II SAB/Łd 149/26

II SAB/Łd 149/26 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-06-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Olejniczak
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 119 pkt 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, art. 16 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 63 § 1, § 2, § 3, § 3a, art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Dnia 19 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Olejniczak Sędzia WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi M.N. na bezczynność Prezydenta Miasta Bełchatowa w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. IB
Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 kwietnia 2026 r. M.N wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Bełchatowa w zakresie dostępu do informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902) dalej jako: "u.d.i.p." – w wyniku czego nie udostępniono w terminie ustawowym informacji publicznej dotyczącej realizacji przez Miasto Bełchatów projektu pn. "Budowa instalacji OZE na terenie Miasta Bełchatowa" (postępowanie ID: 758437, WIZ.271.9.2023 - Dostawa i montaż instalacji OZE).
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej, nie później jednak niż w terminie 14 dni albo wydania decyzji administracyjnej. Ponadto wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która trwała do dnia wydania wyroku, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", ewentualnie wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w tym przepisie, która – w ocenie Sądu – odpowiada stopniowi naruszenia prawa oraz jego skutkom, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że w dniu 22 marca 2026 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej realizacji przez Miasto Bełchatów projektu pn. "Budowa instalacji OZE na terenie Miasta Bełchatowa" (postępowanie ID: 758437, WIZ.271.9.2023 - Dostawa i montaż instalacji OZE) w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytania:
1. czy wszystkie instalacje pomp ciepła oraz kotłów na biomasę wykonane w ramach przedmiotowego projektu zostały wyposażone w ciepłomierze zgodnie z założeniami Programu Funkcjonalno-Użytkowego (PFU), w tym na podstawie jakich dokumentów dokonano odbioru instalacji w tym zakresie?
2. czy użytkownicy zgłaszali problemy z odczytem lub dostępem do danych eksploatacyjnych instalacji, w szczególności: współczynnika COP, współczynnika SCOP, ilości wyprodukowanej energii cieplnej?
3. czy użytkownicy zgłaszali występowanie korozji na jednostkach zewnętrznych pomp ciepła? W przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy zgłoszenia te były uznawane i realizowane w ramach gwarancji lub rękojmi?
4. czy w związku z realizacją projektu użytkownicy składali skargi lub wnioski do Urzędu Miasta Bełchatowa o przeprowadzenie kontroli działalności organu, dotyczące nadzoru nad realizacją projektu oraz wykonania umów zawartych z użytkownikami?
5. ile zgłoszeń gwarancyjnych zostało przekazanych do Urzędu Miasta Bełchatowa przez użytkowników od dnia 1 stycznia 2024 r. (odrębnie dla instalacji pomp ciepła i kotłów na biomasę), w tym czy wśród zgłoszeń wystąpiły zgłoszenia uznane za niezasadne, a jeżeli tak - w jakiej liczbie?
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ, pismem z dnia 7 kwietnia 2026 r., poinformował wnioskodawcę, że po przeanalizowaniu powyższego żądania, zmierza do odmowy udzielenia żądanej informacji, orzekanej w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Dodał przy tym, że zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691), dalej jako: "k.p.a.", co oznacza, że dalsza korespondencja w tym przedmiocie będzie prowadzona na podstawie tej ustawy, za pośrednictwem operatora pocztowego. Organ wskazał, że wniosek został przesłany drogą mailową i nie jest opatrzony podpisem wnoszącego podanie, a tym samym nie odpowiada warunkom, jakie przepisy procedury administracyjnej statuują w odniesieniu do podań (art. 63 § 1-3a k.p.a.). Brak ten winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. W związku z powyższym organ, działając na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 1 k.p.a., wezwał skarżącego - w terminie 7 dni - do usunięcia braków formalnych przedmiotowego wniosku przez złożenie podania zawierającego oznaczenie strony postępowania opatrzonego własnoręcznym podpisem wnioskodawcy i złożenie go na adres Urzędu Miasta Bełchatowa albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym, profilem zaufanym na adres organu do e-Doręczeń. Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę, że nieusunięcie braków formalnych w powyższym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Dodatkowo, działając na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., organ powiadomił o wydłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku do dnia 20 maja 2026 r.
