Orzeczenie · 2026-07-09

II SA/Wr 725/25Nieważność planu zagospodarowania przestrzennego woda odpady

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-07-09
NSANieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneuchwała rady gminywady prawnekompetencje gminywodaodpadyrekultywacjakonsultacje społeczne

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy Kobierzyce w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie prawa w trzech obszarach: trybu sporządzania planu (konsultacje społeczne), regulacji dotyczących ujęć wodnych oraz zagospodarowania odpadów. Sąd administracyjny, analizując zarzut dotyczący konsultacji społecznych przeprowadzonych w formie telefonicznego dyżuru projektanta, uznał, że choć mogło dojść do naruszenia przepisów, nie było ono istotne w rozumieniu art. 147 § 1 p.p.s.a. i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Sąd podkreślił, że istotność naruszenia trybu musi wpływać na treść planu, a Wojewoda nie wykazał takiego wpływu, zwłaszcza w kontekście niewielkiego obszaru planu i braku uwag ze strony mieszkańców. Sąd oddalił skargę w tym zakresie. Jednakże, Sąd podzielił stanowisko Wojewody w odniesieniu do pozostałych zarzutów. Stwierdzono nieważność § 13 pkt 5 lit. b uchwały, który dopuszczał budowę własnych ujęć wodociągowych do celów gospodarczych. Sąd uznał, że Gmina przekroczyła swoje kompetencje, ingerując w materię, która powinna być regulowana przepisami Prawa wodnego i wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Podobnie, Sąd stwierdził nieważność § 15 ust. 5 pkt 2 uchwały, który dopuszczał wykorzystanie do celów rekultywacji odpadów innych niż masy ziemne lub skalne pochodzące z wydobycia. Sąd uznał, że Gmina wkroczyła w materię zastrzeżoną dla przepisów o odpadach i odpadach wydobywczych, przekraczając swoje ustawowe kompetencje. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność § 13 pkt 5 lit. b oraz § 15 ust. 5 pkt 2 zaskarżonej uchwały, oddalając jednocześnie skargę w pozostałej części. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów proceduralnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja granic kompetencji gminy w zakresie planowania przestrzennego, w szczególności w odniesieniu do regulacji dotyczących infrastruktury technicznej (woda) oraz zagospodarowania odpadów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa wodnego i ustawy o odpadach. Konieczność oceny istotności naruszenia trybu w każdym indywidualnym przypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez przeprowadzenie konsultacji społecznych w formie telefonicznego dyżuru projektanta, bez zapewnienia odpowiednich miejsc i dostępności, stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały?

Odpowiedź sądu

Nie, samo powołanie się na naruszenie regulacji dotyczących konsultacji społecznych nie świadczy o istotności naruszenia, jeśli nie wykazano wpływu na treść uchwały.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nie każde naruszenie trybu sporządzania planu powoduje nieważność, a jedynie naruszenie istotne, które wpływa na treść uchwały. Wojewoda nie wykazał, w jaki sposób wadliwe przeprowadzenie konsultacji wpłynęło na treść planu, zwłaszcza w kontekście niewielkiego obszaru i braku uwag.

Czy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące dopuszczenia budowy własnych ujęć wodociągowych do celów gospodarczych wykraczają poza kompetencje gminy i naruszają przepisy Prawa wodnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia te wykraczają poza kompetencje gminy i naruszają przepisy Prawa wodnego, ponieważ regulują materię wymagającą pozwolenia wodnoprawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rada gminy nie ma kompetencji do regulowania w planie miejscowym zasad budowy własnych ujęć wodociągowych dla celów gospodarczych, gdyż jest to materia zastrzeżona dla organów wydających pozwolenia wodnoprawne. Ustalenia te naruszają art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. oraz przepisy Prawa wodnego.

Czy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczające wykorzystanie do celów rekultywacji odpadów innych niż masy ziemne lub skalne pochodzące z wydobycia, wykraczają poza kompetencje gminy i naruszają przepisy o odpadach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia te wykraczają poza kompetencje gminy i naruszają przepisy o odpadach i odpadach wydobywczych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że rada gminy jest uprawniona do określenia w planie miejscowym sposobu zagospodarowania jedynie mas ziemnych lub skalnych przemieszczanych w związku z wydobywaniem kopalin. Dopuszczenie innych rodzajów odpadów do rekultywacji narusza przepisy ustawy o odpadach i ustawy o odpadach wydobywczych, wkraczając w materię zastrzeżoną dla właściwych organów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność § 13 pkt 5 lit. b oraz § 15 ust. 5 pkt 2 zaskarżonej uchwały. Skarga w pozostałej części została oddalona.

Przepisy (30)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy powinien określać zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej.

