Orzeczenie · 2026-04-09

II SA/Wr 820/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-04-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo samorządowestudium uwarunkowańzagospodarowanie przestrzenneinteres prawnylegitymacja skargowaorganizacja społecznaochrona środowiskauchwała rady gminypostępowanie sądowoadministracyjne

Stowarzyszenie L. z siedzibą w L. zaskarżyło uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 2024 r. w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W. Stowarzyszenie zarzuciło szereg naruszeń i wniosło o stwierdzenie nieważności uchwały, a także o inne środki, w tym wstrzymanie działań mogących prowadzić do wycinku starodrzewu. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc, że organizacja społeczna nie może skutecznie skarżyć uchwał organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, opierając się wyłącznie na własnym celu statutowym lub interesie publicznym, bez wykazania naruszenia własnego interesu prawnego. Sąd, odwołując się do bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, potwierdził, że skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis i wymaga od skarżącego wykazania konkretnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, które zostało naruszone zaskarżoną uchwałą. Stowarzyszenie nie wykazało takiego interesu, opierając swoją legitymację jedynie na celach statutowych związanych z ochroną środowiska i interesem społecznym. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. odrzucił skargę, a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii legitymacji skargowej organizacji społecznych na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz wymogów dotyczących interesu prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw zaskarżania uchwał organów gminy przez organizacje społeczne na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. w kontekście braku indywidualnego interesu prawnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organizacja społeczna, powołując się wyłącznie na cele statutowe i interes publiczny, posiada legitymację do zaskarżenia uchwały organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja społeczna nie może skutecznie skarżyć uchwał organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. wyłącznie z powołaniem się na własny cel statutowy lub interes publiczny, bez wykazania naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest actio popularis i wymaga wykazania konkretnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, które zostało naruszone. Cele statutowe organizacji społecznej nie kreują takiego interesu prawnego.

Czy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę organu gminy wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi na uchwałę organu gminy wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i ich naruszenie otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Brak spełnienia tych warunków skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga Stowarzyszenia L. została odrzucona z powodu braku wykazania przez skarżącego interesu prawnego lub uprawnienia, które zostały naruszone zaskarżoną uchwałą Rady Gminy W.

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 232 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organizacja społeczna nie posiada legitymacji do zaskarżenia uchwały organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., jeśli opiera się wyłącznie na celach statutowych lub interesie publicznym, bez wykazania naruszenia własnego interesu prawnego.

Odrzucone argumenty

Interes prawny Stowarzyszenia wynika ze znaczącego oddziaływania zaskarżonej uchwały na sferę wartości prawnie chronionych, których ochronę Stowarzyszenie realizuje w sposób zorganizowany i ciągły, w tym ład przestrzenny, środowisko i warunki życia mieszkańców.

Godne uwagi sformułowania

skarga nie ma charakteru actio popularis • nie jest to wówczas działanie z uwagi na naruszenie własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego, a ten nie może stanowić wyłącznej przesłanki zaskarżenia uchwały organu gminy na podstawie powyższego przepisu.

Skład orzekający

Malwina Jaworska-Wołyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii legitymacji skargowej organizacji społecznych na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz wymogów dotyczących interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw zaskarżania uchwał organów gminy przez organizacje społeczne na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. w kontekście braku indywidualnego interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej organizacji społecznych w postępowaniach sądowoadministracyjnych, co jest kluczowe dla wielu stowarzyszeń i fundacji działających w sferze publicznej.

Czy organizacja społeczna może skarżyć uchwałę gminy, broniąc interesu publicznego? Sąd administracyjny odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst