II SAB/Gd 40/25

II SAB/Gd 40/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych uiszczonego wpisu.
Uzasadnienie
W dniu 30 marca 2020 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni (dalej jako PINB) wpłynął wniosek G. N. z 22 marca 2020 r. o wszczęcie postępowania w trybie art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej jako P.b.). Wnioskodawczyni wyjaśniła, że M. G. zmienił bez wymaganego zgłoszenia sposób użytkowania lokali w nieruchomości budynkowej położonej w G. przy ul. Ś. [..] oraz nieruchomości wspólnej związanej z tą nieruchomością budynkową. Następnie wyjaśniono, że M. G. jest właścicielem lokali nr: [...]-[...] oraz lokalu użytkowego nr [...]. Natomiast G.N. jest właścicielką lokali nr: [...] i lokalu użytkowego nr [...]. Za wyjątkiem dwóch ww. lokali użytkowych wszystkie pozostałe lokale mają sposób użytkowania określony jako cele mieszkaniowe. Wnioskodawczyni wskazała, że M. G. zmienił sposób użytkowania swoich lokali na usługowo-hotelarskie poprzez oddawanie lokali w najem krótkoterminowy. Przy czym Wnioskodawczyni zauważyła, że zmiana sposobu użytkowania lokali w taki sposób pociąga za sobą zmianę użytkowania części wspólnych – klatek schodowych, wind, domofonu na elewacji budynku, a w ten sposób również nieruchomość wspólna jest użytkowana na cele usługowo-hotelarskie. Ponadto, Wnioskodawczyni wskazała, że w lokalu nr [...] znajduje się siedziba działalności gospodarczej D. B. (zięcia M. G.), która jako przeważającą działalność gospodarczą wskazuje 55.20.Z Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania. Do wniosku załączono zrzuty ekranu z popularnych portali umożliwiających skorzystanie z usług hotelarskich przedstawiające oferty dotyczące ww. lokali M. G. Co więcej, Wnioskodawczyni podniosła, że wedle jej wiedzy lokal nr [...] został podzielony na 5 małych lokali, które są wynajmowane krótkoterminowo.
W dniu 28 kwietnia 2021 r. do PINB wpłynął wniosek G. N. z 26 kwietnia 2021 r., w którym żądała podjęcia niezwłocznych czynności w postępowaniu dotyczącym zmiany sposobu użytkowania lokali w przedmiotowym budynku. Wnioskodawczyni wskazała, że w ciągu roku, gdy organ nie podjął żadnych czynności, zmieniono sposób użytkowania kolejnych lokali. Ponadto w przedmiotowym budynku kolejne lokale są przygotowywane do remontu i są remontowane. Ponadto, zdaniem Wnioskodawczyni, brak jest podstaw do uzależnienia podjęcia czynności w niniejszym postępowaniu od zakończenia czynności w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej w zakresie przebudowy nieruchomości.
Pismem z 27 czerwca 2022 r. PINB zawiadomił M. G. o przeprowadzeniu w dniu 30 sierpnia 2022 r. czynności kontrolnych w lokalach nr [..]-[...].
W dniu 30 sierpnia 2022 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne w obecności M. G. oraz jego pełnomocnika, podczas których ustalono, że lokale nr [...]-[...] pełnią funkcję mieszkalną, która istnieje od powstania budynku i nie została zmieniona. Natomiast lokale nr [...] i [..] stoją puste i bez mebli. Układ funkcji jest zgodny z projektem pierwotnym z okresu budowy.
Pismem z 30 grudnia 2022 r. PINB poinformował Wnioskodawczynię i M. G., że po przeprowadzeniu czynności kontrolnych nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku obejmującego lokale nr [..]-[...].
Pismem z 12 stycznia 2023 r. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od decyzji PINB z 30 grudnia 2022 r. orzekającej o braku przesłanek do wszczęcia postępowania.
