II SAB/Kr 242/26

II SAB/Kr 242/26 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-07-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art 1 ust 2  , art 13 ust 1  , art 14  ust 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Asesor WSA Anna Kopeć Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2026 r. sprawy ze skargi B. F. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Tarnowie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej na wniosek z dnia 26 stycznia 2026 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga B. F. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Tarnowie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 stycznia 2026 r. dotyczącego udostępnienia postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego znak 4155-1.Ds.240.2024 prowadzonego w sprawie spowodowania zniszczeń w świecie zwierzęcym, w szczególności w ichtiofaunie w znacznych rozmiarach w wodach rzeki D. w miejscowości o. , a także o ile została sporządzona, opinii ichtiologicznej szacującej rozmiar szkody.
Organowi zarzucono naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej; "Konstytucja RP") -
poprzez nieudostępnienie informacji publicznej dotyczącej działalności organu władzy
publicznej, pomimo istnienia po stronie Skarżącej prawa dostępu do tej informacji;
2. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902
dalej; "u.d.i.p.") - poprzez nieudostępnienie w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku żądanej informacji publicznej ani niewydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia;
3. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. – poprzez bezpodstawne przyjęcie, że dostęp do żądanych dokumentów podlega wyłącznie regulacji art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 46, dalej: "k.p.k."), co wyłącza stosowanie u.d.i.p., podczas gdy dokumenty te stanowią informację publiczną w rozumieniu tej ustawy;
4. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez niewydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, bowiem odpowiedź Organu nie stanowiła ani udostępnienia informacji publicznej, ani decyzji o odmowie jej udostępnienia, a zatem nie doprowadziła do załatwienia sprawy w rozumieniu u.d.i.p;
5. art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112 - dalej; "u.o.o.ś.") - poprzez nieudostępnienie informacji dotyczących stanu
środowiska, w tym wód oraz organizmów żywych (ichtiofauny), a także rozmiaru szkód w środowisku.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w odpowiedzi na wniosek z dnia 26 stycznia 2026 r. Organ skierował do Skarżącej pismo z dnia 9 lutego 2026 r., w którym - powołując się na art. 156 k.p.k. - wskazał, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniósł, że przepis ten ma charakter regulacji szczególnej, wyłączającej stosowanie przepisów tej ustawy, a dostęp do akt sprawy odbywa się wyłącznie na zasadach określonych w k.p.k.
Z powyższym stanowiskiem Organu Skarżąca się nie zgadza. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazuje, że nie kwestionując, że dostęp do akt postępowania karnego może podlegać szczególnym zasadom wskazać należy, iż Organ błędnie przyjął, że samo zakwalifikowanie żądanych dokumentów jako elementu akt postępowania automatycznie wyłącza obowiązek ich udostępnienia. Żądane dokumenty tj. postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego oraz opinia biegłego stanowią informację o działalności organu władzy publicznej, a zatem mieszczą się w zakresie prawa do informacji, o którym mowa w art. 61 Konstytucji RP. Wskazać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie zaś do art. 61 ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Z kolei w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazano, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, a prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz wglądu do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.i.p.). W doktrynie jak i w orzecznictwie przyjęto test sprawdzający czy dana informacja jest informacją publiczną a do tego swoiste domniemanie na korzyść udostępnienia informacji.
Skarżąca, powołując się na wybrane orzeczenia administracyjnych, argumentuje, że postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p, zatem kopia orzeczenia kończącego postępowanie przygotowawcze wraz z uzasadnieniem ma walor informacji publicznej, o udostępnienie której można ubiegać się na podstawie u.d.i.p. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia, jako dokument urzędowy zawierający rozstrzygnięcie organu władzy publicznej, stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu.
Skarżąca akcentuje, że w orzecznictwie utrwalone jest rozróżnienie między aktami sprawy jako całością a pojedynczymi dokumentami, które się na nie składają (np. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2013, sygn. I OPS 7/13).
