II SAB/Ke 36/26

II SAB/Ke 36/26 - Postanowienie WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach w przedmiocie wypłaty zasiłku chorobowego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W piśmie z 29 stycznia 2026 r. K. P. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach (ZUS) w przedmiocie wypłaty zasiłku chorobowego.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że sprawy z zakresu wypłaty świadczeń z ubezpieczenia chorobowego nie podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne, a nadto skarga nie została poprzedzona ponagleniem. Organ wskazał także, że 26 lutego 2026 r. dokonano wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 29 sierpnia 2025 r. do 21 listopada 2025 r.
W piśmie z 31 marca 2026 r. skarżącą doprecyzowała, że skarga dotyczy wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 31 lipca 2025 r. do końca sierpnia 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 143 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa
w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także:
- w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.),
- w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zaskarżenie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej jest więc dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1 - 4, § 2a i § 3 p.p.s.a. zaskarżanie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.).
Z treści skargi i jej uzupełnienia wynika, że skarżąca zarzuca bezczynność
i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ZUS w przedmiocie wypłaty zasiłku chorobowego.
Wobec powyższego należy zauważyć, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468, dalej: k.p.c.), sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania - zgodnie z art. 2 k.p.c. - powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów.
Zgodnie z art. 476 § 2 k.p.c., przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących:
1) ubezpieczeń społecznych;
2) emerytur i rent;
3) innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
5) świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
Z kolei art. 476 § 3 k.p.c. stanowi, że przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub od decyzji wydanej przez ten zespół, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Przez organy rentowe rozumie się m.in. jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwe do wydawania decyzji w sprawach świadczeń (art. 476 § 4 k.p.a.).
Z powyższymi przepisami proceduralnymi koresponduje art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199), zgodnie z którym Zakład wydaje decyzje w indywidualnych sprawach dotyczących m.in. ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, od których przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie
i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie do art. 83 ust. 3 tej ustawy, odwołanie do sądu przysługuje również
w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Nie ulega wątpliwości, że sądem, o którym mowa w tych przepisach, jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny, o czym świadczy odwołanie się przez ustawodawcę do przepisów k.p.c., wedle których procedują sądy powszechne, a nie sądy administracyjne.
Wskazać należy, że przepis art. 83 ust. 1 i 2 wspomnianej ustawy stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, a co za tym idzie – także w sprawach bezczynności organów ZUS.
Ochrony przed ewentualną opieszałością Zakładu Ubezpieczeń Społecznych strona powinna szukać w powołanym wyżej art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 476 § 3 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę należało uznać za nienależącą do właściwości sądów administracyjnych i odrzucić.