II SAB/Bd 189/25

II SAB/Bd 189/25 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2026-04-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
658
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 1 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. i D. S. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz skarżących A. S. i D. S. solidarnie kwotę [...] złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2025 r. skarżący A. S. i D. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Wójta Gminy w sprawie dotyczącej udzielenia odpowiedzi na pisma dotyczące przebiegu kanalizacji sanitarnej wraz z dwoma studniami rewizyjnymi przez działki prywatne o nr ew. [...] położone na terenie gminy [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że skierowali do organu pismo z dnia [...] marca 2025 r., a wobec braku odpowiedzi kolejne pismo z dnia [...] maja 2025 r. oraz ponaglenie z dnia [...] czerwca 2025 r. Jak wskazali, pomimo upływu terminów ustawowych, do dnia dzisiejszego organ nie udzielił jednak odpowiedzi ani nie wydał żadnego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym wnieśli o stwierdzenie bezczynności Wójta w rozpoznaniu ich wniosku z dnia [...] marca 2025 r., zobowiązanie organu do rozpatrzenia sprawy w terminie 14 dni oraz wymierzenie organowi grzywny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, wyjaśniając że przedmiot sprawy dotyczył sieci kanalizacji sanitarnej wybudowanej 30 lat temu, dlatego pozyskanie i analiza materiałów nie miały charakteru czynności prostych i niezwłocznych. Jednak w dniu [...] stycznia 2026 r. do skarżących skierowano pismo w którym Wójt wyczerpująco odniósł się do wszystkich kwestii podniesionych przez skarżących, wyjaśniając stan prawny i faktyczny. Jednocześnie organ podkreślił, że charakter pisma nie obligował organu do podjęcia decyzji ani postanowienia, lecz do udzielenia informacji i wyjaśnień, a obowiązek ten został ostatecznie wykonany przed rozpoznaniem skargi przez sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania oceny jej dopuszczalności, w szczególności do dokonania oceny czy z uwagi na przedmiot skargi sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego
Zakres kognicji sądów administracyjnych został określony przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt.1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt.2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt.3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt.4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego (pkt.4a); opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii (pkt.4b); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt.5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt.6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt.7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt.8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt.9).
Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Powołane wyżej przepisy wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, wyjaśniając jakie konkretnie działania organów administracji publicznej i w jakim przedmiocie bezczynność tych organów, mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy ich brak, wskazane w ustawie. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że wniesienie skargi wykraczającej poza ten zakres, skutkuje jej odrzuceniem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność lecz niepodejmowanie przez organ nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych lub podejmowanie ich w sposób opieszały. Powyższe wynika z treści art. 149 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd może zatem uwzględnić skargę na bezczynność lub przewlekłość organu, nie przesądzając merytorycznej treści rozstrzygnięcia, wyłącznie wówczas, gdy organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce pomimo tego, że miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i określonym terminie, przy czym na taki akt służy skarga do sądu administracyjnego.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżyli bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo z dnia [...] marca 2025 r. dotyczące sieci kanalizacyjnej przebiegającej przez wskazane działki. Należy jednak wskazać, że realizacja tak określonego żądania skarżących nie następuje w drodze żadnego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej, w tym decyzji i postanowienia, i w związku z tym nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Nawet jeśli uznać, że pismo skarżących miało charakter skargi wnoszonej w trybie przepisów Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, to wskazać należy, że postępowanie w zakresie skarg i wniosków, choć unormowane w przepisach procedury administracyjnej, nie stanowi postępowania, które zmierza do wydania decyzji administracyjnej lub innego aktu o charakterze władczym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego (art. 227 k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16, wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 oraz z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07).
Powyższe stanowi więc o ziszczeniu się w okolicznościach sprawy przesłanki z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkującej koniecznością odrzucenia skargi już tylko z tej przyczyny.
Niezależnie od powyższego, Sąd – po analizie akt sprawy – dostrzegł jeszcze jedno uchybienie, które uniemożliwia skarżącym skuteczne wniesienie skargi w niniejszej sprawie. Pismo z dnia [...] marca 2025 r., którego dotyczy zarzut bezczynności organu, zostało bowiem wniesione przez [...], a więc przez osobę prawną, w której imieniu działał prezes zarządu - D. S., nie zaś przez skarżących jako osoby fizyczne działające we własnym imieniu. W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi na bezczynność organu w zakresie udzielenia odpowiedzi na wskazane pismo. Brak ten wynika z nieistnienia po ich stronie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostają okoliczności, że A. S. – jak wskazała - jest właścicielką nieruchomości, których dotyczy sprawa, że D. S. pełni funkcję prezesa zarządu spółki, która wniosła pismo z dnia [...] marca 2025 r., czy też że A. S. już po wniesieniu wniosku z dnia [...] marca 2025 r. skierowała do organu pismo podpisane we własnym imieniu oraz że skarżący wnieśli ponaglenie opatrzone ich podpisami (jak i pieczątką spółki przy podpisie D. S.). Decydujące znaczenie ma bowiem fakt, że pierwotny wniosek został złożony wyłącznie przez odrębny podmiot – tj. spółkę mającą osobowość prawną – co przesądza o ukształtowaniu relacji procesowej pomiędzy tym podmiotem a organem. Skoro pismo, którego dotyczy zarzut bezczynności, zostało wniesione przez inny podmiot, to skarżący nie mogą wywodzić z tego tytułu interesu prawnego, a tym samym nie przysługuje im legitymacja do wniesienia skargi. To zaś jest równoznaczne z niedopuszczalnością skargi z uwagi na art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z powyższych względów, Sąd orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji postanowienia).
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono z urzędu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt 2. sentencji postanowienia.