II SAB/Go 100/26

II SAB/Go 100/26 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2026-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 3 § 2, art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 227
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B., R. C. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
K. B. i R. C. pismem z [...] marca 2026 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na "bezczynność Marszałka [...] w [...]i wnioskujemy o zobowiązanie Marszałka do podjęcia czynności o które wnosiliśmy w pismach i stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi stosownej grzywny". W uzasadnieniu skargi wskazali, że "Marszałek [...]to instytucja, która zarządza programami z funduszy UE i ma prawo a nawet obowiązek ingerować w projekt jeżeli narusza on zasady unijne, przepisy prawa budowlanego lub wytyczne programowe, w tym kwestie dostępności dla pieszych. Marszałek Województwa [...] jako dysponent środków unijnych ma prawo kontrolować projekt na etapie zatwierdzania, realizacji i rozliczania. W przypadku wykrycia nieprawidłowości Marszałek może żądać zmian w dokumentacji technicznej". Zdaniem skarżących z tych uprawnień nie chce skorzystać zastępca dyrektora departamentu programów regionalnych odpowiadając "dla swojego świętego spokoju" na pismo skarżących z dnia [...] września 2025 r., wskazując, że "Instytucja Zarządzająca nie posiada kompetencji do warunkowania udzielania dofinansowanie ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej od jakichkolwiek okoliczności. Projekty Gminy [...] zostały zatwierdzone i są (będą) realizowane zgodnie z treścią zawartych umów" (pismo z [...] października 2025 r. – k. 11 akt sądowych). Skarżący podkreślili, że Marszałek Województwa [...] nie odpowiada na ich pisma z dnia [...].10.2025 r., a także z [...].08.2025 r., [...].12.2025 r., [...].01.2026 r., [...].02.2026 r., [...].03.2026 r., stąd konieczność złożenia skargi na bezczynność Marszałka Województwa [...] , aby "w przyszłości wyeliminować lekceważenie strony i przywrócić właściwe traktowanie obowiązków służbowych przez zatrudnionych pracowników".
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że w pierwszym piśmie skierowanym do Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2025r. K. B. zawarł wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego wobec organów Gminy [...] w związku z nieprawidłowościami pojawiającymi się, jego zdaniem, przy realizacji projektu przez Beneficjenta - Gminę [...] polegającego na budowie ścieżki rowerowej łączącej miejscowości [...] i [...]. W odpowiedzi udzielonej przez Instytucję Zarządzającą datowanej na dzień [...] października 2025r. wyjaśniono wnioskodawcy, iż brak jest instrumentów prawnych po stronie Instytucji Zarządzającej, jak i Marszałka Województwa [...] do prowadzenia postępowań nadzorczych wobec organów gminy [...]. Wskazano przy tym, iż uprawnienia takie przysługują Wojewodzie[...]. Kolejnymi pismami z dnia [...] października 2025r., [...] grudnia 2025r., [...] stycznia 2026r. oraz [...] lutego 2026r. wnioskodawca ponawiał wnioski o wszczęcie postępowania nadzorczego wobec organów Gminy [...]. Instytucja Zarządzająca, opierając się o przepis art. 239 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025, poz. 1691 ze zm. dalej jako k.p.a.) dokonała adnotacji na każdym z wpływających po dniu [...] października 2025r. wniosku i pozostawiła skargi w aktach, bez zawiadamiania K. B. o tym fakcie. Z treści wskazanego przepisu wynika bowiem, iż w przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, została uznana za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy - bez zawiadamiania skarżącego. Jednocześnie organ podał, że sprawa ponaglenia stała się przedmiotem postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...], które postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2026r., nr [...]uznało ponaglenie za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w ww. przepisie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z powyższego wynika, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy swoim zakresem obejmuje ona działalność organu administracji publicznej prowadzącą do wydania indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego aktu) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tym samym skarga wniesiona w innym przedmiocie niż określony powyżej, nie należy do właściwości sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Również w niniejszej sprawie zachodzi taka sytuacja. Należy zauważyć, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2025r. zawarto wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego wobec organów Gminy [...] w związku z nieprawidłowościami pojawiającymi się, jego zdaniem, przy realizacji projektu przez Beneficjenta - Gminę [...] polegającego na budowie ścieżki rowerowej łączącej miejscowości [...] i [...]. W odpowiedzi Instytucja Zarządzająca w piśmie z dnia [...] października 2025r. wyjaśniono wnioskodawcy, iż brak jest instrumentów prawnych po stronie Instytucji Zarządzającej, jak i Marszałka Województwa [...] do prowadzenia postępowań nadzorczych wobec organów gminy [...]. Wskazano przy tym, iż uprawnienia takie przysługują Wojewodzie [...]. Kolejnymi pismami z dnia [...] października 2025r., [...] grudnia 2025r., [...] stycznia 2026r. oraz [...] lutego 2026r. wnioskodawca ponawiał wnioski o wszczęcie postępowania nadzorczego wobec organów Gminy [...].
Zdaniem Sądu w istocie rzeczy złożona przez K. B. i R. C. skarga z dnia [...] marca 2026 r. jest w istocie skargą złożoną w trybie postępowania skargowego uregulowanego w przepisach działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przedmiotem skargi może być zatem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej oraz ich pracowników i funkcjonariuszy (por. postanowienie NSA z 4 kwietnia 2012 r., I OSK 717/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA).
Przedmiotowa skarga nie inicjuje jednak postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem indywidualnego aktu lub podjęciem czynności rozstrzygających sprawę dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznanie skargi sprowadza się bowiem do oceny działalności danego organu lub jego pracowników i wywiera skutek wyłącznie w odniesieniu do jego stosunków wewnętrznych. Podlega ona rozpoznaniu przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a., a o sposobie jej rozpoznania zawiadamia się stronę skarżącą stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. Natomiast w przypadku gdy organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, przekazuje taką skargę organowi właściwemu, jednocześnie zawiadamiając o tym skarżącego, albo wskazuje mu właściwy organ. Czynności podejmowane w postępowaniu skargowym, niezależnie od ich merytorycznego bądź procesowego charakteru, nie są aktami podejmowanymi w ramach postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2021 r., II OSK 530/21, CBOSA).
Pamiętać trzeba, że postępowanie prowadzone w następstwie wniesienia skargi powszechnej, o której mowa w art. 277 k.p.a., ma na celu wyłącznie ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga ta jest więc odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków nie jest więc postępowaniem zmierzającym do wydania aktu lub podjęcia czynności, które mogłyby być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.
Oznacza to, że kognicji sądów administracyjnych nie podlega ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników oraz ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a., gdyż jest to wewnętrzna sprawa tych organów. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym podnosi się, że w sprawach dotyczących trybu skargowego, w tym także w sprawie przekazania skargi według właściwości, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 lipca 2025 r., III OSK 1044/25 czy postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2023 r., IV SA/Wa 1837/23, CBOSA). Niedopuszczalna jest więc w konsekwencji również skarga na bezczynność w ww. zakresie (por. postanowienie NSA: z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 1 czerwca 2010 r., I OW 30/10; z 14 października 2010 r., II OSK 2019/10; postanowienie z 8 listopada 2012 r., I OSK 2568/12; postanowienie z 12 marca 2013 r., I OSK 318/13). Sprawy te nie zostały poddane kontroli Sądu ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a, skargę odrzucił.