II SA/Wr 645/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-01-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzennesamorząd terytorialnystudium uwarunkowańochrona przyrodypark krajobrazowyuzgodnieniarozstrzygnięcie nadzorczeuchwałagminawojewoda

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D., uznając za zasadne stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w sprawie zmiany studium uwarunkowań przestrzennych z powodu istotnego naruszenia procedury uzgodnień z wojewodą w zakresie ochrony przyrody.

Gmina S. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D., które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uznał, że uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ nie przeprowadzono wymaganych uzgodnień z wojewodą dotyczących terenów parku krajobrazowego, co jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o ochronie przyrody. Gmina argumentowała, że wystąpiła o uzgodnienie w trybie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i że przepis o uzgodnieniach z ustawy o ochronie przyrody nie dotyczy zmian studium. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody, że brak uzgodnienia w trybie ustawy o ochronie przyrody stanowi istotne naruszenie procedury.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D., które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. Wojewoda uzasadnił swoje rozstrzygnięcie istotnym naruszeniem art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, wskazując na brak wymaganego uzgodnienia projektu studium z wojewodą w zakresie terenów parku krajobrazowego i jego otuliny. Gmina S. wniosła skargę, podnosząc, że Burmistrz wystąpił o uzgodnienie projektu zgodnie z trybem określonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a przepis dotyczący uzgodnień z ustawy o ochronie przyrody nie ma zastosowania do zmian studium. Gmina argumentowała również, że Wojewoda powinien był zwrócić się o sprecyzowanie wniosku lub działać z urzędu, a także powoływała się na dotychczasową praktykę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd podkreślił, że zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wymaga zachowania całej procedury określonej w przepisach, w tym uzgodnień z wojewodą wynikających zarówno z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 11 pkt 7), jak i z ustawy o ochronie przyrody (art. 16 ust. 7). Sąd uznał, że obowiązek uzgodnienia z wojewodą w zakresie parku krajobrazowego jest przepisem szczególnym i ma charakter wiążący. Brak takiego uzgodnienia został uznany za istotne naruszenie trybu sporządzania studium, co obligowało organ nadzoru do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny, wymaga uzgodnienia z właściwym miejscowo wojewodą na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody stanowi przepis szczególny (lex specialis) w stosunku do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym regulujących tryb sporządzania studium. Obowiązek uzgodnienia z wojewodą w zakresie parku krajobrazowego jest wiążący i dotyczy również zmian studium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 28

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.p. art. 16 § ust. 7

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Pomocnicze

u.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

u.s.g. art. 91 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 10 § ust. 1 pkt 3 i 9

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 10 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 11

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 11 § pkt 7

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 11

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 27

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 24 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 25 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.p. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 6

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 16

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28.04.2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy art. 9

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzgodnienia projektu zmiany studium z wojewodą w trybie art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania studium. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny, wymaga uzgodnienia z wojewodą na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, który jest przepisem szczególnym.

Odrzucone argumenty

Gmina argumentowała, że Burmistrz wystąpił o uzgodnienie w trybie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a przepis art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody nie dotyczy zmian studium. Gmina twierdziła, że Wojewoda powinien był zwrócić się o sprecyzowanie wniosku lub działać z urzędu. Gmina powoływała się na dotychczasową praktykę organu nadzoru i regulamin urzędu wojewódzkiego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w pełni podzielił stanowisko Wojewody wyczerpująco uzasadnione w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody (...) ma charakter przepisów szczególnych (lex specialis) w stosunku do przepisów art. 11 ustawy, regulujących tryb sporządzania projektu studium. W przypadku braku zgody ze strony wojewody nie będzie można podjąć uchwały w przedłożonej do uzgodnienia treści. brak uzgodnienia projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. w trybie art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania studium

Skład orzekający

Julia Szczygielska

przewodniczący sprawozdawca

Halina Kremis

sędzia

Andrzej Cisek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność uchwał rady gminy w zakresie planowania przestrzennego, obowiązek uzgodnień z wojewodą w sprawach ochrony przyrody, interpretacja przepisów o studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz ustawy o ochronie przyrody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury uzgodnień w kontekście ochrony przyrody w planowaniu przestrzennym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i ochrony środowiska, pokazując konflikt między interesami gminy a wymogami prawnymi dotyczącymi ochrony przyrody. Jest to istotne dla samorządowców i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ochrony środowiska.

