II SAB/Gl 14/24

II SAB/Gl 14/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Krzysztof Nowak /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie, Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. J. S. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy 1) stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązuje Wojewodę Śląskiego do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie sześćdziesięciu dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 3) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4) oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 stycznia 2024 r. R. S. (dalej: "strona", "skarżący") reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy wnosząc o:
1. zobowiązanie Wojewody Śląskiego do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy;
2. stwierdzenie bezczynności ww. organu;
3. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4. przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej od organu w wysokości 5000 zł;
5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw;
6. zasądzenie od organu na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podał, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy został złożony w sierpniu 2022 r. Do dnia złożenia skargi do sądu administracyjnego organ administracji nie wydał jednak decyzji w sprawie, co więcej, nie zawiadomił go również o przyczynach zwłoki w jej załatwieniu. Ponadto, organ nie odniósł się do zarzutów wniesionego w grudniu 2023 r. ponaglenia. Tym samym skarga jest uzasadniona w zakresie bezczynności. W konsekwencji skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie pracy przez okres ponad 1 roku, kiedy to do chwili obecnej nie wydano decyzji i nie podjęto żadnych czynności celem załatwienia sprawy, tymczasem sprawa powinna zostać załatwiona bez zbędnej zwłoki, jeżeli wymaga przeprowadzanie postępowania dowodowego - w okresie 30 dni, a w przypadku sprawy bardziej skomplikowanej -
w okresie 60 dni;
- art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o podejmowanych czynnościach, przyczynach opóźnienia oraz nowym terminie załatwienia sprawy,
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ignorowanie kierowanych do organu próśb o udzielenie informacji oraz przyspieszenie wydania decyzji w sprawie, a także brak ustosunkowania się do wniesionego ponaglenia, a co za tym idzie naruszenie zaufania strony do organu,
- art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady wnikliwego i szybkiego działania w postępowaniu administracyjnym oraz naruszenie zasady niezwłocznego wydania decyzji, podczas gdy postępowanie trwa ponad 1 rok.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu 5 czerwca 2023 r. do organu wpłynął wniosek o udzielenie obywatelowi [...] – skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosek obarczony jest brakami formalnymi, których nie uzupełniono do dnia dzisiejszego. W dniu 19 grudnia 2023 r. do organu wpłynęło ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Na podstawie art. 37 § 3a k.p.a., w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (obecnie tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 519) – dalej: "u.o.c" i w zw. z art. 100c ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 103, ze. zm.) ponaglenie nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia.
Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie z art. 112a u.o.c. decyzję w przedmiotowej sprawie wydaje się w terminie 60 dni od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z wymienionych w tym przepisie zdarzeń. Z uwagi na braki formalne wniosku, które nie zostały do tej pory uzupełnione, termin ten nie rozpoczął biegu, nie mógł zatem zostać przekroczony. Ustawodawca ustanowił wyjątki od powyższego w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, tj. zawieszony został bieg terminów na załatwienie spraw we wnioskowanym w sprawie zakresie, i wprowadzone zostało wyłączenie stosowania, w określonym w tym przepisie czasie, przepisów o bezczynności. Tym samym, zdaniem Wojewody, chybione są zarzuty skargi oraz żądanie przyznania wnioskowanej sumy pieniężnej. Ponadto terminu do uzupełnienia braku podania nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy.
Wyjaśniając przyczynę przedłużonego procedowania organ zwrócił uwagę na: powiększającą się od kilku lat liczbę wpływających wniosków pobytowych powodujących znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników, okres wprowadzonego stanu epidemii przekładający się na wzrost absencji chorobowej pracowników oraz zawieszenie bezpośredniej obsługi petentów, a także na rozpoczęcie w dniu 24 lutego 2022 r. działań zbrojnych na obszarze Ukrainy, które spowodowały przydzielenie dodatkowych zadań służbowych pracownikom w ramach punktów informacyjno-doradczych oraz rozszerzenie obowiązków w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców. Wskazał, iż w związku z zaistniałą sytuacją, w dniu 15 kwietnia 2022 r. do porządku prawnego wprowadzono art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych przez wojewodów na okres do 31 grudnia 2022 r., a następnie w dniu 28 stycznia 2023 r. art. 100d tej ustawy zawieszający bieg ww. terminów na okres do 24 sierpnia 2023 r. oraz w dniu 27 czerwca 2023 r. na okres 4 marca 2024 r.