W odpowiedzi z 24 stycznia 2023 r. PINB wyjaśnił, że podnoszona kwestia uciążliwości dla innych mieszkańców budynku przez jego nadmierną eksploatację i głośne zachowanie osób wynajmujących pokoje nie mieści się w kompetencjach organu nadzoru budowlanego. Ponadto, PINB wskazał, że właściciel nie zmienił funkcji wskazanej części obiektu, ponieważ przeznaczenie lokali było i jest funkcją mieszkalną. Natomiast kwestia robót budowlanych w lokalach nr [...] i [...] jest przedmiotem osobnych czynności organu i w prowadzonym w tej sprawie postepowaniu została wydana decyzja administracyjna.
Pismem z 22 maja 2023 r. Wnioskodawczyni wniosła o udzielenie informacji, jakie działania zostały podjęte w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych prowadzonej w oddzielnych czynnościach PINB pod sygn. 7141/173/20, a ponadto, na jakim etapie jest sprawa oraz czy i w jaki sposób czynności podejmowane przez PINB odnoszą się do dyspozycji i argumentów podnoszonych przez WINB w decyzji uchylającej z 8 marca 2023 r.
W odpowiedzi z 18 października 2023 r. PINB wskazał, że odpowiedź w żądanym zakresie została udzielona Wnioskodawczyni w dniu 30 grudnia 2022 r. W związku z tym organ przywołał treść art. 239 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i poinformował, że w przypadku kolejnych pism w powyższej kwestii zastosuje ww. przepis. Natomiast postępowanie dotyczące robót wykonanych w lokalach nr [...] i [...] jest kontynuowane i odpowiedź na pismo Wnioskodawczyni z 11 lipca 2023 r. w przedmiocie samowolnych robót zostanie udzielona w najbliższym terminie.
W dniu 9 listopada 2023 r. do PINB wpłynęło pismo Wnioskodawczyni z 27 października 2023 r., w którym stwierdziła, że twierdzenia i fakty przedstawione w piśmie organu z 18 października 2023 r. nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości. Wskazano, że nieprawdą jest, iż lokal nr [..] stoi pusty i bez mebli, bowiem działa w nim szkoła językowa. Nieprawdą jest również to, że lokal nr [...] stoi pusty i bez mebli, gdyż odbywa się w nim remont, który zmierza do całkowitej zmiany układu pomieszczeń i zaadaptowania pod najem krótkoterminowy. W odniesieniu do lokali nr [...] i [...] nadal brak jest informacji co do podejmowanych działań w sprawie, a w mieszkaniach tych doszło do całkowitej zmiany funkcji z mieszkaniowej na hotelową. Ponadto, nie jest prawdą, że mieszkanie nr [...] pełni funkcję mieszkalną i jest w ten sposób użytkowane. Wnioskodawczyni stwierdziła, że organ powinien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, że wykonane roboty budowlane grożą katastrofą budowlaną, postępowanie powinno być prowadzone niezależnie od tego, czy prowadzone roboty wymagają pozwolenia na budowę czy zgłoszenia, gdyż są prowadzone w sposób mogący powodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. PINB powinien zaś przeprowadzić rozprawę administracyjną.
W aktach sprawy na ww. piśmie znajduje się adnotacja – rozpatrzono zgodnie z art. 239 § 1 KPA oraz nieczytelna parafka.
W dniu 18 marca 2024 r. do PINB wpłynęło ponaglenie Wnioskodawczyni z 11 marca 2024 r.
Postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako WINB) stwierdził niedopuszczalność odwołania Wnioskodawczyni z 12 stycznia 2023 r.
Pismem z 24 kwietnia 2024 r. WINB przekazał ponaglenie do PINB celem ustosunkowania się do jego treści, czego organ I instancji nie uczynił przekazując ponaglenie organowi wyższego stopnia. Pismem z 7 czerwca 2024 r. WINB w trybie pilnym zobowiązał PINB do przesłania ponaglenia wraz z wyjaśnieniami. W dniu 12 czerwca 2024 r. PINB ustosunkował się do treści ponaglenia Wnioskodawczyni.
W dniu 7 sierpnia 2024 r. WINB ustosunkował się do ponaglenia wskazując, że ponaglenie stanowi skargę na niezałatwienie sprawy w terminie. W sytuacji, gdy przepisy prawa nie określają terminu na wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu – nie przysługuje ponaglenie. Zatem w niniejszej sprawie nie przysługiwało Wnioskodawczyni prawo do wniesienia ponaglenia, a organ uznał pismo za skargi na działanie organu I instancji (uregulowane w dziale VIII K.p.a.). Zdaniem WINB, PINB udzielał odpowiedzi, jednakże z naruszeniem art. 35 K.p.a. Wobec tego w zakresie nieterminowanego udzielania odpowiedzi skargę należy uznać za zasadną, a WINB zobowiązał PINB do udzielania odpowiedzi na pisma interwencyjne (skargi) z zachowaniem terminów określonych w art. 35 K.p.a.
W dniu 13 września 2024 r. do PINB wpłynęło pismo Wnioskodawczyni z 10 września 2024 r., w którym wniesiono skargę na pracownika Inspektoratu – J. M. żądając jej wyłączenia. Ponadto wniesiono o udzielenie odpowiedzi na dotychczasowe pisma Wnioskodawczyni oraz o niezwłoczne wszczęcie postępowania w trybie art. 71 i 71a P.b. w odniesieniu do lokali nr [...]-[..] w przedmiotowym budynku.
W odpowiedzi z 26 września 2024 r. PINB poinformował Wnioskodawczynię, że zgodnie z art. 72a P.b. w sprawach dotyczących okoliczności m.in. dotyczących art. 71a, organ wszczyna postępowanie z urzędu, a nie na wniosek. W związku z tym, że PINB nie stwierdził przesłanek do wszczęcia postępowania nie ma zastosowania procedura wynikająca z art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a. Ponadto, stosownie do art. 239 § 1 K.p.a. PINB podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z 18 października 2023 r. W przypadku kolejnych pism wpływających od Wnioskodawczyni PINB zastosuje ww. przepis.
W dniu 23 października 2024 r. do PINB wpłynęło pismo Wnioskodawczyni z 18 października 2024 r. o wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w którym wskazano, iż w lokalu nr [...] prowadzona jest szkoła językowa. Do wniosku załączono zdjęcia.
W dniu 21 stycznia 2025 r. do PINB wpłynęło ponaglenie Wnioskodawczyni z 17 stycznia 2025 r. W dniu 31 stycznia 2025 r. PINB przekazał ponaglenie wraz z ustosunkowaniem się do jego treści do WINB.
Pismem z 4 lutego 2025 r. PINB zawiadomił strony, w tym Wnioskodawczynię, o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [..] na pomieszczenia edukacyjne w przedmiotowym budynku.
Postanowieniem z 19 maja 2025 r. WINB stwierdził:
1) że PINB nie dopuścił się bezczynności i przewlekłości w sprawie wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych nr [...]-[...],
2) brak podstaw do wyznaczenia PINB terminu na wydanie postanowienia w trybie art. 71 i 71a P.b.
W skardze z 3 czerwca 2025 r. Wnioskodawczyni zarzuciła PINB naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61a k.p.a., polegające na niewydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do wszczęcia postępowania w sprawach prowadzonych ex officio, podczas gdy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie prowadzonej ex officio wymaga załatwienia w formach postępowania administracyjnego, przez nadanie sprawie biegu lub wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie, że PINB dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
2) zobowiązanie PINB do wydania postanowienia rozstrzygającego wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych nr [...]-[..] w budynku przy ul. Ś. [..] w G. - w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wydanego na skutek rozpatrzenia niniejszej skargi;
3) przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu Skarżąca przypomniała, że w dniu 10 września 2024 r. wniosła do organu o wszczęcie postępowania w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych nr [..]-[..] w budynku przy ul. Ś. [...] w G. Pismem z 26 września 2024 r. PINB udzielił odpowiedzi, wyjaśniając, że nie stwierdził zmiany sposobu użytkowania części budynku obejmującej lokale mieszkalne nr [...]-[..]. W piśmie tym PINB wskazał, że w przypadku kolejnych pism skierowanych do organu w tej samej sprawie organ skorzysta z możliwości zastosowania przepisu art. 239 § 1 k.p.a. Mając na względzie argumentację zawartą w ww. piśmie (dot. "nieskargowego" charakteru sprawy, w której złożono wniosek o wszczęcie postępowania) w dniu 18 października 2024 r. Skarżąca wniosła pismo, w którym domagała się formalnego rozstrzygnięcia jej wniosku poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ nie udzielił odpowiedzi na ww. pismo korzystając z przepisu art. 239 § 1 k.p.a.
Następnie, w dniu 17 stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w formach postępowania administracyjnego. Ponaglenie spowodowało, że PINB wszczął postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku. Organ nie wszczął jednak postępowania w sprawie innych lokali, których przeznaczenie zmieniono, a których dotyczył wniosek Skarżącej z 10 września 2024 r. Ponaglenie to zostało uznane przez WINB za bezzasadne.
Zdaniem Skarżącej, w przypadku uznania przez organ, iż nie istnieją podstawy do wszczynania z urzędu przedmiotowego postępowania, cała sprawa powinna zostać zakończona wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, na które Skarżącej przysługiwałoby zażalenie. Teza ta znajduje potwierdzenie w doktrynie przywołanej w treści skargi.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie przypominając chronologię sprawy i wskazując, iż czynności objęte Rozdziałem 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego podejmuje z urzędu i po stwierdzeniu przez organ przesłanek do podjęcia czynności określonych w tym rozdziale. Natomiast odmowa wszczęcia postępowania w trybie art. 61 k.p.a. dotyczy okoliczności, gdy ustawa określa wszczęcie postępowania na wniosek strony. W związku z powyższym PINB rozpatrzył wniosek Skarżącej z 22 marca 2020 r. udzielając jej pisemnej odpowiedzi po protokolarnym dokonaniu ustaleń we wskazanych częściach obiektu. Stanowisko powyższe podzielił organ II instancji rozpatrując pisemne interwencje Skarżącej w tej sprawie. Jednakże, jak wynika z ponawianych interwencji w sprawie, Skarżąca nie przyjęła do wiadomości udzielonej pisemnie informacji z 30 grudnia 2022 r. o braku przesłanek do podjęcia czynności przez organ w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania części przedmiotowego budynku we wskazanych lokalach i składała kolejne interwencje, w związku z czym PINB podtrzymał swoje stanowisko kilkukrotnie w pismach z: 24 stycznia 2023 r., 18 października 2023 r., 12 czerwca 2024 r. oraz 31 stycznia 2024 r.
Niezależnie od powyższego PINB poinformował, że prowadzi na terenie przedmiotowej posesji szereg oddzielnych czynności w tym samym budynku w sprawach dotyczących zarówno części obiektu będących własnością Skarżącej, jak i drugiego współwłaściciela. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2024 r. przez innego inspektora w oddzielnej sprawie dotyczącej wykonanych robót budowlanych w lokalach będących własnością Skarżącej, w dniu 10 października 2024 r. stwierdzono protokolarnie, że w lokalu nr [...] zmienił się stan faktyczny, ponieważ podjęto działalność polegającą na prowadzeniu szkoły językowej w lokalu mieszkalnym i od tego dnia z urzędu podjęto czynności, które są prowadzone z udziałem uprawnionych stron - w oddzielnym postępowaniu administracyjnym o sygnaturze INB-MS.5145.02.24. Działalność szkoły w lokalu nr 5 została podjęta później niż rozpatrzenie przedmiotowego wniosku Skarżącej i stanowi przedmiot postępowania wszczętego z urzędu, w którym czynności rozpoczęły się od dnia 10 października 2024 r. Są to okoliczności, które nie występowały przy rozpatrywaniu wniosku z 22 marca 2020 r. w sprawie o sygn. INB-7141/173/20, w której PINB wyczerpał swoje stanowisko.