Gmina przegrywa sprawę o studium przestrzenne przez brak uzgodnienia z wojewodą w sprawie parku krajobrazowego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 645/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek
Halina Kremis
Julia Szczygielska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 91,  art. 7 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 28,  art. 3 ust. 1,  art. 10,  art. 4,  art. 27,  art. 9,  art. 11
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Julia Szczygielska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA – Halina Kremis Sędzia WSA – Andrzej Cisek Protokolant: Patrycja Kikosicka- Jędrzejczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Gminy S. na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody D. z dnia 15 września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. oddala skargę.
Uzasadnienie
W rozpoznawanej sprawie na sesji w dniu 5 sierpnia 2005 roku Rada Miejska w S. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 15 września 2005 r. ([...]) Wojewoda D., na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), stwierdził nieważność w/w uchwały Rady Miejskiej w S. z powodu istotnego naruszenia przy jej wydaniu art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880 ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż zgodnie z art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody w procesie sporządzania projektu studium zagospodarowania przestrzennego gmin w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny obowiązkiem organu gminy było wstąpienia do właściwego miejscowo wojewody z wnioskiem o uzgodnienie w tym zakresie. Wojewoda D. podniósł, że obowiązek taki istniał w związku z faktem, iż, jak wynika z treści studium – części graficznej oraz tekstowej (załącznik nr 1 do uchwały), zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. przyjęta uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S., swoim zakresem obejmuje tereny położone w obrębie Ś. Parku Krajobrazowego (m. in. tereny wsi K. M., P., S.).
Organ zwrócił uwagę, iż ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.) w art. 3 ust. 1 stwierdza, że "kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy", a zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy (zadań publicznych o znaczeniu lokalnym) należą sprawy związane z kształtowaniem ładu przestrzennego, gospodarką nieruchomościami, ochroną środowiska, ochroną przyrody oraz gospodarką wodną. Wojewoda zwrócił uwagę na to, iż studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jako akt określający politykę przestrzenną gminy, powinien uwzględniać uwarunkowania wynikające w szczególności z stanu środowiska, w tym stanu rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości i jakości zasobów wodnych oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego a także występowania obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych (art. 10 ust. 1 pkt. 3 i 9 ustawy), a ponadto- studium powinno zawierać regulacje dotyczące obszarów oraz zasad ochrony i środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego i uzdrowisk (art. 10 ust. 2 pkt. 3 ustawy). Wojewoda zaznaczył, iż szczegółowy tryb i sposób sporządzania studium określa art. 11 ustawy, który nakłada na organ wykonawczy gminy m in. obowiązek uzgodnienia projektu studium z wojewodą w zakresie jego zgodności z ustaleniami programów o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy (art. 11 pkt. 7 ustawy), a jak wynika z przepisów ustawy jedną z zasadniczych kategorii spraw będących przedmiotem ustaleń studium są zasady ochrony przyrody. Zdaniem Wojewody studium powinno również uwzględniać uwarunkowania związane z występującymi, na obszarze objętym jego ustaleniami, obiektami bądź terenami chronionymi na podstawie przepisów odrębnych, wśród których pierwszorzędne znaczenie i rolę, w powyższym zakresie, pełnią przepisy ustawy o ochronie przyrody. Organ wskazał, iż akt ten określa cele tego rodzaju ochrony oraz stwierdza, iż jedną z form realizacji jej celów jest uwzględnianie potrzeb ochrony przyrody w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego gmin (art. 2 ust. 2 i art. 3 ustawy o ochronie przyrody), a jedną z zasadniczych form tejże ochrony są parki krajobrazowe - czyli obszary chronione, tworzone ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju (art. 6 i 16 ustawy o ochronie przyrody).
W ocenie Wojewody przepisy art. 16 ust. 7 oraz art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody nakładające na organy planistyczne obowiązek dokonania uzgodnień projektów uchwał dotyczących studiów uwarunkowań oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, których postanowienia dotyczą obiektów i obszarów objętych ochroną, z właściwym miejscowo wojewodą, mają charakter przepisów szczególnych (lex specialis) w stosunku do przepisów art. 11 ustawy, regulujących tryb sporządzania projektu studium.
W tej sytuacji - zdaniem Wojewody - nie można uznać, iż Burmistrz Miasta i Gminy S. występując do Wojewody D. z wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2005 roku ([...]) o uzgodnienie - w trybie art. 11 pkt. 7 ustawy - projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. w zakresie zadań rządowych o których mowa w art. 48 ustawy, zrealizował również obowiązkiem określony w art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie organu jest to odrębny tryb i wymaga odrębnego wniosku. Dodał, iż organ uzgadniający (wojewoda) jest zobowiązany do działania tylko w ramach wyznaczonych przez treść wniosku oraz w granicach przyznanych mu kompetencji, zatem podjęcie, przez organ uzgadniający, działań wykraczających poza ramy wniosku należałoby traktować jako działanie z urzędu, co w przypadku instytucji współdziałania określonej w art. 106 Kpa jest niedopuszczalne.
Organ zauważył, iż w proces kształtowania polityki przestrzennej gminy - opracowywania i uchwalania studiów uwarunkowań i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wiąże się z występowaniem licznych spornych interesów określonych podmiotów (organów administracji rządowej, samorządowej, prywatnych właścicieli nieruchomości i in.) oraz potrzebą ochrony określonych dóbr (dziedzictwo kulturowe, przyroda, bezpieczeństwo ludzi i mienia) i dlatego prawna konstrukcja tego procesu, poprzez instytucje uzgodnień, opinii czy też publicznej debaty nad projektami studiów i planów miejscowych, ma zagwarantować legalność działań podejmowanych przez podmioty w nim uczestniczące oraz możliwie najpełniejsze pogodzenie ich spornych interesów. Wojewoda wskazał, iż ustawa o ochronie przyrody ustanawia określone obowiązki ciążące na podmiotach odpowiedzialnych za przygotowanie i uchwalanie studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Jednym z nich, jest przedstawiony obowiązek uzgodnienia tego rodzaju aktu z właściwym miejscowo wojewodą w zakresie ustaleń dotyczących terenu parku krajobrazowego i jego otuliny.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina S. wniosła o stwierdzenie jego nieważności. Zdaniem strony skarżącej wskazane przez Wojewodę przesłanki jakimi kierował się wydając przedmiotowe rozstrzygniecie nadzorcze są niezasadne, gdyż Burmistrz Miasta i Gminy S. zwrócił się do Wojewody D. o uzgodnienie projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. zgodnie z trybem postępowania określonym w art. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do wniosku dołączono projekt zmiany studium, a wniosek nie zawierał ograniczeń co do zakresu uzgodnienia. Gmina zauważyła, iż zgodnie z regulaminem D. Urzędu Wojewódzkiego w sprawach dotyczących procedur planistycznych od Wojewody wychodzi jedna opinia, w której zawarte są wnioski i opinie cząstkowe poszczególnych Wydziałów, a zatem- w ocenie Gminy - rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia 15.09.2005 r. jest działaniem sprzecznym z obowiązującym regulaminem D. Urzędu Wojewódzkiego § 23 pkt. 4 lit.b ( zał. nr 2). Zdaniem strony skarżącej podanie podstawy prawnej jest nieistotne, a wniosek zawierający błędna podstawę prawną lub nie zawierający żadnej podstawy prawnej, jest w równym stopniu wiążący organ, do którego został skierowany i gdyby tak było, jak twierdzi Wojewoda, to znając swoje kompetencje i mając poczucie ograniczenia treścią wniosku, winien zwrócić się do wnioskodawcy o sprecyzowanie wniosku. Gmina podkreśliła, iż do dnia 7 września 2005 r. uzgodnienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla terenów w gminie S. i jednocześnie na obszarze Ś. Parku Krajobrazowego nie zawierały żadnych odniesień do wyżej wymienionej ustawy, a były to następujące plany miejscowe:
- dla terenu działek nr [...] AM 32 oraz [...] AM 33 położonych w obrębie miasta S. (uchwała nr [...] z dnia 27.01.2005 r., uzgodnienie z dnia 30.09.2004 r.);
- dla terenu działek nr [...], [...], [...] oraz [...] położonych w obrębie wsi S. (uchwała nr [...] z dnia 27.01.2005 r., uzgodnienie z dnia 30.09.2004 r.);
- dla terenu działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie wsi S. (uchwała nr [...] z dnia 11.02.2005 r., uzgodnienie z dnia 22.10.2004 r.);
- dla terenu działek nr [...], [...], [...] położonych w obrębie wsi S. (uchwała nr [...] z dnia 11.02.2005 r., uzgodnienie z dnia 22.10.2004 r.); oraz
- obszaru gminy S. z wyłączeniem miasta (projekt planu w trakcie opracowania, uzgodnienie z dnia 16 maja 2005 r.).
Strona skarżąca założyła hipotetycznie, że skoro Wojewoda D. był świadomy swoich kompetencji, to należy przyjąć, iż w przypadku "zmiany studium" poprzez zaniechanie żądania uzupełnienia bądź sprostowania wniosku działał świadomie na szkodę Gminy.
Zdaniem strony skarżącej uzgodnienie, o którym mowa w art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody nie dotyczy projektu zmiany studium lecz tylko projektu studium i jakkolwiek art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa, iż zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane, to przepis ten- w ocenie Gminy - odnosi się wyłącznie do trybu określonego odpowiednio w art. 11 i 17 tej ustawy. Strona skarżąca podniosła, iż można domniemywać, że intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu przepisu art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody dotyczącego obowiązku uzgadniania projektu studium, nie uwzględniającego przypadków zmian studium, było określenie zasady współpracy pomiędzy organami gminy a wojewodą w zakresie tworzenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, nie zaś jego zmian, polegających na uzupełnieniu studium o pojedyncze ustalenia, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Konkludując Gmina stwierdziła, że po stronie Wojewody D. nastąpił cały szereg zaniedbań, w efekcie których nie zajął on stanowiska w zakresie kompetencji nadanych mu art. 16. ust. 7 ustawy o ochronie przyrody w sprawie przedłożonego projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S., a zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przedstawienie stanowiska lub warunków, o których mowa w art. 24 ust. 2 w terminie, o którym mowa w ust. 1 uważa się za równoznaczne odpowiednio z uzgodnieniem lub zaopiniowaniem projektu.
Ponadto Gmina podniosła, że rozstrzygnięcie nadzorcze podjęto z naruszeniem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28.04.2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, bowiem zgodnie z § 9 wyżej wym. rozporządzenia wykonanie czynności, o których mowa art. 11 ustawy dokumentuje się poprzez sporządzenie dokumentacji prac planistycznych, składającej się z (m. in.): dowodów przekazania projektu studium do zaopiniowania i uzgodnień, o których mowa w art. 11 pkt. 6 i 7 ustawy oraz uzgodnień projektu studium z zarządem województwa i z wojewodą, o których mowa w art. 11 pkt. 6 i 7 ustawy. Zgodnie z powyższym- zdaniem strony skarżącej- nie istnieje obowiązek dokumentowania procedury planistycznej poprzez przedkładanie organowi nadzoru (wojewodzie) dokumentów innych, niż wymienione w § 9 w/w rozporządzenia, a zatem brak dokumentu potwierdzającego uzgodnienie projektu studium w związku z art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie stanowi naruszenia procedury sporządzania studium, o której mowa w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, w tym badając czy organ wydający rozstrzygnięcie nadzorcze właściwie zastosował przepisy prawa materialnego oraz czy przestrzegał przepisów prawa proceduralnego.
Przesłanki zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego są wyznaczone w art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który stanowi, iż "uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna (...) O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru (ust. 1), a rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (ust. 3). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (ust. 4)".
Kryterium oceny zgodności z prawem uchwały w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, modyfikuje w stosunku do zasad ogólnych art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwaną dalej u.p.z.p. (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.). W myśl tego przepisu, naruszenie zasad sporządzania studium, istotne naruszenie trybu sporządzania studium, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego aktu Sąd w pełni podzielił stanowisko Wojewody wyczerpująco uzasadnione w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest aktem, w którym winno dojść do określenia polityki przestrzennej gminy. Podjęcie tego aktu, a ściślej określenie polityki przestrzennej gminy stanowi ustawowy obowiązek gmin. Wskazuje na to nie tylko treść przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lecz także ustawy o samorządzie gminnym. Wśród zadań własnych gmin, na pierwszym miejscu wymienione zostały tam sprawy dotyczące kształtowania ładu przestrzennego i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 1 u.p.z.p.). Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jako akt określający politykę przestrzenną gminy, powinien uwzględniać uwarunkowania wynikające w szczególności ze stanu środowiska, a także występowania obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych (art. 10 ust. 1 pkt 3 i 9 u.p.z.p. i art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880 ze zm.)). Ponadto w studium powinny znaleźć się regulacje dotyczące obszarów oraz zasad ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego i uzdrowisk (art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p.). Proces kształtowania polityki przestrzennej gminy - opracowywania i uchwalania studiów uwarunkowań i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wiąże się z występowaniem licznych antagonistycznych interesów określonych podmiotów (organów administracji rządowej, samorządowej, prywatnych właścicieli nieruchomości itd.) oraz potrzebą ochrony określonych dóbr (dziedzictwo kulturowe, przyroda, bezpieczeństwo ludzi i mienia). Sformalizowanie i dopuszczenie w procesie sporządzania studium uczestnictwa podmiotów zewnętrznych oraz poddanie studium dyskusji publicznej jest konieczne ze względu na fakt, że studium gminne stanowi syntezę polityki przestrzennej gminy oraz ustaleń zawartych w ponadlokalnych aktach planowania. Udział podmiotów zewnętrznych w kształtowaniu jego treści ma zagwarantować legalność działań podejmowanych przez podmioty w nim uczestniczące oraz możliwie najpełniejsze pogodzenie ich spornych interesów, a przede wszystkim uzasadniony jest skutkami prawnymi, jakie wywołuje studium w postaci mocy obowiązującej w stosunku do miejscowych planów zagospodarowania. W miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego dokonywane są bowiem uszczegółowienia regulowań zawartych w studium (dotyczące m.in. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.)), stąd tak rygorystyczne sankcje przewidziane przez ustawodawcę w art. 28 u.p.z.p. w sytuacji naruszenia procedury sporządzenia i uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Zaznaczyć przy tym należy, iż stosownie do treści art. 27 u.p.z.p. zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane.
Zatem w przypadku dokonywania zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego niezbędnym jest zachowanie całej procedury określonej w art. 9-12 u.p.z.p. oraz w przepisach odrębnych.
Zgodnie z art. 9 u.p.z.p., postępowanie mające na celu określenie polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rozpoczyna się z chwilą podjęcia przez gminę uchwały o przystąpieniu do sporządzenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Ciężar i obowiązek sporządzenia studium ciąży na organie wykonawczym gminy (art. 9 ust. 2 u.p.z.p.).