Wojewoda wskazał, iż terminy uzupełnienia braków formalnych wyznaczane są według kolejności wpływu wniosków, a także możliwości techniczno-organizacyjnych, a wniosek skarżącego oczekuje aktualnie na wyznaczenie tego terminu. Jednocześnie od 15 lutego 2021 r. do 22 stycznia 2024 r., w przypadku złożenia właściwie wypełnionego i podpisanego wniosku zawierającego komplet dokumentów, funkcjonowały rekomendacje pozwalające na wyznaczenie terminu zgłoszenia się w celu uzupełninia braków formalnych w przyspieszonym trybie. Wniosek skarżącego nie został natomiast wypełniony rzetelnie i kompletnie, a także nie dołączono do niego wszystkich wymaganych dokumentów. Wojewoda zauważył, w kontekście żądania skarżącego co do przyznania sumy pieniężnej, że w związku z opóźnieniem skarżący nie odniósł żadnej szkody, opóźnienie nie wpływa na jego sytuację pobytową w Polsce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga co do zasady zasługiwała na uwzględnienie. Nie do odparcia okazał się bowiem zarzut pozostawania organu w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego o wydanie pozwolenia na pobyt czasowy.
Zaakcentowania wymaga najpierw, że zarówno tutejszy Sąd, jak i inne sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się w sprawach podobnych do sprawy obecnie rozpoznawanej. Stanowisko zaś w tych sprawach należy uznać za ugruntowane.
Zasadniczo stan faktyczny sprawy nie stanowi przedmiotu sporu. Twierdzenia stron rozmijają się jedynie w zakresie dotyczącym daty złożenia wniosku. Według twierdzeń zawartych w skardze wniosek ten został złożony w sierpniu 2022 r. Według zaś twierdzeń organu wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął w dniu 5 czerwca 2023 r. Obie strony postępowania są natomiast zgodne co do pozostałych okoliczności, jakie miały miejsce po wniesieniu przez skarżącego wniosku o wydanie pozwolenia. Spór dotyczy zaś przede wszystkim interpretacji tych okoliczności w kontekście prawa skarżącego do rozpatrzenia sprawy w terminach przewidzianych przepisami prawa.
W obowiązującym stanie prawnym bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej następuje po ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie nie ma znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16). Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa - art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021).
Analiza dotychczasowego przebiegu kontrolowanego postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wniosek w przedmiocie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 5 czerwca 2023 r. (karta 15 akt administracyjnych przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę). Twierdzenie skarżącego dotyczące wcześniejszej daty złożenia tego wniosku tj. w sierpniu 2022 r. nie znajdują żadnego potwierdzenia w aktach administracyjnych organu. Skarżący nie przedstawił też dowodu potwierdzającego złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy za pomocą operatora pocztowego. W konsekwencji podniesione w tym zakresie twierdzenie w skardze okazało się gołosłowne i Sąd nie mógł na nim polegać.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika jednocześnie, że od 5 czerwca 2023 r. do dnia do dnia złożenia skargi tj. do 9 stycznia 2024 r., jak i do dnia udzielenia przez organ odpowiedzi na nią tj. do dnia 2 lutego 2024 r. (tj. przez blisko 8 miesięcy) organ nie dokonał żadnych czynności w sprawie, w tym zwłaszcza nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku. Ponadto organ nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., zaniechał bowiem zawiadomienia skarżącego o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Jednocześnie nie zostały wypełnione pozostałe obowiązki w zakresie podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 112a ust. 1 u.o.c. Zgodnie z tym przepisem decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Termin ten obliczany jest zgodnie z ust. 2 tego przepisu. Cytowany przepis został dodany na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91) i obowiązuje od dnia 29 stycznia 2022 r. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (art. 112 ust. 2). Z kolei zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 u.o.c., składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec przedstawia ważny dokument podróży i dołącza do wniosku: dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, natomiast w myśl art. 106 ust. 2a tej ustawy, jeżeli do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie zostały dołączone dokumenty, o których mowa w ust. 2, wojewoda wzywa cudzoziemca do ich przedłożenia w terminie nie krótszym niż 14 dni. Określając termin, wojewoda ocenia czas niezbędny do uzyskania przez cudzoziemca określonego dokumentu.
Wskazać należy, że ocena zaistnienia bezczynności organu, wobec regulacji zawartej w art. 112a ust. 2 u.o.c. wymaga odniesienia się do zagadnienia momentu wszczęcia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W przypadku skarżącego za dzień wszczęcia postępowania uznać należy dzień 5 czerwca 2023 r. jako dzień wpływu żądania do organu.