Skarżąca wskazuje zatem, że odmienny tryb dostępu do akt postępowania przygotowawczego przewidziany w art. 156 k.p.k. dotyczy jedynie spraw będących w toku i nie odnosi się do postępowań zakończonych. Również WSA w Warszawie w wyroku z 19 maja 2008 r. (sygn. II SA/Wa 2171/07) orzekł, że przepis art. 156 § 5 k.p.k. nie odnosi się do spraw zakończonych wydaniem prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego, wskazując dodatkowo, że: "Bez znaczenia jest, z jakich przyczyn postępowanie przygotowawcze zostało przez Prokuraturę prawomocnie zakończone (umorzone). W takich sprawach znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej". Przepisy k.p.k. nie stanowią lex speciaiis wobec u.d.i.p. w zakresie dostępu do informacji publicznej po zakończeniu postępowania. Również wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lutego 2025 r. (sygn. IV SAB/Po 151/24) potwierdza, że postanowienia kończące postępowanie są informacją publiczną, która podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p., jako "inne rozstrzygnięcia" i dokumenty urzędowe, a przepisy k.p.k. regulują dostęp do akt całych spraw, a nie do pojedynczych dokumentów - więc nie mają wyłącznego zastosowania.
Skarżąca zaznacza, że skoro w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. wśród danych publicznych wymieniono przykładowo treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć oraz treść orzeczeń sądów powszechnych, to należy do nich zakwalifikować również inne rozstrzygnięcia kończące postępowanie przygotowawcze, wśród nich postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów k.k., w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Wniosek Skarżącej dotyczył konkretnych informacji publicznych zawartych w określonym dokumencie urzędowym pochodzącym z zakończonego postępowania, więc informacja taka powinna zostać udostępniona w trybie u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z 28 kwietnia 2021 r., sygn. III OSK 865/21, oraz wyrok WSA w Białymstoku z 10 stycznia 2024 r., sygn. II SAB/Bk 88/2023).
Odnosząc się natomiast do powołanego przez Prokuraturę w piśmie z dnia 9 lutego 2026 r. wyroku NSA z dnia 6 września 2016 r. (II OSK 877/16), to po pierwsze wyrok ten nie dotyczy analogicznej do niniejszej sytuacji, wyrok NSA (jak i WSA w Krakowie) jest korzystny dla wnioskującego o informację publiczną i oddala skargę kasacyjną prokuratora a po trzecie nie ma w nim cytatu, który przywołuje Prokuratura. Drugie z przywołanych przez Prokuraturę orzeczeń tj. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2022 r. (III OSK 5052/21) również dotyczy sytuacji szczególnej i znacząco odmiennej niż niniejsza.
Skarżąca podkreśla, że w niniejszej sprawie chodzi o sposób wykonywania zadań publicznych i załatwianie spraw przez prokuraturę. Niewątpliwie postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego świadczy o sposobie w jakim prokuratura działa a także o sprawności i terminowości działania tego organu.
Co istotne, przedmiotowa sprawa dotyczy zagadnień z zakresu ochrony środowiska, co oznacza, że zastosowanie znajdują również przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. W świetle tych regulacji zakres dostępu do informacji jest szerszy niż w przypadku klasycznej informacji publicznej i obejmuje m.in. dane zawarte w ekspertyzach oraz dokumentach sporządzonych na potrzeby postępowań prowadzonych przez organy władzy publicznej. W tym kontekście opinia biegłego stanowi informację o środowisku, a postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego wraz z uzasadnieniem dokumentuje sposób działania Organu w sprawie dotyczącej potencjalnego naruszenia przepisów środowiskowych. Fakt, że opinia została sporządzona przez podmiot zewnętrzny (biegłego), nie pozbawia jej charakteru informacji publicznej, jeżeli pozostaje ona w dyspozycji Organu i była wykorzystywana przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Skarżąca pragnie również wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 1 u.o.o.ś., władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych. Stosownie natomiast do art. 9 ust. 1 pkt 1 i 3 u.o.o.ś., udostępnieniu podlegają informacje dotyczące m.in. działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska. Organ zdaje się jednak nie zauważać, że dokumenty uwzględniają w swojej treści informacje, mogące wpłynąć na elementy środowiska. Z tego powodu stanowią one informację o środowisku i jego ochronie, i powinny zostać Skarżącej udostępnione.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że żądane przez Skarżącą dokumenty stanowią informację publiczną, a Organ był zobowiązany do ich udostępnienia albo do wydania decyzji o odmowie udostępnienia, wobec czego brak takiego działania stanowi bezczynność w rozumieniu przepisów prawa. Nie ulega również wątpliwości, że w przypadku uznania przez Organ, iż zachodzą przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej zobowiązany jest on do wydania decyzji administracyjnej. W orzecznictwie wskazuje się jednoznacznie, że odmowa udostępnienia informacji publicznej nie może nastąpić w formie zwykłego pisma, lecz wymaga wydania decyzji administracyjnej, od której przysługują środki zaskarżenia. Wniosek Skarżącej o udostępnienie jej wskazanych dokumentów jako dotyczący informacji publicznej winien zostać załatwiony na zasadach określonych w tej właśnie ustawie, nie zaś przepisach kodeksu postępowania karnego (zob. wyrok WSA w Łodzi z 12 maja 2020 r, sygn. II SAB/Łd 18/20). Wreszcie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem bezczynność organu zachodzi nie tylko w przypadku całkowitego braku reakcji na wniosek, lecz także wtedy, gdy organ udziela odpowiedzi nieadekwatnej do trybu przewidzianego przepisami lub nie wydaje decyzji odmownej pomimo powoływania się na przesłanki ograniczenia prawa do informacji publicznej.
