Orzeczenie · 2023-03-16

II SA/Wr 66/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2023-03-16

NSAbudowlanewsa

prawo budowlanerozbiórkastan technicznywspółwłasnośćnadzór budowlanydecyzja administracyjnaochrona zabytkówprawo własnościpostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała współwłaścicielom rozbiórkę zniszczonego budynku. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób wystarczający, iż obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, co jest warunkiem wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Podkreślono, że organy nie uwzględniły woli skarżącego T. D. co do remontu obiektu, mimo jego deklaracji i podejmowanych działań zabezpieczających. Sąd wskazał również na brak przeprowadzenia wymaganej ekspertyzy technicznej w sytuacji wątpliwości co do stanu budynku oraz na brak uzgodnienia decyzji z konserwatorem zabytków, mimo że budynek znajdował się na obszarze chronionym. Dodatkowo, sąd zakwestionował ocenę ekonomicznej nieuzasadnioności remontu przez organy nadzoru budowlanego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, gdy właściciel deklaruje wolę remontu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób jednoznaczny, że obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, a także nie uwzględniły woli właściciela i przepisów dotyczących ochrony zabytków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, nie zleciły wymaganej ekspertyzy technicznej w sytuacji wątpliwości, nie uwzględniły woli właściciela co do remontu i nie dokonały uzgodnień z konserwatorem zabytków, co jest niezbędne przy ingerencji w prawo własności i potencjalnym zagrożeniu dla zabytków.

Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wymaga uzgodnienia z konserwatorem zabytków, jeśli obiekt znajduje się na obszarze chronionym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku obiektów znajdujących się na obszarach chronionych, decyzja o rozbiórce wymaga uzgodnienia z konserwatorem zabytków, a także może wymagać badań archeologicznych.

Uzasadnienie

Sąd zwrócił uwagę, że budynek znajdował się na obszarze ujętym w ewidencji zabytków, a decyzja o warunkach zabudowy była uzgadniana z konserwatorem. Rozbiórka obiektu jest jednoznaczna ze zniszczeniem zabytku, co wymaga pozwolenia konserwatora i może wiązać się z koniecznością przeprowadzenia badań archeologicznych, czego organy nie uwzględniły.

Czy organ nadzoru budowlanego może oceniać ekonomiczną opłacalność remontu obiektu budowlanego przy wydawaniu decyzji o rozbiórce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Prawa budowlanego nie przewidują takiej przesłanki, a organy nadzoru budowlanego nie dysponują wiedzą ani kompetencjami do oceny ekonomicznych rezultatów prywatnych przedsięwzięć budowlanych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy przekroczyły swoje kompetencje, oceniając, że odbudowa jest ekonomicznie nieuzasadniona. Rozważania w tym przedmiocie powinny zostać wyeliminowane z rozstrzygnięć.

Przepisy (650)

Główne

p.b. art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Warunkiem wydania nakazu rozbiórki jest ustalenie, że obiekt jest niewykończony lub nieużytkowany oraz nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Sąd podkreślił, że zwrot 'nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia' odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności, ale także do braku zamiaru właściciela. Nakaz rozbiórki jest ingerencją w prawo własności i wymaga wnikliwego postępowania dowodowego, uwzględniającego wolę właściciela.

Dz. U. Nr 198, poz. 2043

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych

Określa szczegółową procedurę postępowania, w tym obowiązek ustalenia przyczyn niewykonania remontu, dokonania oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku wątpliwości - nakazania sporządzenia ekspertyzy technicznej oraz przeprowadzenia rozprawy.

Pomocnicze

p.b. art. 67 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy te określają wyłączenia od stosowania nakazu rozbiórki w przypadku obiektów wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymagające uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Dz. U. z 2004 r., Nr 198, poz. 2043 § § 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych

Nakazuje organowi, w przypadku wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, zlecenie właścicielowi sporządzenia ekspertyzy technicznej.

Dz. U. z 2004 r., Nr 198, poz. 2043 § § 4 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych

Przesądza o konieczności wykonania ekspertyzy technicznej, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego.

Dz. U. z 2004 r., Nr 198, poz. 2043 § § 7

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych

Określa, że termin rozpoczęcia rozbiórki nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki.

t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

t.j. Dz.U. z 2023 poz. 259 ze zm. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

t.j. Dz.U. z 2023 poz. 259 ze zm. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

t.j. Dz.U. z 2023 poz. 259 ze zm. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, stosując przepisy art. 134, uchyla decyzję, postanowienie lub inne rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 145, jeśli stwierdzi naruszenie prawa.

KPA art. 61 § a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku wszczęcia z urzędu nie wymaga ono odrębnego postanowienia.

KPA art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

KPA art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej - organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

KPA art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

KPA art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

KPA art. 42 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism stronom postępowania.

KPA art. 40 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism w przypadku braku możliwości doręczenia w miejscu zamieszkania.

k.c.