II SAB/Łd 33/26

II SAB/Łd 33/26 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-06-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Michał Zbrojewski
Tomasz Porczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143
art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 i § 1a, art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Przewodniczącego [...] w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Przewodniczącego [...] w P. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Przewodniczącego [...] w P. do załatwienia wniosku skarżącego A.B. z dnia 22 września 2025 r.; 3. zasądza od Przewodniczącego [...] w P. na rzecz skarżącego A.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
A.B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność Przewodniczącego [...] w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;
2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku;
3) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący wskazał, że 22 września 2025 r. złożył do Przewodniczącego [...] w P. za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "proszę o udostępnienie w formie elektronicznej wszystkich uchwał wraz z załącznikami podjętych przez [...] w P. w terminie od dnia 31 lipca 2025 roku do dnia 22 września 2025 roku, proszę o udostępnienie w formie elektronicznej wszystkich pism wysłanych przez [...] w P. do osób pełniących funkcje publiczne w [...] w P. w terminie od dnia 31 lipca 2025 roku do dnia 22 września 2025 roku, proszę o udostępnienie w formie elektronicznej wszystkich decyzji administracyjnych oraz opinii wydanych przez [...] w P. w terminie od dnia 31 lipca 2025 roku do dnia 22 września 2025 roku, proszę o udostępnienie w formie elektronicznej wszystkich pism wysłanych przez [...] w P. do organów administracji publicznej funkcjonujących w Polsce w terminie od dnia 31 lipca 2025 roku do dnia 22 września 2025 roku, proszę o udostępnienie w formie elektronicznej wszystkich protokołów z posiedzeń [...] w P. w terminie od dnia 31 lipca 2025 roku 22 września 2025 roku, proszę o udostępnienie w formie elektronicznej składu osobowego [...] w P. aktualnego na dzień 22 września 2025 roku.".
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano, aby przedmiot niniejszego wniosku został przesłany za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres mailowy [...]@gmail.com.
Skarżący zaznaczył, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.
Przekazując ww. skargę przy piśmie skierowanym do sprawy II SO/Łd 15/25, w przedmiocie wniosku A.B. o wymierzenie organowi grzywny za nie przekazanie skargi na bezczynność z 3 listopada 2025 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, Przewodniczący [...] w P. poinformował, że 18 grudnia 2025 r. odbyły się wybory do Samorządu Studenckiego [...] kadencji 2026-2028. Następnie 8 stycznia 2026 r. Samorząd Studencki ukonstytuował się i dokonał wyboru organów, w tym nowego Przewodniczącego, któremu wezwanie z Sądu zostało przekazane 15 stycznia 2026 r. W związku z tym Przewodniczący [...] w P. wniósł o nienakładanie grzywny za działania lub zaniechania poprzedniego Przewodniczącego. Jednocześnie organ zobowiązał się do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku A.B. z 22 września 2025 r.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 27 stycznia 2026 r. organ został wezwany do uzupełnienia odpowiedzi na skargę wyjaśniając, że w odpowiedzi na skargę organ winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów jak i wskazanej argumentacji, przedstawiając jednocześnie swoje stanowisko w sprawie wraz z wnioskiem co do wniesionej skargi na bezczynność.
Wobec braku odpowiedzi na ww. wezwanie, w wykonaniu zarządzenia sędziego z 23 kwietnia 2026 r. wezwano Przewodniczącego [...] w P. do nadesłania akt administracyjnych sprawy, w szczególności do nadesłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z potwierdzeniem daty jego wpływu do organu oraz dokumentów przedstawiających podejmowane przez organ czynności w związku z ww. wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na ww. wezwanie Przewodniczący [...] w P. nadesłał wydruk informacji udzielonej skarżącemu 18 czerwca 2026 r., stanowiącej odpowiedź na jego wniosek z 22 września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a.", kontrola - o której mowa powyżej - obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy niewątpliwie postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: "u.d.i.p."), stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia przede wszystkim w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
W analizowanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie u.d.i.p., która reguluje zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Bezspornie Przewodniczący Samorządu Studentów [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. [...] jest uczelnią publiczną, finansowaną ze środków publicznych, o czym stanowią art. 366 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 365 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.). Z kolei na mocy art. 110 ust. 1 - 5 ww. ustawy Prawo szkolnictwie wyższym studenci w uczelni tworzą samorząd studencki. Samorząd studencki działa natomiast przez swoje organy, w tym przewodniczącego i organ uchwałodawczy i decyduje w sprawach rozdziału środków finansowych przeznaczonych przez uczelnię na sprawy studenckie (por. wyrok WSA w Łodzi z 3 października 2024 r., II SAB/Łd 94/24).
Nadto stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 28 września 2022 r., II SAB/Bk 73/22).
W niniejszej sprawie skarżący domagał się informacji odnoszącej się do organizacji, przedmiotu działalności i kompetencji Samorządu Studentów [...], do informacji o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, a także dokumentacji przebiegu działalności organu. Wobec tego należy stwierdzić, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną, podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:
1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);
2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;
4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Stosownie natomiast do art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien dokonać powyższych działań w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei w myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. wyrok NSA z 21 lutego 2023 r., III OSK 7187/21).
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany przez organ zarówno fakt złożenia przez skarżącego wniosku z 22 września 2025 r., jak również fakt nieudostępnienia mu żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: pkt 1 - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; pkt 2 - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; pkt 3 - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Należy jednak zauważyć, że skoro po wniesieniu skargi na bezczynność organ 18 czerwca 2026 r. udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną, to oznacza to, że w dacie orzekania przez Sąd, stan bezczynności organu już nie istniał. W takim przypadku rozpoznanie skargi na bezczynność organu, ogranicza się do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, co jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi.
Natomiast stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności obliguje Sąd do oceny czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie bezczynności organu w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem na skutek problemów personalnych w składzie organu zaszła konieczność przeprowadzenia wyboru nowych członków Samorządu Studenckiego [...] i przekazanie obowiązków nowemu Przewodniczącemu. W konsekwencji tego doszło do niezamierzonej bezczynności. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność nowy Przewodniczący nie zdawał sobie sprawy o niezałatwionym wniosku skarżącego z 22 września 2025 r. Natomiast z pewnością organ nie zignorował wniosku skarżącego, o czym świadczy fakt udostępnia skarżącemu informacji publicznej przed rozpoznaniem niniejszej sprawy przez Sąd. Zgodzić się więc trzeba, że działanie organu nie zmierzało do celowego pozbawienia wnioskodawcy konstytucyjnego prawa dostępu do informacji. Nieudostępnienia w terminie wnioskowanej informacji publicznej nie można zatem oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Dlatego nie sposób uznać, że mamy tutaj do czynienia z bezczynnością o charakterze rażąco naruszającym prawo.
Wobec powyższego, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdzając bezczynność organu uznał jednocześnie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.
Udostępnienie skarżącemu przez organ administracji informacji publicznej po wniesieniu skargi oznacza, że zobowiązanie do załatwienia jej wniosku z 22 września 2025 r. stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd w pkt 2 wyroku, umorzył postępowanie we wskazanym zakresie.
O zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 wyroku. Na koszty te składa się kwota uiszczone wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.
Stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Z tego względu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym – bez wyznaczania rozprawy. O terminie posiedzenia niejawnego w tym przedmiocie strony postępowania zostały zawiadomione.