II SAB/KE 11/23

II SAB/Ke 11/23 - Postanowienie WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3, art. 58 § 1 pkt 6, art. 232 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1390
§ 35 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73 ust. 1, 3 i 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. H. na bezczynność Starosty Włoszczowskiego w przedmiocie zawiadomienia o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych p o s t a n a w i a : I. odrzucić skargę; II. zwrócić na rzecz E. H. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną jako wpis sądowy od skargi.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia 31 stycznia 2023 r. E. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Włoszczowskiego w przedmiocie złożenia "do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku a później we Włoszczowie wniosku o wpis otrzymanych z Urzędu Rejonowego w Radomsku w 1998 roku danych ewidencyjnych w przedmiocie zajęcia nieruchomości [...] i [...] pod drogi publiczne przed 1 stycznia 1999 r., dokładnie przed rokiem 1986 r. oraz wpis decyzji administracyjnej w sprawie zajęcia pod drogi publiczne w/w nieruchomości otrzymanych w 1999 r. ze Starostwa Radomszczańskiego lub podległym mu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Łodzi Zarząd Dróg w Radomsku".
Skarżąca podniosła, że bezczynność i przewlekłość trwa od roku 1999 r. do dnia obecnego. Ponaglenie zostało złożone 19 grudnia 2022 r. Starosta Włoszczowski 31 grudnia 1998 r. otrzymał dokumentację kartograficzną, geodezyjną i ewidencyjną w Urzędzie Rejonowym w Radomsku. Dokumentację odbierała B. B. reprezentująca Starostę Włoszczowskiego. Nieruchomości nr [...] i [...], dla których była prowadzona w Sądzie Rejonowym w Radomsku KW nr [...], a we Włoszczowie od 2005 r. KW nr [...], są własnością skarżącej. Starosta Włoszczowski po otrzymaniu i zewidencjonowaniu dokumentacji w Starostwie był niezwłocznie obowiązany złożyć wniosek do Sądu Rejonowego w Radomsku o wpis w Księdze Wieczystej nr: [...] danych ewidencyjnych wskazujących na zajęcie części nieruchomości [...] i [...]pod drogę publiczną, wskazując jednocześnie podstawę prawną. Starosta Włoszczowski był także zobowiązany ujawnić w ewidencji gruntów dane wskazujące na drogę na wyszczególnianych nieruchomościach. Po przeniesieniu ksiąg wieczystych z Sądu Rejonowego w Radomsku do Sądu Rejonowego we Włoszczowie w 2005 r., także Starosta Włoszczowski nie złożył wniosku o wpis dotyczący zajętych nieruchomości pod drogę publiczną w księgach wieczystych założonych dla tych nieruchomości w Sądzie Rejonowym we Włoszczowie. Starosta Włoszczowski otrzymał w 1999 r. decyzję administracyjną dotyczącą zajętych nieruchomości pod drogę publiczną ze Starostwa Radomszczańskiego bądź jednostki organizacyjnych tegoż starostwa. Świadczy o tym dokument "Protokół zdawczo- odbiorczy z 28.01.1999 r.". Starosta Włoszczowski nie zawiadomił właścicieli, iż istnieje decyzja administracyjna w sprawie zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną przysłana z poprzedniego województwa piotrkowskiego. Starosta Włoszczowski nie zgłosił wniosku do Sądu Rejonowego w Radomsku a później do Sądu Rejonowego we Włoszczowie w Wydziale Ksiąg Wieczystych o wpis decyzji do ksiąg wieczystych nieruchomości, których dotyczyły tj. nr ewid. [...] i [...]. Starosta Włoszczowski także nie zmienił danych ewidencyjnych w określonym terminie wskazanym w przepisach prawa. Starosta Włoszczowski przewlekłością i bezczynnością przyczynił się od 1999 r. do pozbawienia prawa do sądu, prawa do odszkodowania w związku z brakiem zgłoszonych wniosków do Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych w Radomsku o wpis do księgi wieczystej. Właściciele nieruchomości byli nieświadomi, że istnieją dokumenty potwierdzające zajęcie ich nieruchomości pod drogę publiczną i nie mogli skorzystać z ustawowego prawa do złożenia wniosku o odszkodowanie. Złożenie wniosku o odszkodowanie możliwe było tylko do roku 2005.