Mając na uwadze przekroczenie terminów załatwienia sprawy i brak udostępnienia informacji publicznej wniesienie niniejszej skargi jest nie tylko zasadne.
W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie Zastępca Prokuratora Rejonowego w Tarnowie nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wniosek strony został rozpoznany, a wnioskodawca otrzymał w ustawowym terminie odpowiedź wskazującą na brak podstaw do udostępnienia żądanych dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) bądź w przypadku, gdy organ nie jest w posiadaniu danej informacji i nie zawiadamia o tym wnioskodawcy, (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7.08.2025 r., sygn. II SAB/Gd 188/25) Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Zakres tych spraw doprecyzowuje art. 6 ustawy. Wnioskodawca żądał decyzji kończącej postępowanie karne i opinii wydanej w sprawie o sygn. 4155-l.Ds.240.2023. W orzecznictwie Sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, iż stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest niedopuszczalne wówczas, gdy żądane informacje mające charakter informacji publicznych mogą być udostępnione w innym trybie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.11.2023 roku, III OSK 2305/22, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.06.2022 roku, III OSK 5052/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.09.2023 roku, III OSK 1381/22, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26.03.2025 IV SA/Wr 11/25 i wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20.03.2025 r. III SAB /Gd 472/24). Jak wskazuje teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.11.2023 roku, III OSK 2305/22 "Przepis art. 156 § 1 k.p.k. adresowany jest do każdego, a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść jego zdania drugiego, z której wynika, że akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom osobom. Po drugie, przepis ten zawiera zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego (dyscyplinarnego) i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie w końcu, wskazana regulacja k.p.k. mieści się w pojęciu "przepisy innych ustaw", o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (dyscyplinarnej). Ponadto jak wynika z tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.06.2022 roku, III OSK 5052/21 "Nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej (dyscyplinarnej), to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej". Wskazać należy, iż przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć obejściu zasad dostępu do akt postępowań karnych i znajdujących się w nich dokumentów mających znaczenie procesowe. Akceptacja odmiennego stanowiska, prowadziłaby do faktycznego obejścia przepisów art. 156 k.p.k., czyniąc tym samym ochronę przed udostępnieniem wiadomości pochodzących z postępowania przygotowawczego ochroną jedynie iluzoryczną.
W odpowiedzi na odpowiedź na skargę w ślad za pismem z dnia 7 lipca 2026 r. Skarżąca przedłożyła opracowanie przygotowane przez Sieć Obywatelską [...] "Art. 156 Kodeksu postępowania karnego a prawo do informacji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej - p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – u.d.i.p.), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżąca wnioskowała o wydanie w trybie dostępu ustawy do informacji publicznej postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego znak 4155-1.Ds.240.2024 prowadzonego w sprawie spowodowania zniszczeń w świecie zwierzęcym, w szczególności w ichtiofaunie w znacznych rozmiarach w wodach rzeki D. w miejscowości o. , a także - o ile została sporządzona - opinii ichtiologicznej szacującej rozmiar szkody. Przy tym, wbrew stanowisku Skarżącej, wniosek dotyczył konkretnych dokumentów znajdujących się w aktach tego postępowania (postanowienie, opinia).
Poza sporem pozostaje także, że w zakreślony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ w piśmie z dnia 9 lutego 2026 r. poinformował, że przedmiotowe dokumenty nie mogą być udostępnione z uwagi na to, że ich udostępnianie podlega regulacjom szczególnym, t.j. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks postępowania karnego, w szczególności art. 156 k.p.k. Organ poinformował również, że wniosek zostanie przekazany Referentowi postępowania o sygn. [...] i rozpoznany w trybie przewidzianym w przepisach procedury karnej.
Osią sporu w przedmiotowej sprawie jest natomiast to, czy regulacja art. 156 k.p.k rzeczywiście w zakresie postępowania przygotowawczego ma charakter regulacji szczególnej względem u.d.i.p., a zatem zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w tym szczególnym trybie powinna zostać udostępniona. Skarżąca i organ zajęły w tej sprawie odmienne stanowiska.
Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie przychylił się do stanowiska organu, które znajduje oparcie w najnowszym, już ugruntowanym, orzecznictwie sądów administracyjnych.
Zgodnie z art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks postępowania karnego w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku:
§1. Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie.
§ 1a. (uchylony).
§ 2. Na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. Zarządzenie w przedmiocie wniosku może wydać również referendarz sądowy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty.
§ 3. Prezes sądu lub referendarz sądowy może w razie uzasadnionej potrzeby zarządzić wydanie odpłatnie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.
§ 4. Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", przeglądanie akt, sporządzanie odpisów i kopii odbywa się z zachowaniem rygorów określonych przez prezesa sądu lub sąd. Uwierzytelnionych odpisów i kopii nie wydaje się, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 5. Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej.
§ 5a. W razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku, z wyłączeniem dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b.
§ 5b. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego.
§ 6. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty za wydanie kopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, mając na uwadze koszt wykonania takich kopii i odpisów.
Z powyższego wynika, że regulacja ta stanowi kompleksową regulację w zakresie udostępniania akt postępowania przygotowawczego także innym osobom niż strony, obrońcy i pełnomocnicy. Regulacja ta dotyczy również udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego (zob. wyrok NSA z dnia 24 marca 2024 r. sygn. III OSK 1037/25, wyrok NSA z dnia 6 marca 2026 r. sygn. III OSK 743/25, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2026 r. sygn. III OSK 2956/24).
W rezultacie zakresem zastosowania art. 156 § 5 i 5b k.p.k objęte są w istocie nie tyle "akta" jako takie, ale znajdujące się w nich informacje. Będzie więc on miał zastosowanie niezależnie od tego, czy wnioskodawca domaga się wglądu w całość akt, dostępu do poszczególnych dokumentów znajdujących się w aktach, czy też udostępnienia informacji wynikających ze znajdujących się tam dokumentów. Tak samo niezależnie od tego, czy konkretna informacja ma charakter publiczny, czy prywatny, jeśli znajduje się w aktach postępowania przygotowawczego, jej udostępnienie następuje wyłącznie w trybie art. 156 § 5 i 5b k.p.k. Przeciwne założenie prowadziłoby w rzeczywistości do obejścia powołanych przepisów umożliwiając ich udostępnianie poza rygorami określonymi w art. 156 k.p.k. (wyrok NSA z 17 grudnia 2024 r., sygn. III OSK 1510/23, linia orzecznicza kontynuowana m.in. w wyrokach: wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2026 r. sygn. akt II SAB/Kr 247/25, wyrok WSA w Olsztynie z 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/OI 6/24, wyrok WSA w Gdańsku z 25 października 2024 r., sygn. akt III SAB/Gd 210/24, wyrok WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2025, sygn. akt IV SAB/Wr 815/24).
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że stanowisko, jakie organ zajął w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 9 lutego 2026 r. było prawidłowe. Co więcej organ poinformował również o przekazaniu wniosku celem rozpoznania w trybie przewidzianym w przepisach procedury karnej (czyli art. 156 k.p.k.). Co za tym idzie stanowisko wyrażone w skardze nie jest prawidłowe, zaś wbrew zarzutom skargi organ nie dopuścił się bezczynności.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.