W przypadku, gdy wniosek zawiera braki organ winien wezwać do ich usunięcia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania – art. 64 § 2 k.p.a., a dniem wszczęcia postępowania pozostanie dzień złożenia wniosku do organu, nie zaś dzień uzupełnienia braków na żądanie organu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III SAB/Łd 3/21; M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021; podobnie: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SAB/Ol 24/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1885/20). Przepisem szczególnym jest tutaj przywołany wyżej art. 106 ust. 2a oraz art. 105 ust. 2 u.o.c. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, w przypadku określonym w art. 64 § 2 k.p.a., organ zobowiązany jest do wezwania wnoszącego w celu usunięcia określonego braku, a jeżeli brak zostanie konwalidowany, przyjmuje się fikcję, że podanie nie było dotknięte brakiem od chwili wniesienia. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania, w przypadku gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki formalne, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków (A. Skóra, P. Kardasz w: M. Karpiuk (red.), P. Krzykowski (red.), A. Skóra (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2020).
W kontekście powyższych rozważań Sąd stwierdza, że skoro momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, to w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 5 czerwca 2023 r. i od tego dnia na organie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku, w tym podjęcia czynności służących wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku. Tymczasem czynności te nie zostały podjęte przez organ.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż choć zastosowanie określonego w art. 112a u.o.c. przedłużonego do 60 dni terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył w urzędzie wojewódzkim wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, to jednak nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Dopiero bowiem od dnia złożenia wniosku niezawierającego braków formalnych, względnie uzupełnienia tych braków, rozpoczyna bieg szczególny termin wskazany w art. 112a ust. 1 u.o.c. (zob. m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 129/22; wyroki WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 86/22 i z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 248/21).
W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, iż odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ I instancji o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, byłaby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi I instancji swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 129/22).
W niniejszej sprawie weryfikacja powinna była nastąpić niezwłocznie i wówczas organ powinien był wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia w czasie, który nie spowoduje popadania przez organ w zwłokę w załatwieniu sprawy. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej, naruszając tym zasadę określoną w art. 12 § 1 k.p.a.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela również pogląd wyrażany w orzecznictwie, w ramach którego wskazuje się, że trudności kadrowe organu administracji publicznej, ani też znaczny wpływ spraw, nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny. Nie stanowią też tzw. przyczyny "niezależnej od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie. Podobnie należy ocenić dodatkowe zadania nałożone na organ na podstawie przywołanych w odpowiedzi na skargę przepisów pozostających w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy.
Mając na względzie powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy oraz nie zachowując przy tym obowiązku poinformowania skarżącego, dopuścił się bezczynności. Sąd dostrzegł jednak powyżej opisane okoliczności, które przemawiały za niekwalifikowaniem w/w wadliwości w kategoriach naruszenia rażącego, w tym zważył, iż tok rozpoznawanej sprawy zbiegł się z nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy i związanym z tym napływem migrantów oraz dynamiką zmian prawnych. Stąd też Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku stwierdzając, że bezczynność w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa.
Sąd zważył również, w kontekście przywołanej przez organ w odpowiedzi na skargę treści art. 100c i art. 100d specustawy, iż art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy ściśle określa zakres przedmiotowy i podmiotowy tego aktu, a jego analiza prowadzi do wniosku, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy pobyt skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczął się w 2019 r. (karta 13 akt administracyjnych) i trwał do dnia złożenia przedmiotowego wniosku. Nadto, uprzednio zezwolenie na pobyt czasowy i pracę skarżącemu udzielił Wojewoda Śląski decyzją z dnia 30 czerwca 2021 r. (karta 9 akt administracyjnych). Powołane przepisy nie mogą mieć zatem zastosowania do oceny bezczynności organu w sprawie toczącej się z wniosku skarżącego, który nie przybył na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy (por. m.in.: wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 175/22 oraz z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 82/23; wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 135/22; z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB 48/23; z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 60/23).
Na dzień orzekania przez tut. Sąd organ nie rozpoznał przedmiotowego wniosku, co uzasadniało zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do jego rozpatrzenia w terminie 60 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych (pkt 2 sentencji wyroku w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a.).
W pozostałym zakresie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji).
Sąd nie znalazł powodów, dla których miałby uwzględnić zgłoszony w skardze wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznał, że nie zachodzi konieczność jej przyznania. Przypomnieć wypadnie, że przyznanie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej (podobnie zresztą jak wymierzenie organowi grzywny), pozostawione jest uznaniu sądu. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, ale nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność czy przewlekłość, zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/165). Ponadto wskazać należy, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ma charakter fakultatywny. W orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym wskazuje się, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się jej przyznania powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością. Tymczasem przekonującego uzasadnienia w tym zakresie zabrakło w rozpoznawanej skardze, a zawarte w końcowej części uzasadnienia skargi wskazanie konsekwencji, jakie dla skarżącego spowodowała bezczynność organu jest w ocenie Sądu zbyt ogólnikowe.
Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a., a na ich wysokość składa się wpis od skargi oraz opłata za czynności radcowskiego obliczona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców sprawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane powyżej są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl