II SAB/Gd 40/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Gdyni, zarzucając mu niewydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych. Sprawa dotyczyła wniosku o wszczęcie postępowania w trybie art. 71a Prawa budowlanego, które zgodnie z przepisami wszczyna się z urzędu. Skarżąca argumentowała, że nawet jeśli organ nie stwierdzi podstaw do wszczęcia postępowania, powinien wydać postanowienie o odmowie jego wszczęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, opierając się na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2025 r. (sygn. II OPS 2/25), stwierdził, że postępowania w sprawach dotyczących zmiany sposobu użytkowania lokali wszczyna się wyłącznie z urzędu i nie jest dopuszczalne ich wszczęcie na wniosek strony powołującej się na własny interes prawny. W związku z tym organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w formie przewidzianej dla wniosków składanych przez strony. Brak wydania takiego postanowienia nie może być zatem uznany za bezczynność organu. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i odrzucił ją, zwracając jednocześnie skarżącej uiszczony wpis.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań z urzędu oraz dopuszczalności skarg na bezczynność organów w takich sytuacjach.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego rozpatruje wniosek o wszczęcie postępowania, które z mocy prawa powinno być wszczęte z urzędu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali, gdy postępowanie to wszczynane jest z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to jest wszczynane z urzędu, a nie na wniosek strony. W takim przypadku organ powinien jedynie poinformować wnioskodawcę o podjętych działaniach i zajętym stanowisku.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą NSA, postępowania w sprawach zmiany sposobu użytkowania lokali wszczyna się wyłącznie z urzędu. Nie jest dopuszczalne wszczęcie takiego postępowania na wniosek strony powołującej się na własny interes prawny. W związku z tym, organ nie ma obowiązku wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a jego brak nie stanowi bezczynności.
Czy skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, gdy organ nie miał obowiązku wydania rozstrzygnięcia w formie postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy organ nie miał prawnego obowiązku wydania określonego aktu lub podjęcia czynności procesowej.
Uzasadnienie
Dopuszczalność skargi na bezczynność organu wymaga istnienia prawnego obowiązku działania organu w określonej formie procesowej. Skoro w przypadku postępowań wszczynanych z urzędu organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia, to brak takiego postanowienia nie może być podstawą do skargi na bezczynność.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8 i 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5.
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Bezczynnością organu jest niezałatwienie sprawy w terminie.
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy ustawa przewiduje wszczęcie postępowania na wniosek strony, a wniosek nie spełnia wymagań.
P.b. art. 71a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
P.b. art. 72a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowania w sprawach dotyczących m.in. art. 71a wszczyna się z urzędu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. • Organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy jest ono wszczynane z urzędu. • Brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy organ nie miał takiego obowiązku, nie stanowi bezczynności. • Skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, gdy organ nie miał prawnego obowiązku podjęcia określonej czynności procesowej.
Odrzucone argumenty
Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w odpowiedzi na wniosek skarżącej. • Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie prowadzonej z urzędu wymaga załatwienia w formach postępowania administracyjnego, przez nadanie sprawie biegu lub wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu. • Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy - Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku. • brak reakcji tego organu polegający na niezajęciu stanowiska w procesowej formie nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia • skarga na bezczynność organu w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
członek
Wojciech Wycichowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań z urzędu oraz dopuszczalności skarg na bezczynność organów w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego rozpatruje wniosek o wszczęcie postępowania, które z mocy prawa powinno być wszczęte z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym, która może mieć wpływ na sposób interakcji obywateli z organami nadzoru budowlanego i innych organów administracji publicznej.
“Czy organ zawsze musi wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania? WSA w Gdańsku wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.