Orzeczenie · 2023-04-20

II SA/Wr 830/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2023-04-20
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona przyrodywycinka drzewkara pieniężnazezwoleńustawa o ochronie przyrodySamorządowe Kolegium OdwoławczeWojewódzki Sąd AdministracyjnyJelenia Góra

Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Jeleniej Góry o nałożeniu na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 77 858 zł za usunięcie 21 drzew bez wymaganego zezwolenia. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących kar za wycinkę drzew, zwłaszcza w przypadku braku możliwości dokładnego pomiaru obwodów pni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na prawidłowe zastosowanie przepisów, w tym art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, który pozwala na ustalenie danych do wyliczenia kary na podstawie informacji zebranych w toku postępowania, powiększając ją o 50% w przypadku braku pni i kłód. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, zważył, że organy prawidłowo ustaliły posiadacza nieruchomości i osobę zlecającą wycinkę, a także fakt braku zezwolenia. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, a w sytuacji braku możliwości dokonania bezpośrednich pomiarów, sięgnęły po dopuszczalne metody ustalenia wymiarów drzew, takie jak zdjęcia z Google Street View, w połączeniu z innymi dowodami. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości kar pieniężnych za nielegalną wycinkę drzew, zwłaszcza w sytuacjach utrudnionego ustalenia obwodów pni.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ochronie przyrody i sposobu ich stosowania w konkretnych okolicznościach faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji prawidłowo ustalił wysokość administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, w sytuacji gdy ustalenie obwodu pni było utrudnione z powodu wykarczowania pni i braku kłód?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo ustalił wysokość kary, stosując przepisy art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, które pozwalają na ustalenie danych do wyliczenia kary na podstawie informacji zebranych w toku postępowania, powiększając ją o 50% w przypadku braku pni i kłód.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, a w sytuacji braku możliwości dokonania bezpośrednich pomiarów, sięgnęły po dopuszczalne metody ustalenia wymiarów drzew, takie jak zdjęcia z Google Street View, w połączeniu z innymi dowodami. Brak było naruszeń prawa materialnego ani procesowego.

Czy organ administracji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące wymierzania administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, w tym kwestię zwiększenia kary o 50%?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo zastosował przepisy, w tym art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, który określa sposób wyliczenia kary pieniężnej w przypadku niemożności ustalenia obwodu lub gatunku drzewa z powodu wykarczowania pnia i braku kłody.

Uzasadnienie

Sąd nie dopatrzył się naruszeń w zastosowaniu art. 89 ust. 3 ustawy, uznając, że organ oparł się na dowodach zebranych w toku postępowania, które ocenił i uznał za wiarygodne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę w całości.

Przepisy (19)

Główne

u.o.p. art. 89 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 89 § ust. 3

Ustawa o ochronie przyrody

Pomocnicze

u.o.p. art. 83 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 88 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 85 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 85 § ust. 2

Ustawa o ochronie przyrody

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 49 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 9, 10, 75, 80, 81 kpa). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędna wykładnia art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3 ppkt c ustawy o ochronie przyrody. • Zarzuty błędnego zastosowania art. 89 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie przyrody. • Zarzuty pominięcia istotnej okoliczności, że usunięte drzewa stanowiły zagrożenie bezpieczeństwa. • Zarzut, że organ nie miał obowiązku przeprowadzenia kontroli natychmiast po uzyskaniu informacji o usuwaniu drzewostanu. • Zarzut, że skarżący nie przedstawił dowodów na wykazanie faktu, że drzewa miały inne obwody niż ustalone przez organ.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. • Organ w sposób wystarczający zgromadził dowody we wszczętym postępowaniu i wobec braku możliwości dokonania pomiarów usuniętych drzew, sięgnął po możliwe metody. • Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ dowodów mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Marta Pawłowska

sprawozdawca

Gabriel Węgrzyn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kar pieniężnych za nielegalną wycinkę drzew, zwłaszcza w sytuacjach utrudnionego ustalenia obwodów pni."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ochronie przyrody i sposobu ich stosowania w konkretnych okolicznościach faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o ochronie przyrody i kar za nielegalną wycinkę drzew, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy w sytuacjach, gdy dowody są utrudnione do zebrania.

Kara za wycinkę drzew: Jak sąd ocenia dowody, gdy pnie zniknęły?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 830/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-04-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1098
art. 89
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 29 września 2022 r. nr SKO/41/OŚ-11/2022 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dwudziestu jeden drzew oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 września 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze, po rozpoznaniu odwołania J. D. (dalej jako "skarżący:"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr GO.6132.2021 wymierzającą skarżącemu karę pieniężną w wysokości 77.858 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dwudziestu jeden drzew różnych gatunków z terenu nieruchomości obejmującej działkę gruntu nr [...] i [...], obręb AM-[...] c. [...], położonej w J. przy ulicy [...].
W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że w dniu 14 kwietnia 2021 r. ok. godz. 15:15 strażnicy Straży Miejskiej w J. patrolując teren J. z polecenia dyżurnego udali się na ul. [...]. Na miejscu stwierdzili, że obywatel U. S. S. piłą spalinową ciął powalone drzewo. S. S. oświadczył strażnikom miejskim, że wycina drzewa na polecenie właściciela terenu firmy C. Nie posiadał dokumentów pozwalających na wycinkę drzew. Bezskutecznie próbował on skontaktować się telefonicznie z właścicielem terenu. Strażnicy wówczas ujawnili wyciętych około 50 sztuk drzew różnego gatunku, iglaste i liściaste, o obwodzie pnia od około 30 cm do około 150 cm i więcej. Na ten fakt sporządzili notatkę urzędową i dokumentację fotograficzną, które, przekazali do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Jelenia Góra.
Na podstawie przedmiotowego zawiadomienia Prezydent Miasta Jelenie Góra wszczął postępowanie w sprawie usunięcia bez zezwolenia drzew z działki nr [...] AM-[..] obręb C. [...] przy ul. [...]. Do akt sprawy poza dokumentację fotograficzną przekazaną przez strażników miejskich, organ pierwszej instancji dołączył wydruki z portalu Mapy Google Street View przedstawiające widok nieruchomości przy ul. [...] w J. według stanu na lipiec 2018 r. W dniu 29 kwietnia 2021 r. dokonano oględzin przedmiotowej nieruchomości. W oględzinach uczestniczyli również: J. D. jako przedstawiciel przedsiębiorstwa C. i pełnomocnik tego przedsiębiorstwa M. K., P. W. jako przedstawiciel przedsiębiorstwa N. spółka z o. o. oraz T. K. i W. P. z ramienia Straży Miejskiej. Z protokołu kontroli wynika, że na miejscu pracownicy kontrolujący zastali"
1) świerk pospolity o obwodzie pnia 79 cm, martwy w 100%
2) świerk pospolity o obwodzie pnia 72 cm ( drzewa zlokalizowane przy bramie wjazdowej)
3) klony zwyczajne o obwodach 40 cm, 36 cm, 47 cm, 8 cm, 37 cm, 21 cm, 28 cm, 28 cm, 40 cm, 70 cm, 69 cm i 56 cm
4) klony zlokalizowane wzdłuż ogrodzenia z ul. [...]
5) klon zwyczajny odziom po usuniętym drzewie, najmniejsza średnica 21 cm na wysokości 35 cm i obwód pnia na wysokości 5 cm - 81 cm
6) pozostałości po usuniętych brzozach brodawkowatych na terenie wzdłuż ogrodzenia, odnalezione kliny - najmniejsze średnice 20 cm i 23 cm
7) wierzba krucha, odziom zlokalizowany w tylnej części działki o obwodzie 101 cm na wysokości 5 cm i najmniejszej średnicy 29 cm, wysokość odziomów ok. 0,3 m, wierzba krucha dwupniowa o obwodzie 294 cm - na wysokości 5 cm oraz o najmniejszych średnicach 30 cm i 23 cm.
Podczas oględzin stwierdzono także liczne pozostałości po wycince drzew wzdłuż ogrodzenia działki z ulicą [...], pomiędzy budynkiem hali i ogrodzeniem. Stwierdzono pozostałości wykarczowanych karp, tj. pozostałych po ścięciu drzew, pniaków wraz z systemami korzeniowymi. Karpy korzeniowe były porozrywane i przemieszane z warstwami ziemi. Brak było możliwości ustalenia pni drzew usuniętych wzdłuż ogrodzenia z powodu wykarczowania pni i braku kłód. W tym miejscu odnaleziono jedynie dwa kliny pozostałe po wycince brzóz brodawkowych.
W związku z tym organ dokonał pomiarów obwodów pni na podstawie znalezionych klinów pni drzew, które wynosiły 20 cm i 23 cm. Obwody pni pozostałych usuniętych, a nie odnalezionych drzew wzdłuż ogrodzenia, organ ustalił na podstawie zdjęć z gogle street veiw. Na tej samej podstawie ustalono, że poza dwoma martwymi świerkami, drzewa były w dobrym stanie fitosanitarnym.
Podczas oględzin stwierdzono również, że na działce znajduje się szpaler klonów o obwodach dni (na wysokości 5 cm.) przekraczających 50 cm. Organ pierwszej na podstawie zdjęć z gogle street view ustalił, że drzewa te wiekowo i wielkościowo odpowiadają na tych zdjęciach drzewom rosnącym na nieruchomości, a już usuniętym w dacie kontroli. Ustalono również, że wierzba usunięta przy granicy ogrodzenia z ulicą [...], odpowiadała wiekowo wierzbom, które zostały usunięte w północnej granicy działki. Stwierdzono również liczne ślady po usuniętych drzewach owocowych, zlokalizowane w głębi działki.
Z treści protokołu wynika nadto, że J. D. poinformował, że na terenie nieruchomości są prowadzone prace remontowe, wycięte drzewa to były samosiejki i na usunięte drzewa nie było uzyskiwane zezwolenie.
Prezydent Miasta Jelenia Góra ustalił również w postępowaniu, ze nie była wydawana decyzja na wycinkę drzew z przedmiotowej nieruchomości. Organ nie przyjmował również zgłoszenia w sprawie takiej wycinki.
W toku dalszego postępowania zostało ustalone, że w dacie usuwania drzew właścicielem nieruchomości było przedsiębiorstwo R. S.A., jednakże najemcą nieruchomości był J. D., który z kolei w trakcie postępowania nabył do niej prawo własności.
Decyzją z dnia 20 lipca 2021 r. nr 45/21 Prezydent Miasta Jelenia Góra wymierzył J. D. karę administracyjna za usunięcie 21 drzew bez zezwolenia, w wysokości 77858 złotych. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 7 października 2021 r., które przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia kasacyjnego SKO podniosło, że w związku ze zmianami w zakresie prawa własności działki na której usunięto drzewa, niezbędne jest ustalenie przez organ pierwszej instancji kto był posiadaczem nieruchomości w dacie usunięcia drzew i kto podjął decyzję o tym usunięciu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji ustalił, że od 31 października 2019 r. J. D. był najemcą przedmiotowej nieruchomości. Właścicielem była R. SA w W. Spółka złożyła oświadczenie, że nie była przez najemcę informowana o zamiarze wycinki samosiejek drzew. Spółka złożyła do akt sprawy umowę najmu. Następnie J. D. nabył przedmiotową działkę od Spółki (25 maja 2021 r.). Na podstawie zeznań świadków, wykonawców prowadzących terenie nieruchomości prace remontowe organ ustalił, że decyzję o wycince drzew podjął J. D.
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2021 r. nr 41/22 Prezydent Miasta Jelenia Góra orzekł o nałożeniu na J. D. kary administracyjnej w wysokości 77 858 złotych.
W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art.7, 8, 9, 10, 75, 80 i 81 kpa poprzez niezastosowanie zasady zaufania obywateli do organków państwa, nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony oraz poprzez niezbadanie czy ścięte drzewa stanowiły zagrożenie zwalniające z obowiązku zapłaty; oraz naruszenie prawa materialnego, w tym:
a. art. 83 ust. 1 w związku z art. 83f ust. 1 pkt 3 ppkt c ustawy o ochronie przyrody poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w przypadku usunięcia drzew o obwodzie poniżej 50 cm organ ma podstawy do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określonej w art. 88 ust. 1 ustawy ochronie przyrody, w przypadku braku zezwolenia właściwego organu;
b. art. 89 ust. 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy organ I instancji w protokole oględzin sam wskazał na istnienie pni usuniętych drzew i błędne zastosowanie art. 89 ust. 3 poprzez przyjęcie, że brak jest zarówno kłód jak i pni, co skutkowało zastosowaniem błędnego przepisu i błędnym naliczeniem kary w sytuacji gdy z notatki straży miejskiej wynika, że zarówno kłody jak i pnie znajdowały się na terenie na którym przeprowadzono interwencję,
c. art. 86 ust. 1 pkt 4 i 10 ustawy o ochronie środowiska poprzez pominięcie istotnej okoliczności, tj. że usunięte drzewa stanowiły zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w istniejących obiektach budowlanych w szczególności niszcząc opłotowanie skutkuje możliwością jego przewrócenia się na drogę publiczną oraz stanowiące zagrożenie dla napowietrznych linii teleinformatycznych, a także poprzez pominięcie że część drzew była martwa.
Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania wywodzono, że to straż miejska sporządzając dokumentację ze stanu zastanego popełniła błędy, natomiast nie mogą one skutkować gorszą pozycją strony. Podkreślono, że z akt sprawy wynika, że organ miał wiedze o pozostawionych na nieruchomości pniach i kłodach, a jednak nie uwzględnił tego przy obliczaniu wymierzonej kary. Autor odwołania wywodził, że nie można również było zastosować zwiększenia kary o 50%, albowiem jest to sankcja za wycinkę drzew bez zezwolenia a nadto gdy jej sprawca ukrywa ślady usunięcia drzew, tymczasem w rozpoznawanej sprawie, organy ujawniły kłody i pnie, co potwierdza, że nią miało miejsca ukrywanie faktu wycinki. Zarzucono, że oględziny organ przeprowadził nie natychmiast po ujawnieniu faktu wycinku, stąd w czasie kontroli zastano inny stan niż w czasie czynności strażaków, co nie zmienia w ocenie skarżącego faktu, że strażnicy miejscy dokładnie opisali kłody i pnie, w sposób umożliwiający ustania kary na podstawie ich notatki.
Zarzucono również, że organ nie wskazał precyzyjnie w jaki sposób dokonał pomiarów usuniętych drzew, co jest okolicznością istotna, determinuje bowiem wysokość naliczanej kary.
Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w pierwszej kolejności, że pośród 21 drzew objętych zaskarżoną decyzją 3 drzewa udało się zmierzyć organowi pierwszej instancji. Dotyczy to: 1) klonu zwyczajnego (poz. 10 w tabeli umieszczonej w decyzji) o obwodzie pnia 59 cm, 2) wierzby kruchej (poz. 19 w tabeli) o obwodzie pnia 82 cm, 3) wierzby kruchej dwupniowej (poz. 20 tabeli) o obwodach pnia 85 cm i 65 cm. Odnośnie tych drzew kary za ich usunięcie zostały prawidłowo obliczone na podstawie art. 89 ust. 4 ustawy i wyniosły odpowiednio: 2.950 zł, 1.968 zł i 3.540 zł.
Odnośnie do pozostałych drzew ustalenie wysokości kary nastąpiło na podstawie art. 89 ust. 3 ustawy. W przypadku tych drzew z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej zostały ustalone na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, i powiększone o 50%. Przepis ten daje organowi możliwość dużej aktywności w ustalaniu stanu faktycznego, jednak ta aktywność jest ograniczona potrzebą ustalenia obiektywnego stanu faktycznego. W tym przypadku - nie oceniając, czy organ pierwszej instancji mógł zareagować szybciej i dokonać oględzin nieruchomości oraz usuwanych drzew bezpośrednio o ujawnieniu tego faktu - w dacie oględzin nie było możliwe w większości drzew dokonanie ich dokładnych pomiarów. Stąd organ pierwszej instancji mógł posłużyć się dostępnymi mu danymi takimi jak np. zdjęcia z Google Maps Street View. Niewątpliwie ilość drzew zastanych na nieruchomości w czasie oględzin różniła się od ilości drzew widniejących na spornych zdjęciach. Na podstawie tych zdjęć możliwe było bliższe zidentyfikowanie tych drzew. Stąd logicznym wydaje się proces przeprowadzony przez organ pierwszej instancji identyfikacji nieistniejących już drzew pod kątem obliczenia kary za ich usunięcie przedstawiony przez M. D., która wykazała się po temu kwalifikacjami zawodowymi. Przy tym kara została obliczona nie tylko w oparciu o te sporne zdjęcia, ale także w oparciu o dane wynikające z oględzin
Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6 ustawy, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50% (art. 89 ust 3). Z kolei, jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10% (art. 89 ust. 4). W przypadku usunięcia drzewa lub krzewu obumarłego albo nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniża się o 50% (art. 89 ust. 6), a w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej (art. 89 ust. 7 ustawy).
SKO uznało, że organ prawidłowo zastosował przytoczone przepisy, nie dopatrzył się również zarzucanych naruszeń prawa procesowego.
W skardze na powyższą decyzję J. D. powtórzył zarzuty sformułowane w odwołaniu i wniósł o jej uchylenie. Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie skarżący zarzucił, że organ błędnie przyjął za wyliczenia kary art. 89 ust. 3, albowiem powinien zastosować co najwyżej regulację z art. 98 ust. 2 ustawy, czyli ustaloną karę pieniężną pomnożyć o 0,6. W ocenie strony wynika to z faktu, że w notatce Straży Miejskiej stwierdzono kłody i pnie. Okoliczność, że organ nie zastał ich w czasie przeprowadzonej kontroli nie może niweczyć możliwości naliczenia kary na podstawie przedmiotowej notatki.
Ponadto powtórzono zarzuty z odwołania, podnosząc zarzut możliwości powalenia drzew na ogrodzenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze w przekazanej sądowi odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tjedn. Dz.U. z 2022 r.,. poz. 2492) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jend. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję łub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Przystępując do rozważań w pierwszej kolejności podkreślić należy, że sprawa powyższa była wcześniej rozpatrywana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które uchyliło decyzję o nałożeniu na skarżącego kary administracyjnej w wysokości 77 868 złotych za usunięcie 21 drzew bez zezwolenia. Sąd stwierdza, że badając ponownie sprawę, organ pierwszy instancji w sposób prawidłowy wykonał zalecenia organu odwoławczego, tj. ustalił posiadacza nieruchomości w dacie usunięcia drzew oraz osobę zlecająca wycinkę. Ustalono również, że co do usuniętych drzew nie była wydana decyzja zezwalająca na ich usunięcie, a skarżący nie zgłaszał zamiaru ich usunięcia. Okoliczności tej zresztą skarżący nie zaprzecza.
Trafnie zatem organ wszczął i przeprowadził postępowanie w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za wycinkę drzew bez zezwolenia.
Sąd nie uznał za zasadne zarzutów naruszenia prawa procesowego podnoszonych w skardze, tj. tj. z art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd w pełni akceptuje stanowisko SKO, że w toku postępowania administracyjnego ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, że wycięte zostały drzewa o rodzaju szczegółowo opisanym w sentencji decyzji, a 21 usunięciu 21 z nich wymagała uprzedniego uzyskania zgody od właściwego organu.
Sąd nie podzielił również zarzutu skargi, że organ w sposób nieprawidłowy i sprzeczny z przepisami ustawy o ochronie przyrody ustalił wymiary drzew, a co za tym idzie wadliwie naliczył należną wysokość kary. Przede wszystkim należy podnieść, że organ nie miał obowiązku przeprowadzenia kontroli natychmiast po uzyskaniu informacji o usuwaniu drzewostanu. Pomiędzy wpływem notatki Straży Miejskiej a przeprowadzeniem wizji lokalnej a zawiadomieniem o wszczęciu postępowania upłynęło 4 dni. W tym samym dniu organ wysłał do zainteresowanych osób informację, ze w dniu 29 kwietnia 2021 r. zostanie przeprowadzona kontrola na miejscu zdarzenia. Organ zobligowany był przy tym wyznaczyć termin kontroli w taki sposób, aby zawiadomienie o czasie i miejscu kontroli dotarło do stron czasie umożliwiającym im zapoznanie się z treścią zawiadomienie. Trudno więc stawić organowi zarzut opieszałości w tych czynnościach. Nadto, to rzeczą strony dbającej o własne interesy było takie zabezpieczenie dowód, aby postępowanie zakończyło się w pozytywny dla niej sposób.
Organ w sposób wystarczający zgromadził dowody we wszczętym postępowaniu i wobec braku możliwości dokonania pomiarów usuniętych drzew, sięgnął po możliwe metody. W ocenie Sadu organ w sposób jasny i prawidłowy opisał sposób wnioskowania co do ustalonych wymiarów drzew. Wbrew zarzutowi skargi dokonane obliczenia nie mają charakteru hipotetycznego. Dodatkowo godzi się zwrócić uwagę na fakt, że skarżący od dnia 15 kwietnia 2021 r. miał świadomość zawiadomienia organów o nielegalnej wycince drzew, jednakże zlikwidował większość pozostałości po niej, to jest pocięte i zlikwidowane zostały kłody i pnie. Zresztą, strona nie złożyła w toku postępowania żadnych dowodów na wykazanie faktu, że drzewa miały w istocie inne obwody niż ustalone przez organ. W niniejszej sprawie skarżący zaprzecza ustaleniom organów odnośnie liczby i obwodów drzew, jednakże nie przedstawia swojej wersji faktów ani nie przedstawia dowodów na wykazanie faktów odmiennych od tych, jakie ustaliły organy. Sąd zauważa, że pomimo iż skarżący wielokrotnie kwestionował w swoich stanowiskach prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy, to nie podał jakie (jego zdaniem) winny być prawidłowe ustalenia co do liczby, rodzajów czy też obwodów drzew usuniętych pomimo, że to skarżący dokonał ich usunięcia. Nawet jeżeli nie wykonał wycinki drzew osobiście, to zlecił ją osobie trzeciej. Wycinka odbywała się na zlecenie skarżącego, a więc w zakresie przez niego ustalonym i jemu znanym.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1098 z późn. zm.), dalej: u.o.p. oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330).
Stosownie do art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków (art. 83a ust. 1 u.o.p.). W myśl art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p., przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego.
Natomiast zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. (art. 88 ust. 2 u.o.p.).
Stosownie do art. 89 ust. 1 u.o.p. administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty (art. 85 ust.1. u.o.p.). Jeżeli drzewo na wysokości 130 cm posiada kilka pni - za obwód pnia drzewa przyjmuje się sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni; jeżeli nie posiada pnia - za obwód pnia drzewa przyjmuje się obwód pnia mierzony bezpośrednio poniżej korony drzewa (art. 85 ust. 2 u.o.p.).Stawki opłat określają przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów.
Odnosząc się do zarzutów odnośnie do art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, sąd również nie uznał ich za zasadne. Przepis ten określa sposób wyliczenia kary pieniężnej za usunięcie drzew, w stosunku do których ustalenie obwodu lub gatunku usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu wykarczowania pnia i braku kłody. Wówczas zgodnie z przywołaną normą prawną, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50%. Jak wyżej wskazano, organ oparł się na dowodach zebranych w toku postępowania administracyjnego, które ocenił i uznał za wiarygodne, a Sąd nie dopatrzył się w tym zarzucanych naruszeń z wcześniej opisanych powodów.
Podsumowując - analiza zarzutów skargi oraz akt postępowania administracyjnego wskazuje, że istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zostały ustalone przez organy na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, który został właściwie oceniony. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ dowodów mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. Nieuzasadnione okazały się zarzuty, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego bądź procesowego mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.