia o podjętych działaniach w sprawie. Postanowieniem z 6 lipca 2012 r. [.... ] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpoznaniu zażalenia S.C. (reprezentowanej przez B.C. ) postanowił nie wyznaczać organowi I instancji dodatkowego terminu załatwienia sprawy. W dniu 16 lipca 2012 r. S.M. zwrócił się o przedłużenie terminu dostarczenia wymaganych dokumentów do 23 lipca 2012 r. W dniu 23 lipca 2012 r. inwestor przedłożył pismo przewodnie w którym wskazał, że przedkłada "ekspertyzę techniczną z opinią wójta" – dokumentów tych nie ma w aktach sprawy. W dniu 17 lutego 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo W.O. , która wskazując, że jest współwłaścicielem działki nr [.... ] zwróciła się o przeprowadzenie kontroli na ww. działce. Poinformowała o toczącym się postępowaniu o dział spadku i zniesienie współwłasności m. in. obejmującym działkę oraz wskazała, że S.M. nie jest jej właścicielem. W dniu 17 kwietnia 2014 r. [.... ] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wezwał organ I instancji do złożenia wyjaśnień w sprawie w związku z kolejnym zażaleniem S.C. na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wobec braku odpowiedzi w zakreślonym terminie [.... ] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w dniu 20 maja 2014 r. wystosował monit. W piśmie z 11 czerwca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. zażądał od S.M. złożenia wyjaśnień odnośnie przedłożonej ekspertyzy której część dotyczy przedmiotowego budynku gospodarczego, a część budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [.... ] obr. [.... ] w Z. Ponadto żądał przedłożenia dokumentów potwierdzających własność działki nr [.... ] [.... ] [.... ] w P. w terminie do 30 czerwca 2014 r. W dniu 12 czerwca 2014 r. organ I instancji udzielił wyjaśnień organowi wyższego stopnia. W piśmie z tego samego dnia organ wezwał W.O. o dostarczenie ewentualnie posiadanych dokumentów. W dniu 13 czerwca 2014 r. organ wyższego stopnia zwrócił się do PINB-u W Z. o przesłanie akt prawy. W piśmie z 26 czerwca 2014 r. organ I instancji zwrócił się o wyjaśnienie do [.... ] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. czy w związku z rozminięciem się informacji z 12 czerwca 2014 r. z wezwaniem z 13 czerwca 2014 r. wezwanie o akta sprawy jest aktualne. Z akt sprawy nie wynika, czy akta sprawy zostały przesłane do organu wyższego stopnia. W dniu 8 lipca 2014 r. [.... ] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał zażalenie S.C. na przewlekłe prowadzenie postępowania za uzasadnione. W piśmie z 30 stycznia 2015 r. organ I instancji zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego i poinformował strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. W dniu 24 lutego 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał decyzję nakazującą inwestorowi rozbiórkę nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego. W piśmie z 5 stycznia 2015 r. S.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. , żądając zobowiązania organu do wydania decyzji rozbiórkowej "przy zagrożeniu, że w razie niewykonania wyroku może zostać nałożona grzywa" oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie w sprawie trwa ponad 7 lat. W skończonym budynku postawionym w ramach samowoli budowlanej, mimo wydanych postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych, prowadzona jest uciążliwa i intensywna działalność gospodarcza – naprawa samochodów, która uniemożliwia normalne zamieszkiwanie w sąsiedztwie. Podkreślono przy tym, że działalność uciążliwa jest niezgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponadto inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych przez organ, zatem zasadne jest orzeczenie nakazu rozbiórki. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wniósł o odrzucenie skargi, a w razie nieuwzględniania żądania jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ odwołał się do treści art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazując, że skarżąca nie wyczerpała trybu określonego w tym przepisie. Ponadto organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje: Na wstępie rozważenia wymaga, czy skarga jest dopuszczalna. Stosownie do treści art.52 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej – p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Środkiem zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 p.p.s.a., jest między innymi zażalenie do organu administracji wyższego stopnia, składane w trybie art. 37 kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W dniu 3 kwietnia 2012 r. skarżąca S.C. , reprezentowana przez pełnomocnika B.C. , wniosła do [.... ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. "skargę" na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie to zostało rozpoznane postanowieniem z 6 lipca 2012 r., znak: [.... ] (k. 165 a.a.). Warunek wyczerpania środków zaskarżenia, wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę, został zatem spełniony. Wyjaśnić trzeba, że korzystanie ze środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym jest warunkiem koniecznym wniesienia skargi do sądu administracyjnego stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., jednakże doręczenie stronie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie rozpoczyna biegu terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być bowiem skutecznie wniesiona aż do chwili ustania tych stanów, to jest do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. I SAB/Wr 5/14). Niezależnie od powyższego, z akta sprawy wynika, że skarżąca w dniu 20 marca 2014 wniosła również zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w Zakopanem (k. 176 a.a.) Wskazać również należy, że w myśl przepisu art. 3 § 2 ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a, czyli w przypadkach, gdy sprawa powinna być załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, przez inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ponieważ w przedmiotowej sprawie powinien być wydany akt administracyjny, skargę w niniejszej sprawie należy uznać za dopuszczalną. Zasadniczą kwestią poddaną pod rozstrzygnięcie sądu było stwierdzenie, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. pozostawał w przedmiotowej sprawie w bezczynności. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia lub nie podjął czynności. Ponadto w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w chwili zamknięcia rozprawy. Stosownie do treści art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Zdaniem sądu postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w kontrolowanej sprawie świadczy o pozostawaniu organu w bezczynności, a nadto pozwala stwierdzić, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Analiza przedłożonych akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że postępowanie nie było prowadzone właściwie. Przedstawiony przebieg postępowania administracyjnego jednoznacznie wskazuje, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. pozostawał w bezczynności w sprawie budowy budynku gospodarczego – garażu na działkach nr [.... ] [.... ] [.... ] . Jakkolwiek przedmiotem kontroli sądu jest prowadzenie postępowania po uchyleniu jego decyzji z 29 stycznia 2010 r. i zwrocie akt w dniu 12 lipca 2011 r. to należy nadmienić, że postępowanie zostało wszczęte na skutek pisma S.C. z 10 kwietnia 2006 r. uzupełnionego w dniu 21 kwietnia 2006 r. W efekcie prowadzonego przez prawie 3 lata postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z 29 grudnia 2009 r. nałożył na inwestora S.M. opłatę za legalizację budynku gospodarczego w wysokości 25 000 zł, a następnie decyzją z 29 stycznia 2010 r. zatwierdził projekt budowlany i nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja została uchylona decyzją [.... ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 29 grudnia 2010 r. Skarga na decyzję organu II instancji wniesiona do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie została oddalona wyrokiem z 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 306/11. Po zwrocie akt sprawy w dniu 12 lipca 2011 r. przez okres ponad 10 miesięcy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. pozostawał całkowicie bezczynny, nie podejmując żadnej czynności w sprawie. Dopiero w dniu 15 maja 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie garażu z pomieszczeniem magazynowym w części strychowej na działce nr [.... ] [.... ] [.... ] . Podkreślić trzeba, że podjęcie pierwszej czynności po zwrocie akt przez organ miało miejsce po wezwaniu skierowanym przez [.... ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do złożenia wyjaśnień w sprawie w terminie 1 miesiąca w związku ze złożeniem przez skarżącą zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Badając dalszy przebieg postępowania należy wskazać, że z akt sprawy wynika, że w dniu 23 lipca 2012 r. inwestor wypełniając wezwanie organu zawarte w postanowieniu z 13 czerwca 2012 r. przedłożył żądaną ekspertyzę techniczną z opinią wójta (dokumentów tych nie ma w aktach sprawy). Dopiero w dniu 11 czerwca 2014 r., a więc niespełna 2 lata później, organ podjął następną czynność w sprawie, tj. wezwał inwestora do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Zaznaczyć przy tym wypada, że również i ta aktywność organu została poprzedzona kolejnym zażaleniem skarżącej na przewlekłe prowadzenie postępowania i monitem organu wyższego stopnia. Warto również nadmienić, że wątpliwości odnośnie posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ powziął już w dniu 17 lutego 2014 r., kiedy to do organu wpłynęło pismo W.O. , zatem wezwanie miało miejsce po upływie 4 miesięcy. Analiza akt sprawy nie pozwala na dokonanie ustalenia czym spowodowana była dalsza bezczynność organu w okresie od czerwca 2014 r. do 30 stycznia 2015 r. Nie wiadomo, czy akta sprawy zostały przesłane do MWINB w K. (na wezwanie tego organu), jak również kiedy ewentualnie zostały zwrócone. Jednak nawet przy uznaniu, że organ II instancji wydając postanowienie z 8 lipca 2014 r. dotyczące rozpatrzenia zażalenia S.C. dysponował aktami sprawy, nie ma podstaw aby uznać, że nie zostały one zwrócone po wykorzystaniu, a zatem od sierpnia 2014 r. do końca stycznia 2015r. organ pozostawał w bezczynności. Na marginesie należy zaznaczyć, że zastrzeżenia sądu budzi niestaranne prowadzenie przez PINB akt sprawy, w których brakuje dokumentów przedkładanych w toku postępowania przez inwestora, nie wynika z nich również czym spowodowane były długie, kilkukrotne okresy bezczynności w sprawie. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika z kolei obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – do której to kategorii nie sposób zaliczyć niniejszej sprawy - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Przedstawiony powyżej przebieg postępowania stanowi o rażącej bezczynności organu w prowadzeniu postępowania w kontrolowanej sprawie. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby tak długi okres bezczynności był usprawiedliwiony jakąkolwiek niezależną od organu i długotrwałą przeszkodą, która w sposób obiektywny uniemożliwiałaby wcześniejsze podjęcie czynności. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji niewątpliwie nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminu załatwienia sprawy, a jego zachowanie stanowi przykład rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się w tym miejscu do pojęcia "rażącego naruszenia prawa", należy wyjaśnić, że jest to stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie, które skład orzekający w pełni podziela akcentuje się, że kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14 - powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem - orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawiony ciąg zdarzeń ocenić można jako świadome zaniechanie przez organ załatwienia sprawy. Organ nie tylko podejmował czynności jedynie na skutek kolejnych monitów organu wyższego stopnia, ale nawet wyraźnie utrudniał rozpoznanie organowi wyższego stopnia zażaleń składanych przez skarżącą w trybie art. 37 k.p.a., nie przesyłając akt sprawy. Nie sposób też nie zauważyć, że po zwrocie akt z sądu w dniu 12 lipca 2011 r. aktywność organu po okresach kilkuletnich lub kilkumiesięcznych bezczynności, miała miejsce na skutek interwencji organu wyższego stopnia. Zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie jest możliwe dopóty, dopóki na organie taki obowiązek spoczywa. Skoro w rozpoznawanej sprawie przed datą wyrokowania decyzja została wydana, to należy uznać, że nałożenie obowiązku o którym mowa stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowości ta jednak nie obejmuje będącego konsekwencją sądowego potwierdzenia zarzucanego stanu bezczynności ustalenia, czy zaniedbanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. Dlatego też rzeczą sądu było dokonanie oceny, czy w kontrolowanym postępowaniu nastąpiła bezczynność organu, oraz czy ewentualnie bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności sprawy i oczywistą, a zarazem niczym nie uzasadnioną bierność organu, sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I. Sposób działania organu uzasadnia wymierzenie organowi, na podstawie przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a., grzywny w wysokości 7000 złotych, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Ze względu na wydanie decyzji po wniesieniu skargi, na podstawie art.161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. w punkcie II wyroku orzeczono o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Kr 27/15
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.