II SAB/Gd 14/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący A. M. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie (PINB) w związku z robotami budowlanymi, zarzucając brak podjęcia działań kontrolnych i wydania stosownej decyzji. PINB w odpowiedzi wyjaśnił, że nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie przepisów Prawa budowlanego, wskazując, że spory sąsiedzkie mają charakter cywilnoprawny, a organ nie ma kompetencji do weryfikacji projektu budowlanego czy ochrony środowiska w tym zakresie. Skarżący argumentował, że PINB narusza przepisy, nie podejmując działań z urzędu i uniemożliwiając mu obronę praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2025 r. (sygn. akt II OPS 2/25), stwierdził, że postępowania w sprawach legalizacji robót budowlanych, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, wszczyna się wyłącznie z urzędu. W związku z tym, organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek strony, a jego brak reakcji w formie procesowej nie może być kwestionowany jako bezczynność. Skarga na bezczynność w takiej sytuacji jest niedopuszczalna. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawach, które wszczyna się z urzędu, jest niedopuszczalna.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarżący domaga się wszczęcia postępowania, które z mocy prawa powinno być wszczęte z urzędu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego robót budowlanych jest dopuszczalna, jeśli postępowanie takie powinno być wszczęte z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sytuacji, gdy postępowanie powinno być wszczęte z urzędu, jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą NSA, postępowania w sprawach legalizacji robót budowlanych wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. Organ ma obowiązek poinformować wnioskodawcę o podjętych działaniach. Brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nie stanowi bezczynności, a skarga na taką bezczynność jest niedopuszczalna.
Jaki jest zakres właściwości organów nadzoru budowlanego w kontekście zgłoszeń dotyczących naruszeń prawa budowlanego i ochrony środowiska?
Odpowiedź sądu
Organy nadzoru budowlanego nie weryfikują projektu budowlanego na etapie projektowania, nie wydają decyzji o pozwoleniu na budowę, ani nie pełnią funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego. Ich właściwość jest określona przepisami Prawa budowlanego, a spory sąsiedzkie dotyczące np. wpływu budowy na grunty sąsiednie mają charakter cywilnoprawny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że PINB prawidłowo ocenił brak swojej właściwości do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych czy kwestii środowiskowych, które nie mieszczą się w jego kompetencjach określonych w Prawie budowlanym.
Przepisy (54)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. PB art. 53a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 72a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 53a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowania w sprawach legalizacji robót budowlanych wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony.
u. PB art. 72a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowania w sprawach legalizacji robót budowlanych wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony.
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w poprzednich punktach.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u. PB art. 83 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 81 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 6 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 57 § 4 i 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 59g § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 71a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 29 § 2 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 29 § 4 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 84 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 84a § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 84a § 2 pkt 1-2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. PB art. 84b § 3 w zw. z ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u. o k.a.r. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej
u. PB art. 84b § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8 i 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1-4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1-3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. IV, V i VI
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7b
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9 i 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 155 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u. PB art. 35 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozp. MI art. 28 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. MI art. 29
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
u. P.o.r.d.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Prawo o ruchu drogowym
u. o d.p.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Bezczynność organu zachodzi, gdy nie załatwi on sprawy w terminie lub nie zakończy postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu.
p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd z urzędu zwraca stronie skarżącej cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowania w sprawach legalizacji robót budowlanych wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. • Skarga na bezczynność organu w sytuacji, gdy postępowanie nie mogło być wszczęte na wniosek strony, jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
PINB dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania dotyczącego naruszenia prawa ochrony interesu prawnego skarżących. • Organ uniemożliwił skarżącemu obronę jego praw. • PINB naruszył zasady ochrony praw słusznie nabytych.
Godne uwagi sformułowania
Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu. • brak reakcji tego organu polegający na niezajęciu stanowiska w procesowej formie nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia • skarga na bezczynność organu w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Krzysztofowicz
sędzia
Wojciech Wycichowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawach, które wszczyna się z urzędu, jest niedopuszczalna."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarżący domaga się wszczęcia postępowania, które z mocy prawa powinno być wszczęte z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej dopuszczalności skarg na bezczynność organów administracji, szczególnie w kontekście postępowań wszczynanych z urzędu. Uchwała NSA ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników.
“Kiedy skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna? Kluczowa uchwała NSA dla spraw budowlanych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.