Postanowieniem z 15 lipca 2025 r. sygn. akt II SAB/Gd 40/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie z uwagi na zarejestrowany pod sygn. II OPS 2/25 wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przedstawił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne dotyczące kwestii, która jest kluczowa dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej.
W dniu 8 września 2025 r. NSA podjął uchwałę w sprawie o sygn. II OPS 2/25 o następującej treści:
1) Z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.) nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu.
2) Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy - Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku.
Postanowieniem z 9 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Gd 40/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W niniejszym postępowaniu Skarżąca zarzuciła Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Gdyni (dalej jako PINB) bezczynność polegającą na niewydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Postępowanie, którego wszczęcia żąda Skarżąca jest wszczynane z urzędu. W jej ocenie Skarżącej żądanie wszczęcia postępowania w sprawie prowadzonej ex officio wymaga załatwienia w formach postępowania administracyjnego, przez nadanie sprawie biegu lub wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Wobec braku woli organu wszczęcia postępowania Skarżąca oczekuje postanowienia o odmowie jego wszczęcia, a skoro PINB takiego postanowienia nie wydał, to Skarżąca dopatruje się jego bezczynności.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.), dalej jako k.p.a., bezczynnością organu jest nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Zatem bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1987/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec tego należało ustalić, czy zasadne jest stanowisko Skarżącej, że PINB winien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.).
Odpowiadając na powyższe pytanie należy mieć na uwadze, iż w dniu 8 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę sygn. II OPS 2/25:
1) Z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.) nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu.
2) Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy - Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku.
Co istotne w uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro organ nadzoru budowlanego nie jest zobowiązany do wydania, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawach, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, to brak reakcji tego organu polegający na niezajęciu stanowiska w procesowej formie nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), tj. środka zwalczającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W konsekwencji także skarga na bezczynność organu w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Merytoryczne rozpatrzenie ponaglenia przez organ wyższego stopnia, a także skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest możliwe jedynie w sytuacji toczącego się postępowania w konkretnej sprawie. W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, że brak jest podstaw do przyjęcia bezczynności organu administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy prawa nie przewidują działania organów w określonej formie prawnej. Musi bowiem istnieć obowiązek prawny działania organu administracji i określona prawna forma tego działania, ujęta w ramy form procesowego rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyroki NSA: z 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SAB 161/98, 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1722/20; J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008 r. s. 292).
W niniejszej sprawie Skarżąca domagała się wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych. Postępowanie to jest uregulowane w art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.), do którego odpowiednio odnosi się art. 72a, zgodnie z którym postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 62 ust. 3, art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1, art. 68 oraz art. 71a ust. 4, wszczyna się z urzędu. Powyższe prowadzi zaś do wniosku, iż w świetle cytowanej uchwały, którą skład orzekający jest związany, wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna. Podstawową bowiem przesłanką dopuszczalności skargi jest złożenie jej na akt lub czynność (bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) objęte zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonym – zasadniczo – w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz art. 5 p.p.s.a. W kontrolowanej sprawie zaś skarga została wniesiona na bezczynność w sytuacji, gdy organ nie mógł wydać stosownego (żądanego przez Skarżącą) aktu, a jedynie miał prawo ustosunkować się do wniosku w piśmie o charakterze informacyjnym (co też, jak wynika z akt sprawy, PINB uczynił).
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwrócił stronie skarżącej cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.