Dalej skarżący wskazał, że w dniu 7 kwietnia 2026 r. ponowił wniosek o niezwłoczne udostępnienie żądanej informacji publicznej w pełnym zakresie lub wydanie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 16 u.d.i.p., prosząc o uzasadnienie stanowiska organu. Następnie skarżący otrzymał pismo organu z dnia 10 kwietnia 2026 r., w którym tenże podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 7 kwietnia 2026 r. Zgodnie z pismem organ uznał, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nadużycia prawa do informacji publicznej z uwagi na realizację celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani z u.d.i.p., dlatego też poinformował, że wezwanie do usunięcia braków formalnych pozostaje w mocy, a ich nieusunięcie w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Skarżący podkreślił, że organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia w sytuacji, gdy wniosek z dnia 22 marca 2026 r. był prawnie skuteczny, gdyż zgodnie z jednoznaczną i ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego skuteczność wniosku nie jest uzależniona od jego podpisania ani wskazania danych wnioskodawcy, co spowodowało brak załatwienia sprawy w ustawowym terminie i w jakiejkolwiek formie przewidzianej przez u.d.i.p., a także doprowadziło do stanu bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Dodatkowo wskazał, że organ wydłużył termin rozpoznania wniosku do dnia 20 maja 2026 r., nie wskazując realnych i konkretnych przesłanek zastosowania art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a samo przedłużenie miało charakter wyłącznie formalny. Powyższe działanie organu nie wywołało skutku w postaci uchylenia bezczynności. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i nie może być stosowany automatycznie lub prewencyjnie, a jego zastosowanie wymaga wykazania obiektywnych przeszkód w udostępnieniu informacji publicznej, czego organ nie uczynił.
Skarżący wskazał również, iż organ w sposób nieuprawniony przyjął, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rygorom właściwym dla podań, stosując przepisy art. 63 § 1-3a w związku z art. 64 § 2 k.p.a., w szczególności w zakresie wymogu podpisu oraz formalnego oznaczenia strony postępowania. Taki pogląd pozostaje w oczywistej sprzeczności z konstrukcją u.d.i.p., która ma charakter szczególny (lex specialis) względem przepisów proceduralnych k.p.a. Ponadto pisma organu z dnia 7 i 10 kwietnia 2026 r. nie stanowią udostępnienia informacji publicznej ani rozstrzygnięcia kończącego sprawę. W konsekwencji, zamiast realizacji obowiązków ustawowych, organ przyjął konstrukcję "nadużycia prawa do informacji publicznej", która ma charakter wyjątkowy i nie znajduje zastosowania w realiach niniejszej sprawy, a w szczególności nie może stanowić samoistnej podstawy odmowy realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przez co organ wprowadził pozaprawną przesłankę ograniczenia prawa do informacji publicznej, co doprowadziło do naruszenia art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p., gdyż nawet w przypadku przyjęcia koncepcji nadużycia prawa do informacji publicznej, jej zastosowanie może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej, czego organ w sprawie nie uczynił.
Zdaniem skarżącego organ naruszył jego konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej wynikające z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w sytuacji, gdy ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na przesłanki wskazane w ustawie (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Skarżący wskazał, że wniosek z dnia 22 marca 2026 r. jest uzasadniony szczególnie istotnym interesem publicznym, polegającym na zapewnieniu transparentności wydatkowania środków publicznych oraz prawidłowości realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii, o czym organ miał wiedzę, zapoznając się z treścią wniosku.
Skarżący ocenił również, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ zastosował nieistniejącą w ustawie konstrukcję "nadużycia prawa do informacji publicznej" oraz reżim przepisów k.p.a. do wniosku o informację publiczną nie mając ku temu podstawy prawnej, a nadto odmówił realnego rozpoznania wniosku w trybie u.d.i.p. i nie zakończył sprawy co do jej istoty. Ponadto, w ocenie skarżącego, ze względu na charakter naruszenia, jak i jego skutki dla prawa do informacji publicznej, uzasadnione jest przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy bezczynność Prezydenta Miasta Bełchatowa miała charakter uporczywy, ponieważ pomimo upływu terminu ustawowego oraz otrzymanej korespondencji, organ przy piśmie z dnia 10 kwietnia 2026 r. podtrzymał swoje stanowisko, które w żaden sposób nie znajduje oparcia w przepisach prawa, mimo braku przeszkód faktycznych i prawnych do realizacji wniosku. Bezczynność organu skutkowała w praktyce odmową realizacji prawa do informacji publicznej, co przemawia za przyznaniem skarżącemu sumy pieniężnej. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o przyznanie sumy pieniężnej – zdaniem skarżącego – uzasadnione pozostaje wymierzenie organowi grzywny, która – w ocenie Sądu – odpowiada stopniowi naruszenia prawa oraz jego skutkom. Ewentualne zastosowanie grzywny będzie służyć jako środek o charakterze dyscyplinującym względem nieprawidłowego działania organu.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Bełchatowa wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił m.in., iż w ramach projektu pn. "Budowa instalacji OZE na terenie Miasta Bełchatowa" Miasto Bełchatów zamontowało 395 urządzeń OZE, w tym 52 pompy ciepła. Jednym z beneficjentów programu był skarżący, któremu została zamontowana pompa ciepła. Protokół odbioru instalacji pompy ciepła został podpisany dnia 15 września 2023 r. W okresie od 15 września 2023 r. do 10 czerwca 2025 r. (data sporządzenia informacji pokontrolnej przez Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego) skarżący wystosował do Urzędu Miasta Bełchatowa 88 różnego rodzaju zgłoszeń, skarg i wiadomości. W niektórych przypadkach było to po kilka zgłoszeń jednego dnia oraz kolejne w następujących po sobie dniach. Skarżący wielokrotnie wzywał serwisanta do zamontowanych urządzeń i były to wezwania nieuzasadnione. W okresie od dnia podpisania protokołu odbioru instalacji pompy ciepła do chwili obecnej organ zgromadził dwa segregatory korespondencji ze skarżącym, a także protokoły wizyt serwisanta. W posiadaniu organu są pisma serwisanta, stwierdzające blokowanie przez skarżącego dostępu do monitorowania parametrów pracy urządzeń przez wyłączanie przez skarżącego dostępu do Internetu. Skarżący notorycznie i uporczywie zgłasza wadliwe działanie instalacji pompy ciepła inicjując tym samym liczne postępowania reklamacyjne, zarówno po stronie organu, jak i po stronie wykonawcy/serwisanta. Skarżący inicjuje także przeciwko organowi kontrole, m.in. z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego, czyli podmiotu udzielającego finansowania na realizację projektu, odpowiedzialnego za jego rozliczenie. Żadna z kontroli czy interwencji serwisanta nie okazała się uzasadniona, a w ich trakcie nie stwierdzono żadnych uchybień czy nieprawidłowości, tak od strony technicznej, jak i finansowej. Organowi nie są znane powody działania skarżącego, jednak z całą pewnością można stwierdzić, iż liczba kierowanych przez skarżącego skarg oraz ich treść wpływają dezorganizująco na pracę organu. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, a w szczególności wyniki przeprowadzonych kontroli oraz stanowisko serwisanta, organ doszedł do przekonania, że opisany wyżej stan faktyczny nosi znamiona "nadużycia prawa do informacji publicznej", polegającego na wykorzystaniu prawa do informacji w celu innym niż przewidziany przepisami u.d.i.p. Zachowania skarżącego wypełniają znamiona "nadużycia prawa do informacji publicznej" i zmierzają do realizacji celów prywatnych skarżącego, w tym prowadzenia sporu z Miastem Bełchatów w prywatnej sprawie. Stosowanie przepisów u.d.i.p. do realizacji opisanego wyżej celu nie było zamierzeniem ustawodawcy i z tych względów nie podlega ochronie prawnej. W związku z tym pismem z dnia 7 kwietnia 2026 r., a więc w ustawowym terminie, skarżący został poinformowany, że organ zmierza do odmowy udzielenia żądanej informacji, orzekanej w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Wobec tego skarżący został pouczony, że w dalszym toku postępowania będą stosowane przepisy k.p.a. Skarżący został także wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zgodnie z art. 63 § 1 - 3a k.p.a., a ponadto pouczony, iż nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w siedmiodniowym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Organ na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. dokonał także wydłużenia terminu rozpoznania wniosku do dnia 20 maja 2026 r. Jednocześnie – zdaniem organu – zarzuty skarżącego co do pozorności działania organu w zakresie wydłużenia terminu są chybione. Wydłużenie terminu podyktowane było zamiarem wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, co uniemożliwiło rozpatrzenie wniosku w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., o czym organ powiadomił wnioskodawcę w piśmie z dnia 7 kwietnia 2026 r.
Dalej organ wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia 7 kwietnia 2026 r. skarżący przedstawił swoje stanowisko względem argumentów organu i ponownie wezwał do udostępnienia żądanych informacji, jednak nie dokonał uzupełnienia braków formalnych wniosku przez opatrzenie go stosownym podpisem oraz wskazanie adresu do doręczeń. W odpowiedzi organ pismem z dnia 10 kwietnia 2026 r. podtrzymał stanowisko w sprawie i pouczył skarżącego, że termin do uzupełnienia braków formalnych jeszcze nie upłynął. Skarżący nie uzupełnił wniosku w sposób określony w wezwaniu, zamiast tego w dniu 13 kwietnia 2026 r. wniósł skargę na bezczynność. W ocenie organu, wszystkie przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Organ podkreślił, że prawo do informacji publicznej jest jednym z fundamentalnych praw obywatelskich, jednak nie ma ono charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom, które wynikają zarówno z przepisów ustawowych, jak i z zasad ogólnych prawa. Przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego" zostaje wypełniona, jeżeli wnioskodawca działa w interesie publicznym, a informacje, których chce się dowiedzieć, mają szczególne znaczenie. Istotnym jest pokazanie, że problem dotyczy potencjalnie szerszej grupy adresatów, a pozyskane informacje mogą zostać rzeczywiście i efektywnie użyte, np. dla usprawnienia kontroli społecznej lub poprawy funkcjonowania określonych procedur. Natomiast skarżący jest doskonale zorientowany w zakresie procedur i działań podejmowanych przez organ w celu realizacji spornego projektu, w tym rozwiązań technicznych, założeń finansowych i innych dotyczących instalacji objętych wskazanym projektem, gdyż do marca 2021 r. zajmował stanowisko Dyrektora Wydziału Rozwoju Miasta w Urzędzie Miasta Bełchatowa, który odpowiadał za przygotowanie wniosku i uzyskanie dofinansowania na realizację projektu "Budowa instalacji OZE na terenie Miasta Bełchatowa". Po uzyskaniu dofinansowania przez Miasto Bełchatów, jako uprawniony mieszkaniec Miasta, stał się beneficjentem projektu.
Dalej organ podał, że wskazanie przez skarżącego, że wniosek jest uzasadniony szczególnie istotnym interesem publicznym, polegającym na zapewnieniu transparentności wydatkowania środków publicznych oraz prawidłowości realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii, w żaden sposób nie wskazuje na możliwość realnego wykorzystania wnioskowanych danych w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa. Skarżący nie nakreślił okoliczności i faktów, które pozwoliłyby organowi uznać, że działa w interesie publicznym. Nie wykazał realnych i konkretnych możliwości wykorzystania informacji, których się domaga dla dobra ogółu, jak również nie uzasadnił ich szczególnego znaczenia, co utwierdziło organ w przekonaniu, że wnioskodawca ma w uzyskaniu informacji wyłącznie własny interes.
W piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2026 r. skarżący podtrzymał w całości skargę, wnosząc o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma na okoliczności związane z wykonaniem i serwisowaniem zamontowanej u niego pompy ciepła. Skarżący podkreślił również, iż do chwili sporządzenia pisma organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia kończącego sprawę, co jednoznacznie potwierdza stan bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
W niniejszej sprawie przedmiot skargi stanowi bezczynność organu administracji w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 22 marca 2026 r.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, stosownie do art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (vide: wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi (vide: wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., I OSK 2093/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1 u.d.i.p.), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w ww. terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Podkreślenia wymaga również, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rzeczą Sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej a nadto, że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie doszło do bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej.
Na gruncie tych uwag jest jasne, że Prezydent Miasta Bełchatowa pozostaje podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Nie budzi także wątpliwości, że informacja o realizacji przez Miasto Bełchatów projektu pn. "Budowa instalacji OZE na terenie Miasta Bełchatowa" (postępowanie ID: 758437, WIZ.271.9.2023 - Dostawa i montaż instalacji OZE), który finansowany był ze środków publicznych Marszałka Województwa Łódzkiego, przedmiotowo obejmuje pojęcie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.
W takiej sytuacji należy skonstatować, iż w niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o dostęp do informacji publicznej w dniu 22 marca 2026 r., zatem termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., upływał z dniem 7 kwietnia 2026 r. Z okoliczności sprawy wynika także, że pismem z tej samej daty organ wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez złożenie w Urzędzie Miasta wniosku (podania) opatrzonego własnoręcznym podpisem wnioskodawcy z oznaczeniem strony postępowania przez wskazanie imienia, nazwiska i adresu do doręczeń, lub przez złożenie na adres e-doręczeń organu podania podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Organ uzasadnił swoje żądanie tym, że zmierza w tej sprawie do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a wobec tego do dalszego postępowania zainicjowanego wnioskiem z dniem 7 kwietnia 2026 r. należy zastosować odpowiednio przepisy k.p.a. Prawidłowość powyższego stanowiska organu i konsekwencje wynikające z niezastosowania się skarżącego do powyższego wezwania organu stanowią istotę problemu prawnego w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do powyższego zagadnienia wypada uznać, iż organ trafnie wskazał, że na gruncie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następują w drodze decyzji. W przepisie tym została zatem zawarta norma określająca formę działania organu właściwą w przypadku m.in. odmowy udostępnienia informacji publicznej. Norma ta nie wiąże tej formy z konkretną materialną podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej, a zatem należy przyjąć, że dotyczy wszelkich podstaw odmowy udostępnienia takiej informacji (vide: wyrok NSA z dnia 20 marca 2025 r., III OSK 2670/24, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafnie wskazuje skarżący, iż wniosek składany w na podstawie przepisów u.d.i.p. nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym, bowiem nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a. i na tym etapie postępowania o udostępnienie informacji publicznej nie stosuje się też przepisów k.p.a. Wbrew temu co sugeruje organ, wniosku tego nie trzeba uzasadniać, bowiem art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zwalnia – co do zasady – osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego, a wyjątek występujący w tym zakresie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie bowiem dotyczy uzyskania informacji przetworzonej, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Ograniczenie zastosowania przepisów k.p.a. oznacza, że postępowanie o udostępnienie informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym.
