II SAB/Kr 150/24

II SAB/Kr 150/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 17 czerwca 2024 r. I. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 17 czerwca 2024 r., a bezczynność ta nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności, III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy W. na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 17 czerwca 2024 r. J. M. wysłał na adres email Urzędu Miasta i Gminy W. wniosek o udostępnienie emailem wersji projektu organizacji ruchu dla Rynku w W.
W dniu 7 lipca J. M. wniósł za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Wolbromia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z wniosku z dnia 17 czerwca 2024 r., zarzucając organowi naruszenie przepisów:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 17 czerwca 2024 r. dotyczącego przesłania mailem elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla Rynku w W. (droga [...]) i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że za pomocą poczty elektronicznej
17 czerwca 2024 r. złożył do Urzędu Miasta w W. wniosek o udostępnienie wersji projektu organizacji ruchu dla Rynku w W. ([...]). Termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 udip po 14 dniach od złożenia wniosku (dostarczenia na serwer poczty elektronicznej organu), czyli 1 lipca 2024 r. W ww. terminie, jak i do dnia sporządzenia niniejszej skargi Burmistrz W. nie udostępnił, ani nie przesłał informacji zawartej we wniosku, jak również nie wydał decyzji podlegającej zaskarżeniu. W związku z powyższym Burmistrz W. pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W dniu 12 lipca 2024 r. organ przesłał skarżącemu drogą email projekt stałej organizacji ruchu.
W odpowiedzi na skargę z dnia 25 lipca 2024 r. organ wniósł o oddalenie skargi na bezczynność, gdyż w odpowiedzi na wniosek skarżącego w dniu 12 lipca 2024 r organ przesłał w wersji elektronicznej skan wnioskowanej dokumentacji. Organ podniósł przy tym, że sposób sfomułowania wniosku nie wskazywał na działanie strony w trybie dostępu do informacji publicznej i z tego powodu organ zastosował 30-dniowy termin na realizację żądania strony.
Zdaniem organu zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność, bowiem organ zrealizowała wniosek. Brak jest też postaw do badania przewlekłości organu, bowiem od daty złożenia wniosku do jego realizacji upłynął niespełna miesiąc. Tym bardziej brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie
w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy
w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Według art. 149 §1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a.
Prawo obywatela do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust.1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W zakres tego prawa wchodzi również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP).
Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Określa ona m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6).
Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować
w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę.
Jeśli zatem przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna
w rozumieniu ww. ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych
w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Wobec powyższego, o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Zauważyć również należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Z bezczynnością możemy mieć zatem doczynienia nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Op 28/23).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że Burmistrz Miasta i Gminy W. jest podmiotem zobowiązanym, co do zasady, do udostępniania informacji publicznej. Nie ulega również wątpliwości, iż przedmiot wniosku skarżącego jest informacją publiczną w podanym wyżej rozumieniu.
Zauważyć należy, że przedmiotowy wniosek dotyczył udostępnienia projektu organizacji ruchu. Zgodnie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Według rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r. poz. 784) przez projekt organizacji ruchu rozumieć należy dokumentację sporządzoną w celu zatwierdzenia stałej, zmiennej albo czasowej organizacji ruchu przez właściwy organ zarządzający ruchem albo właściwy podmiot zarządzający drogą wewnętrzną (§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Projekt organizacji ruchu może według powyższych unormowań przedstawić do zatwierdzenia organowi zarządzającemu ruchem (np. staroście) m.in. zarząd drogi, czyli jednostka organizacyjna wykonująca zadania zarządcy drogi. Funkcję zarządcy dróg gminnych oraz dróg wewnętrznych stanowiących własność samorządu gminnego pełni według art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 320), pełni wójt (burmistrz, prezydent miasta).
W świetle powyższego nie mogło budzić wątpliwości, że wniosek o udostępnienie projektu organizacji ruchu dotyczył dokumentu urzędowego, a zatem żądanie jego udostępnienia należało potraktować jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślić wypada, że – wbrew twierdzeniom organu –skuteczne złożenie takiego wniosku nie wymagało podania jego podstawy prawnej przez wnioskodawcę. To rolą organu jest prawna kwalifikacja żądania.
W tej sytuacji organ winien był udzielić odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, który to termin upływał z dniem 1 lipca 2024 r. Tymczasem organ udzielił odpowiedzi w dniu 12 lipca 2024 r., po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd
w punkcie I stwierdził, że Burmistrz Miasta i Gminy W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 17 czerwca 2024 r. Oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne
i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, a bezczynność wynikała z błędnego przeświadczenia organu o charakterze żądanych informacji.
Wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, w punkcie II sentencji wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.