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu powoduje jego nieważność.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność aktu lub czynności o którym mowa w art. 3 § 2, z powodu ich niezgodności z prawem lub naruszenia zasad postępowania, jeżeli naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 8h § ust. 1 i ust. 3 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Sposoby, miejsca i terminy prowadzenia konsultacji społecznych muszą zapewniać udział szerokiego grona interesariuszy, w tym osób ze szczególnymi potrzebami, chyba że są przeprowadzane za pomocą środków porozumiewania się na odległość.

u.p.z.p. art. 8i § ust. 1 pkt 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dyżur projektanta jest jedną z form konsultacji społecznych.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § pkt 11

Ustalenia dotyczące infrastruktury technicznej powinny zawierać parametry i klasyfikację oraz warunki powiązań z układem zewnętrznym.

p.w. art. 34 § pkt 13

Ustawa Prawo wodne

Szczególne korzystanie z wód obejmuje korzystanie na potrzeby działalności gospodarczej.

p.w. art. 397 § ust. 1 i ust. 3 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo wodne

Na szczególne korzystanie z wód jest wymagane pozwolenie wodnoprawne.

p.w. art. 389 § pkt 2

Ustawa Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód.

p.w. art. 403 § ust. 2 pkt 1

Ustawa Prawo wodne

Określa organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Ustawa o odpadach art. 2 § pkt 11

Określa kompetencje rady gminy do ustalania w planie miejscowym warunków i sposobu zagospodarowania mas ziemnych lub skalnych przemieszczanych w związku z wydobywaniem kopalin.

Ustawa o odpadach wydobywczych art. 2 § ust. 1 pkt 4

Określa zakres zastosowania ustawy.

Ustawa o odpadach wydobywczych art. 3 § ust. 1 pkt 15

Definiuje 'przemieszczanie' mas ziemnych i skalnych w kontekście wydobywania kopalin.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Określa właściwość sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem aktów organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem aktów prawa miejscowego.

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa podstawę do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy.

u.p.z.p. art. 17 § pkt 11 i 13

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa obowiązki wójta/burmistrza/prezydenta miasta w zakresie ogłaszania i przeprowadzania konsultacji społecznych.

u.p.z.p. art. 8h § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Sposoby, miejsca i terminy prowadzenia konsultacji społecznych ogłasza się w określony sposób.

u.p.z.p. art. 8h § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konsultacje społeczne organizuje się w sposób zapewniający udział szerokiego grona interesariuszy, w tym osób ze szczególnymi potrzebami.

u.p.z.p. art. 8i § ust. 6 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konsultacje społeczne mogą być przeprowadzane za pomocą środków porozumiewania się na odległość.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy określa granice terenów górniczych oraz obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy określa granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § pkt 13

Ustalenia dotyczące obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji zawierają nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia.

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 20

Reguluje kwestie rekultywacji gruntów rolnych i leśnych.

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze art. 129 § ust. 1 pkt 5 i ust. 2

Określa obowiązki związane z rekultywacją terenów po wydobyciu.

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze art. 168 § ust. 1 pkt 7

Określa obowiązki związane z rekultywacją terenów po wydobyciu.

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 5 § ust. 1 pkt 2

Określa obowiązek przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej.

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 13 § ust. 1

Określa obowiązek przyłączenia się do sieci wodociągowej.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów Prawa wodnego poprzez regulowanie w planie miejscowym materii wymagającej pozwolenia wodnoprawnego. • Naruszenie przepisów o odpadach i odpadach wydobywczych poprzez określenie sposobu zagospodarowania odpadów innych niż masy ziemne lub skalne pochodzące z wydobycia.

Odrzucone argumenty

Istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego w zakresie konsultacji społecznych.

Godne uwagi sformułowania

nie każde naruszenie trybu sporządzania planu powoduje nieważność, ale tylko naruszenie istotne • istotnym naruszeniem prawa, w przypadku aktu planistycznego jest takie jego naruszenie, które wpływa na treść uchwały • Gmina przekroczyła swoje kompetencje, ingerując w materię zastrzeżoną dla pozwoleń wodnoprawnych • Gmina wkroczyła w materię zastrzeżoną dla przepisów o odpadach i odpadach wydobywczych

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Olga Białek

sprawozdawca

Adam Habuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granic kompetencji gminy w zakresie planowania przestrzennego, w szczególności w odniesieniu do regulacji dotyczących infrastruktury technicznej (woda) oraz zagospodarowania odpadów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa wodnego i ustawy o odpadach. Konieczność oceny istotności naruszenia trybu w każdym indywidualnym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie granic kompetencji organów samorządowych w planowaniu przestrzennym i jak łatwo można je przekroczyć, ingerując w materię regulowaną innymi ustawami. Pokazuje również, jak sądy administracyjne egzekwują te granice.

Gmina nie może decydować o wodzie i śmieciach w planie zagospodarowania. Sąd wyjaśnia granice kompetencji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst