II SAB/Gl 32/26

II SAB/Gl 32/26 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Tomasz Dziuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 35, art. 36, art. 37, art. 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M.H. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 4 lutego 2026 r. M. H. (dalej "Skarżąca") wniosła osobistą skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej "Kolegium" lub "Organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Skarżąca podała, że do dnia dzisiejszego Kolegium nie rozpoznało jej wniosku z 3 lutego 2025 r. o wznowienie postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że 11 lutego 2025 r. do Organu wpłynął przekazany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. wniosek Skarżącej z 3 lutego 2025 r. o wznowienie postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Pismami z 30 kwietnia 2025 r. i 23 czerwca 2025 r. oraz z 5 sierpnia 2025 r. Kolegium wzywało Skarżącą do dokładnego wyjaśnienia jakie przesłanki oraz jakie okoliczności uzasadniają w jej opinii zastosowanie art. 145 pkt 3, 4, 5, 6, 7, 8, art. 145a i art. 145b k.p.a. Ostatnie wezwanie Skarżąca odebrała 20 sierpnia 2025 r. i do 11 września 2025 r. nie nadesłała wyjaśnień w wyznaczonym 14 -dniowym terminie. W związku z upływem terminu wniosek Skarżącej z 3 lutego 2025 r. Organ pozostawił bez rozpoznania, o czym powiadomił Skarżącą pismem z 11 września 2025 r. (doręczonym stronie 26 września 2025 r.). Kolegium wskazało także, że czynności które podejmowało w sprawie mieszczą się w granicach terminów określonych przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.
Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
W rozpoznawanej sprawie skarga związana jest z pozostawieniem bez rozpoznania przez Kolegium wniosku Skarżącej z 30 stycznia 2025 r., złożonego 3 lutego 2025 r., uzupełnionego 21 maja 2025 r., o wznowienie postępowania w sprawie wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką i przyznania Skarżącej świadczenia od sierpnia 2023 r. do bezterminowo. Jeśli organ administracji pozostawi podanie obywatela bez rozpoznania, ten ma prawo złożyć skargę do sądu na bezczynność tego organu (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA") z 3 września 2013 r., I OPS 2/13 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skarga została poprzedzona ponagleniem, a zatem jest dopuszczalna. Zaznaczyć trzeba, że skarga na bezczynność bądź przewlekłość jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki NSA z 13 października 2020 r., II OSK 71/20 oraz z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18; postanowienie NSA z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18 - opubl. w CBOSA).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wniosek Skarżącej z 30 stycznia 2025 r. został pozostawiony bez rozpoznania w związku z brakiem odpowiedzi Skarżącej na skierowane do niej wezwania o sprecyzowanie żądania, tj. podanie jakie okoliczności uzasadniają zastosowanie wskazanych przez stronę podstaw wznowienia postępowania.
Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b następuje tylko na żądanie strony. Złożenie podania zawierającego żądanie wznowienia postępowania nie powoduje automatycznie wznowienia postępowania. Po złożeniu podania o wznowienie postępowania organ zobligowany jest zbadać, czy zachowane są warunki formalne podania, czy wnioskujący dochował terminu do złożenia podania, a także ocenia dopuszczalność podmiotową i przedmiotową wznowienia postępowania.
Przesłankami ogólnymi dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego są m. in. istnienie w obrocie prawnym decyzji ostatecznej załatwiającej sprawę administracyjną i wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1, art. 145b § 1 podstaw prawnych wznowienia postępowania. Dopuszczalność wznowienia postępowania na żądanie legitymowanego podmiotu wymaga zaś spełnienia dodatkowo następujących przesłanek szczególnych: 1) złożenie podania z żądaniem wznowienia postępowania; 2) wniesienie podania przez uprawniony podmiot posiadający zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych; 3) zachowanie określonego w art. 145a § 2, art. 145aa § 2, art. 145b § 2 k.p.a. lub art. 148 k.p.a. terminu do wniesienia żądania; 4) wskazanie w podaniu jednej z podstaw wznowienia postępowania.
Z powyższego wynika zatem, że we wniosku o wznowienie postępowania należy wskazać jedną z przyczyn wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1 k.p.a. i 145a k.p.a. Brak dokładnego określenia, którego postępowania wznowienia się domaga, oraz podstaw przewidzianych w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a., stanowią braki pisma wymagające uzupełnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 25 czerwca 2009 r., II SA/Gd 827/08, opubl. w CBOSA).
Zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać, m.in. żądanie. Stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Stwierdzić także należy, że o tym jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ do którego żądanie zostało skierowane.
W przypadku podania o wznowienie postępowania strona, określając przedmiot żądania, musi wskazać co najmniej jedną podstawę uzasadniającą wznowienie postępowania i podać okoliczności uzasadniające wskazaną podstawę. Wskazanie przez wnioskującego o wznowienie postępowania samych przepisów bez podania, dlaczego zdaniem wnioskodawcy dana przesłanka zaszła w jego sprawie, uniemożliwia organowi ocenę, czy postępowanie w ogóle może zostać wznowione (np. ze względu na zachowanie terminu do złożenia żądania). W razie jakichkolwiek wątpliwości w tej sprawie organ administracyjny winien zwrócić się do strony, by sprecyzowała swoje żądanie, a także by uzupełniła podanie o inne niezbędne, wymagane prawem elementy. Należy zaznaczyć, że wola strony dotycząca zarówno przesłanek, jak i trybu wzruszenia decyzji, nie może być dorozumiana.
Pismami z 23 czerwca 2025 r. oraz z 5 sierpnia 2025 r. Kolegium wzywało Skarżącą do dokładnego wyjaśnienia jakie okoliczności uzasadniają zastosowanie wskazanych przez nią podstaw do wznowienia postępowania. Ostatnie wezwanie Skarżąca odebrała 20 sierpnia 2025 r. i do 12 września 2025 r. nie nadesłała wyjaśnień w wyznaczonym 14-dniowym terminie. W związku z upływem terminu wniosek Skarżącej z 30 stycznia 2025 r. (złożony 3 lutego 2025 r.) Organ pozostawił bez rozpoznania, o czym powiadomił Skarżącą pismem z 12 września 2025 r. (doręczonym stronie 26 września 2025 r.). Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z przyczyn podanych wyżej, działanie Organu było prawidłowe. Pozostawienie zaś podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić zatem należy, że Organ nie dopuścił się bezczynności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Wyjaśnić także należy, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie zaś do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.