II SAB/Gl 115/23

II SAB/Gl 115/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Krzysztof Nowak /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 216/24 - Wyrok NSA z 2024-05-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35, art. 36, art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 62 ust. 1, art. 66 ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 53 par. 2b, art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 149 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi D.K.(K.) i A.K.(K.) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w przedmiocie stanu technicznego budynku 1. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku w terminie 1 miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanemu w C. grzywnę w kwocie 1000 zł, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 września 2016 r. D.K. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (PINB) o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego termoizolacji budynku mieszkalnego dwurodzinnego w C. przy ul. [...]. Przedmiotem kontroli miała być "likwidacja lub dewastacja elementów termoizolacyjnych budynku na poziomie parteru" przez G.Z., współwłaścicielkę budynku.
W dniu 12 października 2016 r. organ przeprowadził czynności kontrolne stanu technicznego budynku. Z czynności tych został sporządzony protokół odbioru.
Zawiadomieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego.
W dniu 1 czerwca 2017 r. organ ponownie przeprowadził czynności kontrolne przedmiotowego budynku. W czynnościach tych uczestniczyła m.in. I.S., nowa współwłaścicielka budynku (w miejsce dotychczasowej współwłaścicielki G.Z.), dalej zwana właścicielką lokalu na parterze. W dniu 12 czerwca 2017 r. do PINB wpłynęła opinia techniczna dotycząca wycięcia fragmentu ściany działowej w mieszkaniu na parterze przedmiotowego budynku. Natomiast pismem z 26 czerwca 2017 r. PINB poinformował skarżącą, że nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w zakresie wykonywanych robót lub stanu technicznego konstrukcji budynku. Brak jest zatem podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ nadzoru budowlanego w sprawie legalności i poprawności prowadzonych robót remontowych w lokalu nr [...].
Pismem z 10 lutego 2020 r. skarżący zwrócili się do PINB o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego elementów termoizolacyjnych i instalacji gazowej w przedmiotowym budynku mieszkalnym, zabudowanych na parterze tego budynku. Ponadto wnieśli o zakończenie postępowania poprzez wydanie decyzji w sprawie [...].
Pismem z 6 marca 2020 r. PINB zawiadomił skarżących o przeprowadzeniu w dniu 31 marca 2020 r. kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego. Jednak pismem z 25 marca 2020 r. zawiadomiono o odwołaniu czynności kontrolnych ze względu na panujący obecnie stan epidemii.
Zawiadomieniem z 14 lipca 2021 r. PINB zawiadomił o wyznaczeniu na dzień 15 września 2021 r. na godz. 10.00 kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku. Kontrolę tę następnie przeprowadzono sporządzając z jej przebiegu protokół.
Zawiadomieniem z 4 stycznia 2022 r. PINB zawiadomił o wyznaczeniu na dzień 19 stycznia 2022 r. kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku. Po jej przeprowadzeniu i sporządzeniu protokołu pismem z 21 stycznia 2022 r. PINB wezwał właścicielkę lokalu na parterze przedmiotowego budynku do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu oraz przedłożenia protokołów z okresowych kontroli, o których mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego.
Zawiadomieniem z 12 września 2022 r. PINB zawiadomił o wyznaczeniu na dzień 4 października 2022 r. kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku, a następnie we wskazanej w zawiadomieniu w dacie przeprowadzono czynności kontrolne i sporządzono z nich protokół.
Kolejne czynności kontrolne stanu technicznego przedmiotowego budynku przeprowadzono w dniu 20 kwietnia 2023 r. po uprzednim zawiadomieniu pismem z dnia 13 marca 2023 r. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół.
W dniu 23 maja 2023 r. PINB wystosował do właścicieli lokalu na parterze przedmiotowego budynku wezwanie do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu oraz przedłożenia protokołów z okresowych kontroli, o których mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego.
Pismem z 7 lipca 2023 r. D.K. i A.K. wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB. Wskazali, że dotyczy to sprawy oznaczonej sygn. akt [...]. Wyjaśnili, że skargę wnoszą jako współwłaściciele przedmiotowego budynku. W skardze domagają się stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe postępowanie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz nałożenia grzywny na osoby winne bezczynności lub przewlekłości.
W uzasadnieniu skargi przedstawili chronologię działań w sprawie. Zaakcentowali powtarzalność i nieefektywność czynność PINB. Wskazali, że pomimo tych czynności uczestniczka postępowania – właścicielka lokalu na parterze przedmiotowego budynku ani razu nie przedstawiła protokołów okresowej kontroli swojego lokalu, ani nie wykazała legalność zabudowy instalacji gazowej, dokonanych przebudów, rozbiórek i wzmocnień stropu (sufitu) metalowym podciągiem.
Do skargi załączono ponaglenie, jakie w dniu 8 marca 2023 r. skarżący skierowali do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach oraz postanowienie tego organu stanowiące odpowiedź na to ponaglenie.
W odpowiedzi na skargę PINB przedstawił chronologię działań podejmowanych w sprawie dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku, poczynając od czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 12 października 2016 r. i zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku z dnia 17 stycznia 2017 r.
Końcowo PINB wyjaśnił, że właścicielka lokalu nr [...] położonego na parterze przedmiotowego budynku mimo skutecznego doręczenia korespondencji nie stawiła się w siedzibie organu oraz nie przedłożyła dokumentów związanych z użytkowaniem tego lokalu oraz jego stanem technicznym.
Według PINB w sprawie ma miejsce brak współpracy ze strony właścicielki lokalu nr [...] mieszczącego się parterze przedmiotowego budynku, która albo nie odbiera korespondencji albo ignoruje kierowane do niej wezwania i zawiadomienia. Utrudnia to działania organu i wydłuża prowadzone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej w skrócie p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skarga została poprzedzona ponagleniem z 14 lutego 2023 r. skierowanym do organu wyższego stopnia, tj. ŚWINB.
Pojęcie bezczynności i przewlekłości w postępowaniu administracyjnym zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.
Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1 – § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r., I OSK 2257/22, opubl. w CBOSA).
Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1987/2018, opubl. w CBOSA). Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19).
O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (por. postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19).
Wyjaśnić także należy, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi. Oznacza to, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22).
Wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22; postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19). Jednocześnie należy zauważyć, że niezależnie od tego, czy zostanie stwierdzona bezczynność, czy przewlekłość to prawne konsekwencje są takie same. Sąd bowiem, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje zatem tymi samymi środkami prawnymi, ich zastosowanie jest zaś obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (por. postanowienie NSA z 11 sierpnia 2021 r. II OSK 1422/21, opubl. w CBOSA).
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania PINB w bezczynności.
W postępowaniu administracyjnym obowiązują terminy załatwienia spraw wskazane w art. 35 § 1 - § 3a bądź w przepisach szczególnych (art. 35 § 4 k.p.a.). Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie (również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu) organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 i 2 k.p.a.).
W realiach rozpoznawanej sprawy PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego, którego współwłaścicielami są skarżący. W związku z tym należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej w skrócie PrBud) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Zgodnie zaś z art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. Natomiast stosownie do ust. 2 tego przepisu, w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Celem art. 66 PrBud. jest to, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym dobrom chronionym (zob. A. Kosicki w: A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2023). W konsekwencji, jeżeli wystąpi jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 PrBud, bądź przesłanka wskazana w ust. 1a tego artykułu, uzasadniona jest ingerencja organu nadzoru budowlanego, a decyzje wydawane na podstawie art. 66 PrBud stanowią decyzje związane. Jeśli wystąpi choć jedna z przesłanek organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony, lecz obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że PINB po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego nie wywiązał się z obowiązku jego zakończenia (w trybie uregulowanym w art. 66 ust. 1 PrBud) w "kodeksowym" terminie. Biorąc pod uwagę przedmiot sprawy (i konieczność prowadzenia postępowania dowodowego, gromadzenia dowodów z udziałem stron postępowania, w tym czynność oględzin) należy przyjąć, że termin na wydanie rozstrzygnięcia wynosił dwa miesiące. Termin ten należało liczyć od dnia zawiadomienia stron postępowania przez organ o wszczęciu postępowania tj. od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania (zawiadomienie opatrzone datą 17 stycznia 2017 r. karta 17 akt sprawy).
Dostrzec należy, że organ wielokrotnie zwracał się do właścicielki lokalu położonego na parterze przedmiotowego budynku o przedstawienie protokołów z kontroli, o jakich mowa w art. 62 ust. 1 PrBud, jak i wyzwał ją do osobistego stawiennictwa, a kierowane w tym zakresie wezwania okazywały bezskuteczne. Jednak w sytuacji, w której pomimo wezwań ich adresatka nie przedstawiała wspomnianych protokołów, to zasadnym było przyjęcie, że wskazane w art. 62 ust. 1 PrBud kontrole nie były przeprowadzane. W samych zaś wezwaniach należało od razu zastrzec, że w razie nieprzedstawienia ich w wyznaczonym terminie organ przyjmie, że wskazane w wezwaniu kontrole nie zostały przeprowadzone. Tym samym brak reakcji adresatki tych wezwań nie dawał podstaw to przyjęcia, że wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. termin załatwienia sprawy uległ przedłużeniu. Organ mógł co najwyżej powołać się na wynikające z art. 35 § 5 k.p.a. okoliczności, jednak tylko w zakresie wyznaczonym w wezwaniach terminem przedstawienia wskazanych w nim dokumentów. Po bezskutecznym upływie tego terminu i przy jednoczesnej bierności organu powoływanie się na art. 35 § 5 k.p.a. było zdaniem Sądu wykluczone. Oznacza to, że wskazany powyżej dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy został przez PINB po wielokroć przekroczony.
Stan bezczynności trwał także w dacie wniesienia obecnie rozpoznawanej skargi. Jak wynika z akt sprawy oraz odpowiedzi organu na skargę ostatnią czynnością poprzedzającą skargę było skierowane do właścicielki lokalu na parterze przedmiotowego budynku wezwania z dnia 23 maja 2023 r. Z odpowiedzi na skargę nie wynika również, aby po jej wniesieniu organ dokonał jakichkolwiek czynności, które pozwalałyby uznać, że stan bezczynności ustał. Podnoszona przez organ okoliczność, że adresatka wezwania nie stawiła się w organie, ani nie przedłożyła wskazanych w wezwaniu dokumentów nie uchyla stanu bezczynności. Ponadto po udzieleniu odpowiedzi na skargę organ nie przekazał tutejszemu Sądowi informacji świadczących o jakiejkolwiek zmianie w tym zakresie.
W świetle przedstawionych dotychczas okoliczności stwierdzić należy, że organ pozostaje w bezczynności. Nie wydał bowiem rozstrzygnięcia kończącego wszczęte zawiadomieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. postępowanie w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. Termin ten zaś przekroczono wielokrotnie. Sąd przyjął ponadto, że do dnia rozpoznania skargi nie nastąpiło wydanie aktu kończącego wskazane postępowanie administracyjne, skoro PINB nie poinformował Sądu o zakończeniu sprawy. Z tego też względu Sąd zobowiązał PINB do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd uznał jednocześnie, że bezczynność PINB miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także całokształt okoliczności sprawy, jej charakter i zakres czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, których przeprowadzenie nie jest zależne wyłącznie od woli i starań organu. Samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z 29 maja 2013 r., II SAB/Gd 29/13; wyrok WSA w Gdańsku z 27 czerwca 2013 r., III SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2014 r., II SAB/Łd 124/14). Zważywszy na to, że w rozpoznawanej sprawie wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. termin załatwienia sprawy został po wielokroć przekroczony, w tym w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 15 września 2021 r. organ nie podejmował jakichkolwiek czynności, a taki stan niepodejmowania działań trwa ponownie od wezwania z dnia 23 maja 2023 r. Sąd nie miał żadnych wątpliwości, że stwierdzoną bezczynność należało zakwalifikować jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceny tej nie mogły zmienić przedstawione przez PINB trudności w prowadzeniu postępowania spowodowane bierną postawą właścicielki lokalu na parterze przedmiotowego budynku, gdyż ich wpływ na wydłużenie postępowania miał charakter marginalny w zestawieniu z czasookresem postępowania sięgającym 2017 r. i kilkuletnią "przerwą" w podejmowaniu jakichkolwiek działań.
Przedstawionej dotychczas oceny nie mógł zmienić obowiązujący od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 15 maja 2020 r. przepis art. 15zzs ust. 11 ustawy COVID-19, zgodnie z którym zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Bezczynność w niniejszej sprawie o rażącym charakterze miała miejsce jeszcze przed COVID-em. Stan bezczynności istniał także po uchyleniu powołanego art. 15zzs ustawy COVID-19, co nastąpiło na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875).
Sąd zastosował także środek prawnego w postaci grzywny. Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy zaistniały podstaw do jego zastosowania. W orzecznictwie sformułowano pogląd, że środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lipca 2021 r., I SAB/Po 29/20; wyrok WSA w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r. III SAB/Gl 72/19). Taki naganny przypadek zwłoki organu miał miejsce w rozpoznawanej sprawie z przyczyn opisanych powyżej. Wysokość grzywny ustawodawca pozostawił do uznania sądu. Sąd, mając na względzie okoliczności sprawy, doszedł do przekonania, że jej wysokość jest adekwatna do charakteru naruszenia prawa, jakiego dopuścił się organ.
W kontekście nałożonej grzywny odnotować należy, że skarżący domagali się jej nałożenia na osoby winne bezczynności. W związku z tym należy wskazać, że rozpoznając skargę na bezczynność sąd administracyjny nie ustala osób winnych stwierdzonej bezczynności czy przewlekłości. Stąd w pkt 4 wyroku oddalono skargę w pozostałym zakresie.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach I - IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 4 wyroku). Zasądzone koszty odpowiadają uiszczonemu przez skarżących wpisowi od skargi (100 zł).
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.