Orzeczenie · 2026-04-09

II SAB/Gd 80/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-04-09
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanabezczynność organupostępowanie administracyjnekanalizacja deszczowakontrolawszczęcie postępowaniaNSAWSA

Skarżący P. M. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Kartuzach w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie budowy kanalizacji deszczowej, wskazując na podejrzenie samowoli budowlanej. Skarżący domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 48 i 50 Prawa budowlanego. PINB informował o prowadzonych czynnościach kontrolnych i zamiarze wszczęcia postępowania z urzędu po zebraniu materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego II OPS 2/25, stwierdził, że postępowania dotyczące legalizacji robót budowlanych wszczyna się z urzędu, a wniosek strony należy traktować jedynie jako sygnał dla organu. W związku z tym skarga na bezczynność organu została uznana za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i odrzucona. Sąd zwrócił również skarżącemu uiszczony wpis sądowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi na bezczynność organu w sprawach, gdzie postępowanie wszczyna się z urzędu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, gdzie przepisy prawa materialnego jednoznacznie stanowią o obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej jest dopuszczalna, jeśli postępowanie to może być wszczęte wyłącznie z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w takiej sytuacji jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Postępowania w sprawie robót budowlanych wszczynane z urzędu (art. 53a Prawa budowlanego) nie mogą być inicjowane na wniosek strony. Wniosek taki jest jedynie sygnałem dla organu. Organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a jego brak reakcji procesowej nie stanowi bezczynności podlegającej zaskarżeniu. Skarga na bezczynność w tym przypadku jest niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Jak należy traktować wniosek strony o wszczęcie postępowania administracyjnego, które zgodnie z przepisami prawa materialnego może być wszczęte wyłącznie z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek taki należy traktować jako sygnał dla organu, który ma obowiązek zweryfikować wystąpienie przesłanek do wszczęcia postępowania, ale nie jako żądanie wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 k.p.a.

Uzasadnienie

Przepisy prawa materialnego (np. art. 53a Prawa budowlanego) przesądzają o tym, czy postępowanie wszczyna się z urzędu czy na wniosek. Jeśli postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu, wniosek strony nie tworzy stosunku prawnego zobowiązującego organ do wszczęcia postępowania ani do wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga na bezczynność PINB w sprawie samowoli budowlanej kanalizacji deszczowej została odrzucona jako niedopuszczalna.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi w przypadku niedopuszczalności.

Prawo budowlane art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.

Prawo budowlane art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Prawo budowlane art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Prawo budowlane art. 53a § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postępowania w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy wszczyna się z urzędu.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 37 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania.

p.p.s.a. art. 232 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot wpisu sądowego w przypadku odrzucenia skargi.

k.p.a. art. 61 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wszczęcie postępowania na żądanie strony lub z urzędu.

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw.

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie o zwłoce.

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ponaglenie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Działanie w interesie społecznym.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron.

Prawo budowlane art. 72a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczyna się z urzędu, a wniosek strony nie jest żądaniem wszczęcia postępowania. • Skarga na bezczynność organu w sytuacji, gdy postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu, jest niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wszczęcie takiego postępowania z urzędu nigdy nie będzie mógł stanowić "żądania wszczęcia postępowania", o którym mowa w art. 61 k.p.a. • brak reakcji tego organu - polegający na niezajęciu stanowiska w procesowej formie, nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), tj. środka zwalczającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. • skarga na bezczynność organu w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Skład orzekający

Diana Trzcińska

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Kurkiewicz

sędzia

Wojciech Wycichowski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi na bezczynność organu w sprawach, gdzie postępowanie wszczyna się z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie przepisy prawa materialnego jednoznacznie stanowią o obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej bezczynności organów administracji i dopuszczalności skargi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga na bezczynność organu jest skazana na porażkę? Wyjaśnia WSA w Gdańsku.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst