II SAB/Bk 80/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Roleder
Marek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy F. na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Suwałkach w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Suwałkach do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, punktu 6 i punktu 9 wniosku skarżącego Wójta Gminy F. z dnia 24 kwietnia 2025 roku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Suwałkach na rzecz skarżącego Wójta Gminy F. kwotę 580,00 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 24 kwietnia 2025 r. Wójt Gminy F. (dalej: "Wójt", "skarżący") zwrócił się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Suwałkach (dalej: "Komendant Miejski", "organ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej:
1. proszę o wskazanie podstawy, w oparciu o którą PSP w Suwałkach zadysponowała jednostkę OSP F. na imprezę masową, sponsorowaną i cykliczną - "O."w dniu 29 czerwca 2024 r. Impreza była zaplanowana i organizowana już trzeci rok z rzędu przez Miasto Suwałki - samorząd, który nie finansuje OSP F., ani nie sprawuje nad nią nadzoru;
2. czy było zawarte porozumienie dotyczące współpracy lub użyczenia sprzętu i ludzi pomiędzy Gminą F., Miastem Suwałki i Państwową Strażą Pożarną w Suwałkach na imprezę masową "O." w dniu 29 czerwca 2024 r. Jeżeli tak, to proszę przesłać kopię takiego porozumienia. Jeżeli nie, to dlaczego takie porozumienie nie zostało zawarte;
3. kto ponosi odpowiedzialność osobową i finansową za bezpodstawne zadysponowanie jednostki OSP F. na imprezę masową i sponsorowaną - "O." w dniu 29 czerwca 2024 r.;
4. kto wydał dyspozycję (rozkaz) polewania płyty lotniska pianą i wodą na imprezie masowej i sponsorowanej - "O." w dniu 29 czerwca 2024 r., co w związku z tym skutkowało, zużyciem sprzętu i zasobów mienia Gminy F.;
5. proszę o wskazanie podstawy, w oparciu, o którą Gmina F. została zobligowana do zakupu zużytych materiałów i sprzętu oraz do zapłaty ekwiwalentu pieniężnego strażakom ratownikom z OSP F., za udział w imprezie masowej "O.w dniu 29 czerwca 2024 r. na lotnisku w Suwałkach;
6. jakie działania ratownicze w dniach od 29 czerwca 2024 r. n.e. 10:10 do 30 sierpnia 2024 r. n.e. 01:30 (czyli ponad miesiąc czasu) na lotnisku w Suwałkach wykonywała jednostka OSP F., wynika to z meldunku PSP w Suwałkach nr [...], dostarczonego przez K. S.;
7. proszę o wskazanie podstawy w oparciu o którą, w dniu 7.08.2024 r. strażak OSP F., K. S., otrzymał z Komendy PSP w Suwałkach potwierdzenie (Nr meldunku: [...]) o udziale sprzętu i druhów OSP F. w działaniach imprezowych w dniach od 29 czerwca 2024 r. n.e. 10:10 do 30 sierpnia 2024 r. n.e. 01:30, na lotnisku w Suwałkach podczas imprezy masowej "O.";
8. w związku z pismem nr MR.O755.4.2.2025.ADP z dnia 5 lutego 2025 r. Komendanta PSP w Suwałkach, proszę o wskazanie przyczyny lub powodu odmowy dla Wójta Gminy F. potwierdzeń udziału druhów OSP z terenu Gminy F., uprzednio zadysponowanych przez PSP w Suwałkach, w działaniach ratowniczych lub w miejscowym zagrożeniu w roku 2024, nadmieniam, że nie ma przepisu zakazującego wydanie takich potwierdzeń, natomiast Komendant Wojewódzki PSP na spotkaniu osobiście poinformował, że takie potwierdzenia otrzymują Wójtowie, Burmistrzowie w województwie podlaskim, to dlaczego problem wydawania takich potwierdzeń jest w Powiecie Suwalskim od strony Komendanta PSP;
9. proszę o przesyłanie w formie elektronicznej za okres od 24 marca 2025 r. oraz kwiecień 2025 r. zestawień potwierdzających udział druhów OSP KSRG F., OSP Z., OSP S., OSP C. w akcjach ratowniczo-gaśniczych lub w miejscowym zagrożeniu, zadysponowanych uprzednio przez Państwową Straż Pożarną w Suwałkach (tj. imię, nazwisko, datę i ilość godzin oraz nazwę jednostki wg wzoru meldunku: nr [...]);
10. proszę o wskazanie, z czego wynika, że Wójt Gminy nie może wykorzystać sprzętu, pojazdów i druhów OSP do wyjazdów gospodarczych na terenie gminy?, tym bardziej, iż utrzymywane są z budżetu gminy ze środków publicznych i płatnikiem jest Wójt;
11. proszę o wskazanie, z czego wynika konieczność udziału minimum trzech strażaków OSP w wyjazdach gospodarczych zorganizowanych przez Wójta Gminy lub OSP, czy regulują to jakieś dokumenty;
12. proszę o wskazanie jaki minimalny skład osobowy strażaków OSP musi wyjechać z remizy na miejscowe zagrożenie, którym dysponuje dyspozytor PSP, czy są większe obwarowania jednostek z KSRG, czy regulują to jakieś dokumenty;
13. proszę o wskazanie jaki minimalny skład osobowy strażaków OSP musi wyjechać z remizy na akcję ratowniczo-gaśniczą, którym dysponuje dyspozytor PSP, czy są większe obwarowania jednostek z KSRG, czy regulują to jakieś dokumenty;
14. proszę o podanie podmiotów z terenu Gminy F., które od 2015 r. podpisały z PSP w Suwałkach umowy cywilnoprawne i dobrowolnie godzą się współdziałać w akcjach ratowniczych lub w miejscowych zagrożeniach. Jaki jest stan osobowy, czy te osoby posiadają odpowiednie przeszkolenia i uprawnienia? Kto ponosi koszty za udział w akcjach ratowniczych?;
15. proszę o podanie podmiotów z terenu Gminy F., które od 2015 r. podpisały z PSP w Suwałkach umowy cywilnoprawne i dobrowolnie godzą się współdziałać w akcjach ratowniczych lub w miejscowych zagrożeniach, jakie zostały użyczone lub przekazane pojazdy lub sprzęt do tych działań, czy te sprzęty i pojazdy są oznakowane, czy posiadają odpowiednie homologację i ubezpieczenia? Kto ponosi koszty utrzymania?
16. proszę o wskazanie do kogo składa się odwołania lub kieruje skargę na czynność Komendanta Powiatowego (Miejskiego) PSP.
Pismem z 7 maja 2025 r. Komendant Miejski udzielił odpowiedzi na pytania o numerach 1, 12, 13, 14 i 15. W odpowiedzi na pozostałe pytania wskazał, że informacja nie ma charakteru informacji publicznej.
Wójt potraktował odpowiedź jako decyzję i złożył od niej odwołanie. Na skutek tego odwołania, decyzją z 5 czerwca 2025 r. Komendant Wojewódzki PSP w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję (pismo z 7 maja 2025 r.) i w całości przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Komendant Wojewódzki wskazał, że w jego ocenie pismo z 7 maja 2025 r. zawiera wszystkie istotne elementy decyzji określone w art. 107 k.p.a. W decyzji Komendant Miejski został zobowiązany do rozpoznania wniosku strony dwuetapowo. W pierwszej kolejności winien przeanalizować przesłanki formalne wniosku. Jeżeli wniosek nie spełnia wymogów formalnych wniosku (etap wstępny) i uznaniu przez organ I instancji, że zostały one spełnione to należy rozpoznać wniosek merytorycznie (etap zasadniczy).
Pismem z 11 czerwca 2025 r., nr MO.065.4.3.2025.EK, Komendant Miejski, ponownie odpowiadając na pismo Wójta z 24 kwietnia 2025 r., odpowiedział na pytania o numerach: 1, 2, 12, 13, 14, 15. Pismem z 11 czerwca 2025 r., nr MO.065.4.2.2025.EK, Komendant Miejski poinformował, że pytania z pisma z 24 kwietnia 2025 r. o numerach 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 i 16 nie mają charakteru informacji publicznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Komendanta Miejskiego w zakresie udzielenia informacji publicznej (doprecyzowaną pismem z 15 lipca 2025 r.), Wójt zarzucił organowi naruszenie art. 1 ust. 1 i art. 4 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie informacji publicznej przez podmiot do tego zobowiązany i nieudzielenie informacji, której zakres niewątpliwie jest informacją publiczną. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że Komendant Miejski powinien udzielić żądanych informacji lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi Wójt podkreślił, że Komendant Miejski w odpowiedzi na zapytanie Wójta w kwestiach dotyczących wykorzystywania OSP F. przy ochronie i zabezpieczeniu wydarzeń niezwiązanych z działaniem Krajowego Systemu Ratowniczo - Gaśniczego na początku odmówił udzielenia informacji publicznej w formie pisma z 7 maja 2025 r., a nie decyzji, czym naruszył art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedź na większość pytań dotyczących informacji publicznej zbywana była odpowiedzią, że informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub że należy się o nią zgłosić do organizatora wydarzenia "O.". Takie sformułowanie było zawarte w odpowiedzi na 11 pytań z 16 zadanych przez Wójta. Tymczasem OSP F., ani Gmina F. nie podpisały żadnych porozumień z Miastem Suwałki zawierających zgodę na wykorzystanie OSP F. przy działaniach związanych z organizacją imprezy masowej i sponsorowanej. Ponadto Gmina F. powinna posiadać informację o wykorzystaniu OSP F. w latach 2024 i 2025 jako organ finansujący OSP.
Dalej skarżący zarzucił, że Gmina F. zapewnia gotowość OSP Flipów do działania w systemie ratowniczo gaśniczym. Jednak OSP F. w ramach KSRG zostało zadysponowane wbrew działaniu tego systemu i bez zgody Gminy F. jako finansującego działania OSP. W tej sytuacji odpowiedzi na zadane pytania jako związane z działaniem PSP będącej faktycznie organem administracji rządowej, finansowanym z budżetu państwa, znajdują się w zakresie pojęcia informacji publicznej. Zdaniem skarżącego, po decyzji Komendanta Wojewódzkiego, Komendant Miejski ponownie odmówił udzielenia informacji publicznej na zapytania nr 3-11 i 16 pismem z 11 czerwca 2025 r. znak: MO.065.4.2.2025.EK oraz udzielił niepełnych informacji publicznych i lakonicznych odpowiedzi na zapytania 1, 2, 12, 13 pismem z 11 czerwca 2025 r. znak: MO.065.4.3.2025.EK. Skarżący wskazał, że otrzymał pełne odpowiedzi wyłącznie na zadane zapytania nr 14 i 15.
Na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i sprecyzował, że jest to skarga na bezczynność Komendanta Miejskiego w zakresie odpowiedzi na pismo z 24 kwietnia 2025 r. Wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i ustalenie, że w zakresie żądanym w punktach 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 i 16 jest to informacja publiczna, która powinna być udostępniona przez organ. Jeśli chodzi o pytania nr 1, 2, 12, 13 i 14, to odpowiedź na te pytania jest niewyczerpująca. W związku z tym organ nie udzielił odpowiedzi na te pytania.
Dalej skarżący wyjaśnił, że według jego wiedzy, organizatorem imprezy z dnia 29 czerwca 2024 r. był Prezydent Miasta Suwałk. Nie zwrócono się jednak do Prezydenta Suwałk o uzyskanie informacji w zakresie tej imprezy i udziału w niej OSP z F.. Oficjalnie pismem nie zwrócono się do Prezydenta Suwałk o te informacje. Natomiast pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że nie jest w stanie udzielić informacji, czy Wójt zwracał się do OSP w F. o udzielenie tożsamych informacji, jak te z pisma z dnia 24 kwietnia 2025 r. kierowanego do Komendanta Miejskiego. Podejrzewa on tylko, że odbyło się to na zasadzie rozmów, a nie na piśmie. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił też, że Wójt nie złożył zawiadomienia do żadnego z organów kontrolnych w zakresie nieprawidłowego działania Komendanta Miejskiego.
Komendant Miejski wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że informacja z pkt 9 pisma, w jego ocenie, nie stanowi informacji publicznej, gdyż zawiera dane osobowe różnych osób, a one są chronione. Zaznaczył, że rozmawiał z Komendantem Wojewódzkim i ustalili, że zaświadczenia takie będą wydawane Wójtowi, ale nie w ramach informacji publicznej, tylko w celu rozliczenia ekwiwalentu w akcjach ratowniczych. W ocenie Komendanta Miejskiego, większość tych pytań dotyczy oceny prawa, a zatem nie są to informacje publiczne. Jest konflikt między Komendantem Miejskim PSP, a Wójtem Gminy F.. Jest również konflikt między prezesem OSP w F., a Wójtem Gminy F.. Wskazał też, że gdy pierwszy raz spotkał się z Wójtem, to najpierw skarżył się on na prezesa OSP w F., a po jakimś czasie zaczął stawiać zarzuty jemu. Komendant Miejski PSP w Suwałkach sprawuje nadzór nad OSP w F.. Zaznaczył, że przeprowadza kontrolę gotowości operacyjnej. Nie ma natomiast uprawnień władczych w stosunku do OSP w F., gdyż ta jest stowarzyszeniem jako straż ochotnicza. Impreza w dniu 29 czerwca 2024 r. była imprezą o podwyższonym ryzyku. Komenda Miejska prowadziła podczas tej imprezy pokazy sprzętu strażackiego państwowego, a OSP w F. została zadysponowana do tej imprezy. Zadysponował Komendant Miejski, gdyż takie ma uprawnienia. Organ podkreślił też, że nie ma informacji, że było jakieś wylewanie wody czy piany przez OSP w F.. Nie ma umów, o których mowa w punktach 14 i 15 z pisma z 24 kwietnia 2025 r. Nadto wyjaśnił, że wniósł sprzeciw do jednej z inwestycji Wójta Gminy F. i uważa, że niniejsza skarga może być zemstą za ten sprzeciw. Dodał także, że posiada rejestr działań ratowniczych (pkt 6 pisma), w których brała również udział OSP w F.. Nie było porozumień między PSP w Suwałkach, a OSP w F..
Dalej Komendant wyjaśnił, że impreza z 29 czerwca 2024 r. "O." polegała na pokazach lotniczych. Nie może być zatem mowy o tym, że lotnisko mogło być polewane wodą lub pianą w tym czasie. Wyjaśnił też, że gdy Komenda Miejska wysyła w ramach dyspozycji OSP w F. poza powiat, to robi to za zgodą stanowiska kierowania mieszczącego się w Komendzie Wojewódzkiej PSP w Białymstoku. Podał także, że Komendant Wojewódzki wiedział o imprezie z 29 czerwca 2024 r. Na koniec Komendant Miejski wyjaśnił, że rozmawiał z Prezydentem Suwałk na temat zwrotu kosztów za udział w imprezie z 29 czerwca 2024 r. dla OSP w F. i Prezydent powiedział, że te środki dla OSP w F. zwróci. Jednakże Wójt nie wystąpił do Prezydenta o zwrot tych środków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), bezczynność organu polega na tym, że organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a u.d.i.p.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Z kolei w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją posiada, bez względu na to, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów. Obowiązany jest zatem każdy podmiot, który posiada informację (niezależnie od tego, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji) lub powinien ją posiadać (z uwagi na zakres kompetencji).
Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale także te sporządzone przez inne podmioty, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez zobowiązane podmioty wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów. W orzecznictwie tym wskazano m.in., że wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych (np. wyrok WSA w Warszawie z 14 lipca 2021 r., II SA/Wa 557/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 13 września 2017 r., II SAB/Go 52/17; wyrok WSA w Krakowie z 4 września 2017 r., II SAB/Kr 126/17). Instytucja dostępu do informacji publicznej nie ma na celu kontroli prawidłowości funkcjonowania organu. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań i do których realizacji powołane są właściwe organy kontrolne.
Z przepisów ustawy wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: (1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno–technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub (2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub (3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub (4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Dla oceny, czy w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność w załatwieniu wniosku skarżącego z 24 kwietnia 2025 r., konieczne jest więc ustalenie w pierwszym rzędzie tego, czy Komendant Miejski jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a następnie, czy żądanie skarżącego dotyczy informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądane przez niego informacje miały charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Przy czym zakwalifikowanie Komendanta Miejskiego jako podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. oraz przypisanie żądanym przez skarżącego informacjom charakteru informacji publicznej - nawet przy braku podjęcia przez ten organ na skutek wniosku czynności wymienionych na wstępie - również nie przesądza o bezczynności w załatwieniu tego wniosku. Z obowiązków tych podmiot objęty regulacją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. zwolniony jest bowiem także wówczas, gdy nie posiada żądanej informacji (nawet gdy ma ona walor informacji publicznej). Z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika bowiem, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie.
W niniejszej sprawie pismem z 24 kwietnia 2025 r. skierowanym do Komendanta Miejskiego skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi w trybie dostępu do informacji publicznej na szereg pytań dotyczących imprezy masowej "O." z dnia 29 czerwca 2024 r. W sprawie bezsporna pozostaje kwestia, że Komendant ten należy do kręgu podmiotów obowiązanych do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych.
Organ w piśmie z dnia 7 maja 2025 r. odpowiedział wnioskodawcy, że w zakresie punktów nr 2, 3, 4 z pisma skarżącego, winien on zwrócić się o informacje do organizatora imprezy. W zakresie punktów nr 6, 7, 8, 9, 10, 11 i 16 poinformował, że żądane informacje nie są informacjami publicznymi. Z kolei w pkt 1 odpowiedzi wyjaśnił, że dysponuje on wybrane siły i środki z terenu powiatu suwalskiego na podstawie posiadanych uprawnień. W punktach 12 i 13 swojej odpowiedzi wskazał, co to jest "zastęp", zaś w punktach 14 i 15 wyjaśnił, że KM PSP w Suwałkach od 2015 r. nie podpisywała umów cywilnoprawnych z podmiotami z gminy F., które dobrowolnie godzą się współdziałać w akcjach ratowniczych lub w miejscowych zagrożeniach.
Po decyzji Komendanta Wojewódzkiego z dnia 5 czerwca 2025 r., Komendant Miejski w dwóch pismach z dnia 11 czerwca 2025 r. ponownie odniósł się do żądań Wójta z jego pisma z dnia 24 kwietnia 2025 r. W jednym z pism ustosunkował się do pytań oznaczonych numerami 1, 2, 12, 13, 14 i 15 z pisma Wójta z dnia 24 kwietnia 2025 r. Z ich analizy wynika, że są one powieleniem odpowiedzi udzielonych na te pytania w piśmie z dnia 7 maja 2025 r. Z kolei w drugim piśmie Komendant odniósł się do pytań Wójta oznaczonych w jego piśmie z dnia 24 kwietnia 2025 r. pod numerami 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16. W tym wypadku wyjaśnił, że w jego ocenie żądane informacje nie są informacjami publicznymi.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że Komendant Miejski PSP w Suwałkach jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a Wójt Gminy F. złożył do niego wniosek z 24 kwietnia 2025 r. obejmujący 16 punktów, dotyczących m.in. zadysponowania OSP F. oraz udziału druhów w działaniach ratowniczych. Organ udzielił odpowiedzi pismem z 7 maja 2025 r., zaś po uchyleniu tego pisma przez Komendanta Wojewódzkiego w dniu 5 czerwca 2025 r. – dwoma pismami z 11 czerwca 2025 r., przy czym w stosunku do punktów 3–5 oraz 6–11 i 16 oświadczył, że nie stanowią informacji publicznej, a w zakresie pkt 1–2 i 12–15 powtórzył odpowiedzi merytoryczne. Na rozprawie organ potwierdził, że prowadzi rejestr działań ratowniczych (istotne dla żądania z pkt 6) oraz podniósł, że żądane w pkt 9 zestawienia obejmują dane osobowe druhów. Wszystkie te okoliczności wynikają z akt (pisma z 7 maja i 11 czerwca 2025 r., decyzja organu II instancji, protokół rozprawy).
Zdaniem Sądu żądania z pisma Wójta należy zakwalifikować następująco. Punkty 6 i 9 – to informacja publiczna w dyspozycji organu. Pkt 6 w brzmieniu: jakie działania ratownicze wykonywała OSP F. w okresie wskazanym w meldunku nr 1014001-0242, ocenić należy jako to żądanie dotyczące faktów z zakresu realizacji zadań publicznych (działania ratowniczo-gaśnicze), utrwalonych w dokumentacji służbowej ("rejestr działań", "meldunek"). Tego rodzaju dane – co Sąd szczególnie podkreśla – stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika obowiązek ich udostępnienia przez podmiot, który nimi dysponuje. Zresztą organ na rozprawie przyznał, że posiada rejestr działań, a w korespondencji pomiędzy podmiotami powoływano się na konkretny meldunek (nr 1014001-0242), co przesądza o dyspozycji żądaną informacją.
Jeśli zaś chodzi o pkt 9 żądania w brzmieniu: zestawienia potwierdzające udział druhów OSP – imię, nazwisko, daty i liczba godzin, nazwa jednostki – w ujęciu okresowym, to żądanie te również obejmuje dane faktyczne z wykonywania zadań publicznych przez podmiot realizujący zadania ratownicze. Twierdzenie, że "to nie jest informacja publiczna, bo zawiera dane osobowe", jest nieprawidłowe. Ochrona prywatności (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) może ograniczać zakres udostępnienia, ale nie zmienia publicznego charakteru żądanej informacji. W razie kolizji organ powinien: (a) udostępnić informację po niezbędnej anonimizacji (np. bez imion i nazwisk), albo (b) wydać decyzję z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmawiającą udostępnienia w części lub całości, z należytym wyważeniem wartości chronionych. Samo pismo informacyjne kwalifikujące żądanie jako "niepubliczne" nie realizuje obowiązków z u.d.i.p.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, w zakresie pkt 6 i 9 organ – błędnie kwalifikując żądania jako "nie będące informacją publiczną" i nie wydając decyzji, mimo posiadania danych – pozostaje w bezczynności.
Natomiast jeśli chodzi o pozostałe żądania wójta z jego pisma z dnia 24 kwietnia 2025 r., to zdaniem Sądu, organ nie pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia na nie odpowiedzi. I tak, punkty 1, 5, 7, 8, 10–11, 16 dotyczą żądań wskazania "podstawy, z czego wynika...", "kto ponosi odpowiedzialność...", "do kogo składa się odwołania", a więc w istocie prośby o wyjaśnienia prawne, ocenę lub wykładnię przepisów i praktyki działania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, a Sąd orzekający w składzie niniejszym podziela ten pogląd, że wyjaśnianie podstaw prawnych działań, dokonywanie ocen i udzielanie porad prawnych nie mieści się w pojęciu informacji publicznej, które odnosi się do sfery faktów i dokumentów. W tym zakresie organ nie miał obowiązku ani udostępnienia, ani wydawania decyzji odmownej – wystarczająca była pisemna informacja o niepublicznym charakterze żądania. Taką informację organ wnioskodawcy przekazał.
Jeśli zaś chodzi o pkt 2 pisma skarżącego (ew. porozumienie i jego kopia) oraz pkt 12–15 (dane o umowach/ podmiotach, definicje i minimalne składy), to wskazać trzeba, że organ udzielił odpowiedzi merytorycznych (w tym o braku zawieranych umów), co wyklucza bezczynność; ewentualne zarzuty co do "lakoniczności" w trybie skargi na bezczynność nie mogą prowadzić do konstatacji, że organ w ogóle nie działał.
Natomiast odpowiedź organu na punkty 3–4 z pisma, czyli żądanie wskazania "kto ponosi odpowiedzialność osobową i finansową" oraz "kto wydał dyspozycję polewania płyty lotniska pianą i wodą" – w świetle wyjaśnień organu, że nie dysponuje informacjami o takich czynnościach ("brak wiedzy o wylewaniu wody/piany"; brak porozumień), należy ocenić w ten sposób, że organ poinformował o braku posiadania żądanych danych. W trybie skargi na bezczynność sąd nie dysponuje instrumentami umożliwiającymi weryfikację prawdziwości tego oświadczenia – zaś przekazanie informacji o braku posiadania danych jest prawidłowym sposobem załatwienia tego wniosku.
Reasumując, zdaniem Sądu podkreślenia wymaga, że po uchyleniu przez Komendanta Wojewódzkiego pisma z 7 maja 2025 r. i zobowiązaniu do weryfikacji wniosku w dwóch etapach (formalnym i merytorycznym), organ ponownie odpowiedział Wójtowi pismami z 11 czerwca 2025 r. Jednak w zakresie pkt 6 i 9 ograniczył się do stwierdzenia, że "nie są to informacje publiczne", mimo że – jak sam wskazał – prowadzi rejestry działań i dysponuje meldunkami, a sporne zestawienia mogą zostać udostępnione choćby po anonimizacji. Brak zatem czynności materialno-technicznej (udostępnienia) oraz brak decyzji z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przesądza o bezczynności organu co do tych punktów. W pozostałym zakresie organ albo udzielił informacji, albo prawidłowo poinformował o niepublicznym charakterze żądań albo o braku posiadania informacji, co wyklucza jego bezczynność.
Zgodnie więc z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności. Stąd w pkt 1 wyroku zobowiązano organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 24 kwietnia 2025 r. w zakresie pkt 6 i punktu 9 tego wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi.
Na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2).
Z kolei na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3). Za uznaniem takim przemawia przede wszystkim fakt, iż organ ustosunkowywał się do żądania skarżącego w ustawowym terminie, a niezgodny z prawem sposób rozpoznania przez organ wniosku wynikał zatem nie tyle z lekceważenia przepisów prawa, ile raczej z błędnej ich interpretacji.
Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności organu wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny, a strona o nałożenie grzywny nie wnosiła.
W pkt 4 wyroku, z racji przedstawionych powyżej, oddalono skargę w pozostałym zakresie.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł.Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Bk 80/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.