II SAB/Go 122/26

II SAB/Go 122/26 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2026-07-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Michał Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 1, art. 3 § 2-3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2025 poz 1153
art. 7 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
R. K. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy [...]
w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z [...] lutego 2026 r. złożonego na podstawie art. 241 kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczacego funkcjonowania oświetlenia ulicznego oraz bezpieczeństwa użytkowników dróg w miejscowości [...]. Strona wniosła m.in. o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w określonym terminie i zobowiązanie organu do rozpoznania ponaglenia w trybie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpatrywana skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej w skrócie, jako: p.p.s.a.). Na podstawie tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres tej właściwości reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg (katalog zawarty w § 2) na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego, zatem zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu.
Z przytoczonych przepisów wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest możliwe, gdy przepis prawa obliguje organ administracji publicznej do wydania jednego z wymienionych rozstrzygnięć, a mimo to organ go nie wydaje.
Wniosek, którego rozpoznania domaga się skarżący, został złożony na podstawie art. 241 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej jako: "k.p.a.").
Skarżący zarzucił organowi bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku
o przedstawienie m.in. harmonogramu funkcjonowania oświetlenia ulicznego oraz o ustosunkowanie się do potrzeby dodatkowego doświetlenia dróg gruntowych i nieutwardzonych. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (teks jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1153, dalej jako u.s.g.) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. Odnosi się to m.in. do zadań obejmujących sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego (art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g.), jednak wśród obecnie obowiązujących przepisów prawa brak jest przepisu prawnego, obligującego organ gminy do podjęcia w powyższym zakresie władczego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze oraz treść przywołanych przepisów określających właściwość sądów administracyjnych stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, ponieważ sąd administracyjny nie może stwierdzić bezczynności organu i zobowiązać go do reakcji na wniosek złożony w trybie Działu VIII rozdziału 3 k.p.a. zatytułowanego "Wnioski". Wskazać również należy, że zakres skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w świetle których zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego i wnioskowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII k.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym, skarga złożona do Sądu musi zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. W postępowaniu skargowym i wnioskowym, uregulowanym w Dziale VIII k.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej ani innym aktem wymienionym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tryb wnioskowy (Dział VIII rozdział 3, art. 241-247 k.p.a.) jest bowiem samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia wniosku. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy, zgodnie z art. 246 § 1 k.p.a. prawo wniesienia skargi w trybie określonym w Dziale VIII rozdziale 2 k.p.a. nie zaś skargi, jak to mylnie wywiódł skarżący, do sądu administracyjnego.
Jednocześnie należy wskazać, iż w myśl przepisu art. 37 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przy czym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a., w którym m.in. wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powyższego uregulowania wynika, że ponaglenie stanowi środek mający na celu zniesienie stanu bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś postanowienie je rozpoznające nie kończy postępowania w sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty, albowiem dotyczy jedynie kwestii wpadkowej związanej z nieterminowym załatwieniem sprawy przez organ administracji publicznej. Poza tym, postanowienie to nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości złożenia na nie zażalenia. Omawiana instytucja odnosi się więc wyłącznie do kwestii ściśle procesowej, incydentalnej i służy wyłącznie ocenie terminowości działania organu. Dlatego postępowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia na podstawie art. 37 k.p.a. nie ma cech samodzielnego i nowego postępowania administracyjnego. Wniesienie ponaglenia stanowi także wyczerpanie środków zaskarżenia przed wywiedzeniem przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (postanowienie WSA w Łodzi z 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SAB/Łd 4/26, orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast na postanowienie organu, rozpatrujące ponaglenie, nie można skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego, gdyż nie stanowi ono żadnego z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Załatwienie ponaglenia nie mieści się w ww. katalogu spraw, rozpoznawanych przez sądy administracyjne.
W związku z powyższym, skoro nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na postanowienie organu rozpatrujące ponaglenie, nie jest również dopuszczalne wniesienie skargi na bezczynnośc organu w przedmiocie załatwienia tego ponaglenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.