Starosta Włoszczowski był zobowiązany w 1999 r. przepisami prawa do ujawnienia zapisów dotyczących wywłaszczenia pod drogi publiczne części nieruchomości przed 1 stycznia 1999r., w przypadku nieruchomości [...] i [...]dokładnie przed rokiem 1986 r., jeżeli ówczesne władze państwowe zaniedbały bądź zaniechały wypełnienia obowiązku zgłoszenia na podstawie art. 56 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985, nr, poz. 99) wniosku o wpis w księdze wieczystej bądź w zbiorze dokumentów, a później wydania decyzji administracyjnej bądź orzeczenia sądowego. Starosta Włoszczowski w 2016 r. zlecił wykonanie usług geodezyjnych i kartograficznych firmie [...] w celu przyjęcia do podziału granic działek [...] i [...] zajętych pod drogę publiczną. W dniach 8 i 9 grudnia 2016 r. geodeci wykonali swoje czynności na zlecenie Starosty Włoszczowskiego. Potwierdza to fakt posiadania przez Starostę dokumentacji w sprawie zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną otrzymanej w 1999 r. Następnym dowodem na posiadanie przez Starostę dokumentacji wywłaszczeniowej jest złożenie wniosku do Wojewody Świętokrzyskiego na podst. art. 73 ust. 1 ustawy przepisy przeprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną o nabycie części nieruchomości [...] i [...]z mocy prawa. Z dowodu w postaci zeznania świadków wynika, że nieruchomości zajęte pod drogę publiczną istniały już przed 1 stycznia 1999r. i posiadały nadane nr ewid. działek. Świadkowie zeznali, że przed rokiem 1986 było wykonywane władztwo Zarządu Dróg na wyszczególnionych nr ewid. działek. Działki o nr [...] i [...] powstały w wyniku zajęcia pod drogi publiczne działek [...] i [...], o czym stanowi treść wniosku Starosty do Wojewody Świętokrzyskiego z marca 2020 r. Dnia 24 listopada 2022 r. Starosta Włoszczowski złożył wniosek do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego we Włoszczowie o sprostowanie oznaczenia i odłączenie części nieruchomości nabytych na mocy art. 73 ust 1 ustawy przepisy przeprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, na podstawie wydanej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 2020 r. Ani Starosta Włoszczowski ani Wojewoda Świętokrzyski, ani też Minister czy WSA w Warszawie nie rozpoznali wniosku złożonego przez skarżącą o okazanie dokumentacji dotyczącej zajętych gruntów pod drogi publiczne przed 1 stycznia 1999r., otrzymanych z UR w Radomsku.
Biorąc pod uwagę, że przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz, że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony i uwzględniając również uchybienia organu należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o:
1. orzeczenie na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa związku z art. 149 Ppsa, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki został wydany przez organ po wniesieniu ponaglenia;
2. przyznanie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 Ppsa od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa, ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 Ppsa w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 Ppsa;
3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 par. 2 Ppsa w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 Ppsa;
4. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Odpowiadając na skargę Starosta Włoszczowski w piśmie z dnia 6 lutego 2023 r. wniósł o jej oddalenie, względnie odrzucenie w całości. Podniósł, że w latach 1998-1999 nie prowadził żadnych czynności odnośnie działek [...] i [...]położonych w obrębie [...], jak również nie posiada decyzji bądź orzeczenia sądowego na zajęcie tych działek pod drogę publiczną oraz nie posiada dokumentacji ani żadnej wiedzy o wywłaszczeniu nieruchomości pod drogę publiczną przed 1 stycznia 1999 r. Poinformował jednocześnie, że zarzut jego bezczynności w zakresie złożenia wniosku o zmianę wpisu treści księgi wieczystej odnośnie działek [...] i [...] był już podnoszony przez E. H. w "Ponagleniu" z dnia 21 listopada 2022 r. W wyniku jego rozpatrzenia Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał postanowienie z dnia 13 grudnia 2022 roku uznając, że Starosta Włoszczowski dopuścił się przewlekłości w opisanej wyżej sprawie bez rażącego naruszenia prawa. W dniu 19 grudnia 2022 roku E. H. złożyła do Wojewody Świętokrzyskiego za pośrednictwem Starosty Włoszczowskiego kolejne pismo dotyczące ww. nieruchomości zatytułowane "Ponaglenie", które przy piśmie z dnia 22 grudnia 2022 r. zostało przesłane do Wojewody Świętokrzyskiego. Pismem z dnia 2 stycznia 2023 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego udzielił skarżącej odpowiedzi, które E. H. załączyła do skargi jako załącznik.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej Ppsa, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 Ppsa uprawniony jest do orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszym przypadku przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi stanowi, zdaniem sądu, okoliczność wniesienia skargi w dacie, gdy organ dokonał już czynności, której dotyczy skarga.
W uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, podjętej w składzie 7 sędziów Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tj. stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania). Ponadto NSA w uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, przesądził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia, rozumianego jako przewlekłość nie dającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. W powyższej uchwale jasno wskazano więc, że zakończenie postępowania administracyjnego przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, uniemożliwia jej rozpoznanie. Sąd nie może w takiej sytuacji badać, czy przed jej zakończeniem organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły.
W rozpatrywanym przypadku przedmiotem skargi jest bezczynność, a zarazem przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Włoszczowskiego, w przedmiocie złożenia zawiadomienia do wydziału ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego, związanego z zajęciem części nieruchomości należących do skarżącej – o numerach [...] i [...]– pod drogi publiczne. Zgodnie z § 35 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390) w sprawie ewidencji gruntów i budynków, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta, w terminie 14 dni od dokonania zmiany w ewidencji, zawiadamia wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego - w przypadku zmian danych objętych działem I ksiąg wieczystych. Jak wynika z akt sprawy, w tym dołączonych akt postępowania Wojewody Świętokrzyskiego o znaku SPN.II.7533.131.2020, a także udzielonej odpowiedzi na skargę, Starosta w latach 1998-1999 nie prowadził żadnych czynności odnośnie działek [...] i [...]położonych w obrębie [...], jak również nie posiada decyzji bądź orzeczenia sądowego na zajęcie tych działek pod drogę publiczną oraz nie posiada dokumentacji ani żadnej wiedzy o wywłaszczeniu nieruchomości pod drogę publiczną przed 1 stycznia 1999 r., zaś kwestia nabycia przez Powiat Włoszczowski działek o numerach [...] i [...] – stanowiących części ww. działek skarżącej – pod drogę publiczną została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 30 czerwca 2020 r., wydaną w trybie art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 ze zm.), zwanej dalej "u.p.w.", w której orzeczono, że nieruchomość składająca się z ww. działek o nr [...] i [...], będąca w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasnością osób fizycznych, znajdująca się w tej dacie we władaniu Skarbu Państwa, stała się z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Powiatu Włoszczowskiego. Po zaskarżeniu powyższej decyzji w sprawie orzekał najpierw Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, który utrzymał ją w mocy decyzją z dnia 29 marca 2021 r., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 10 marca 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 965/21 oddalił skargę na decyzję Ministra. Zawiadomienie o tym fakcie Starosta Włoszczowski otrzymał 5 września 2022 r., a 24 listopada 2022 r. złożył stosowne zawiadomienie do Sądu Rejonowego we Włoszczowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych, co wynika zarówno z pisma Starosty Włoszczowskiego z dnia 29 listopada 2022 r. (k. 31), postanowienia Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. (k. 37-38), wydruków ksiąg wieczystych o nr [...] i [...] (k. 55-65), jak i z samej skargi. Skarga w sprawie została wniesiona w dniu 31 stycznia 2023 r., a zatem po dokonaniu przez Starostę powyższej czynności. Mając zatem na uwadze powyższe wywody, skargę tę należało uznać za niedopuszczalną. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że z art. 73 ust. 3 u.p.w. wprost wynika, że podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od sprzeciwu w kwocie 100 zł (pkt II sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.