Powyższe uwagi nie oznaczają jednak, że przepisy k.p.a. nie mają w ogóle zastosowania w sprawie wywołanej wnioskiem o dostęp do informacji publicznej. Przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w przypadku, w którym organ na gruncie przepisów u.d.i.p. zmierza do wydania decyzji. Wówczas przepisy k.p.a. znajdą zastosowanie, w tym także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przepis art. 16 ust. 2 u.d.i.p., z którego wynika, że do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a., należy odczytywać w ten sposób, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Tym samym w przypadku wydawania decyzji odmownej lub umarzającej postępowanie organ jest związany przepisami k.p.a., co wynika z art. 16 ust. 1 i art. 13 u.d.i.p. (vide: wyrok NSA z dnia 19 marca 2025 r., III OSK 2551/24, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z okoliczności badanej sprawy wyraźnie wynika, że organ po zapoznaniu się z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej poinformował stronę, że zmierza do wydania w sprawie decyzji odmownej. Nie ulega wątpliwości, że jest to jeden z potencjalnych, przewidzianych przez przepisy u.d.i.p., sposobów załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem o dostęp do informacji publicznej. Tym samym należy uznać, że organ do takiego zachowania pozostawał uprawniony.
Należy w tym miejscu zaakcentować, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ocena, czy przyjęcie takiego stanowiska przez organ było uprawnione, czy też nie. Aby Sąd mógł udzielić przekonywującej odpowiedzi w tej kwestii konieczne byłoby wydanie przez organ decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej. Argumentacja zaprezentowana przez organ w motywach takiego rozstrzygnięcia stanowiłaby podstawę wypowiedzi Sądu w kwestii trafności przyjętego przez organ stanowiska. Przy czym ocena Sądu mogłaby nastąpić wyłącznie w sprawie wywołanej skargą na powyższą decyzję, nie zaś w niniejszej sprawie, której przedmiotem pozostaje bezczynność organu.
Z okoliczności badanej sprawy wynika, iż nie doszło do wydania decyzji odmawiającej skarżącemu dostępu do informacji publicznej, bowiem skarżący nie usunął braków formalnych swojego podania. Trafnie wskazuje organ, iż w sytuacji nieusunięcia przez skarżącego braków formalnych wniosku (podania), pomimo wezwania do ich usunięcia w zakreślonym terminie, nie istniała prawna możliwość wydania decyzji. Wydanie w takiej sytuacji decyzji odmownej byłoby naruszeniem przez organ podstawowej zasady postępowania administracyjnego zawartej w art. 61 § 1 k.p.a. tj. zasady skargowości, wskutek wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu wnioskowym bez stosownego i skutecznego wniosku strony o wszczęcie takiego postępowania.
Tym samym należy skonstatować, że organ nie pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej, nawet pomimo tego, że nie zawiadomił skarżącego o pozostawieniu jego wniosku (podania) bez rozpoznania. Mając bowiem na uwadze, że skarżący nie usunął braków formalnych swojego wniosku przez podanie adresu do doręczeń, organ nie miał możliwości skutecznie doręczyć pisma zawiadamiającego o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Uwzględniając zaś okoliczność, że do postępowania o wydanie decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a., należy zauważyć, że organ nie miał podstawy prawnej do wysłania takiego zawiadomienia za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail, choć dysponował adresem e-mail strony. Przepisy k.p.a. nie przewidują bowiem takiego sposobu doręczania pism. Należy zatem zauważyć, że to skarżący swoją biernością na wezwanie organu do usunięcia braków formalnych wniosku (podania) uniemożliwił organowi skuteczne i zgodne z prawem doręczenie zawiadomienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Brak jest zatem podstaw aby w okolicznościach badanej sprawy uznać, że organ pozostaje bezczynny.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność organu.
A.K