Do wyłącznej właściwości wójta (burmistrza, prezydenta miasta) będzie należeć dokonanie czynności określonych w art. 11 u.p.z.p., który to przepis reguluje kolejne etapy procedury sporządzenia i uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wskazany organ zobowiązany jest m. in. do "uzyskania uzgodnień i opinii uprawnionych podmiotów i organów co do ustaleń projektu studium". W przepisie tym ustawodawca wymienił wprost organy posiadające uprawnienia do uzgodnienia projektu studium, tj. zarząd województwa - w zakresie zgodności projektu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa (art. 11 pkt u.p.z.p.) i wojewoda - w zakresie zgodności projektu z ustaleniami programów, o których mowa w art. 48 ust. 1 (art. 11 pkt 7 u.p.z.p.).
Istotnie w wyliczeniu tym (jak również w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [Dz.U. Nr 118, poz.1233]) nie został bezpośrednio wymieniony wojewoda jako organ uzgadniający w odniesieniu do parku krajobrazowego i jego otuliny. Niemniej jednak obowiązek ten wynika ze szczególnego (w stosunku do art. 11 u.p.z.p.) przepisu prawa, jakim w tym przypadku jest art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody (zob. podobnie "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym- komentarz", pod. red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 206 oraz K. Gruszecki "Ustawa o ochronie przyrody- komentarz", Zakamycze, Kraków 2005, s.58 w zw. ze s. 97). Powołanie do życia lub już funkcjonowanie formy ochrony, jaką jest park krajobrazowy, wywiera bezsprzeczny wpływ na gospodarkę przestrzenną na jego terenie. W celu uwzględnienia w tym procesie priorytetów wynikających z ochrony środowiska ustawodawca w art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody określił, że projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo wojewodą. Określono w nim zatem, że zakresem uzgodnienia objęta jest jedynie ta część studium, która odnosi się do terenu parku krajobrazowego oraz jego otuliny. Jeżeli chodzi o charakter uzgodnienia z wojewodą, to z posłużenia się w tym przepisie pojęciem uzgodnienia wynika, że stanowisko wojewody w tym zakresie będzie miało charakter wiążący. W przypadku braku zgody ze strony wojewody nie będzie można podjąć uchwały w przedłożonej do uzgodnienia treści.
W świetle powyższego podzielić należy stanowisko organu nadzoru, iż w niniejszej sprawie organ odpowiedzialny za sporządzenie projektu zmiany studium zobowiązany był do wystąpienia do Wojewody D. o uzgodnienie tegoż projektu w dwóch odrębnych trybach uregulowanych w art. 11 pkt 7 u.p.z.p. oraz w art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. Konieczność odrębnych wystąpień determinowane jest celem i zakresem w/w uzgodnień. Zakreśla to również granice środków odwoławczych w przypadku wydania przez organ uzgadniający niekorzystnego rozstrzygnięcia. Organ nadzoru trafnie zauważył, iż podjęcie przez organ uzgadniający, działań wykraczających poza ramy wniosku należałoby traktować jako działanie z urzędu, co w przypadku instytucji współdziałania określonej w art. 106 kpa jest niedopuszczalne.
Podkreślić przy tym należy, iż wojewoda występuje w procedurze sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w dwóch zupełnie odrębnych rolach:
- z jednej strony jako organ uzgadniający w zakresie ściśle określonym w art. 11 pkt 7 u.p.z.p., jak i w art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody;
- z drugiej strony jako organ nadzoru, który ocenia uchwałę o uchwaleniu studium z zakresie jej zgodności z przepisami prawnymi.
Stąd Sąd nie podziela zarzutu strony skarżącej, że Wojewoda winien był z urzędu zbadać przedłożony projekt uchwały i "będąc świadomy swoich kompetencji" powinien był wypowiedzieć się we wszystkich wymaganych kwestiach lub przynajmniej winien był zwrócić się do Gminy o stosowne wyjaśnienia.
Również argumentacja Gminy S., iż dotychczas w podobnych przypadkach organ nadzoru nie kwestionował trybu sporządzania planów, nie może być przez Sąd brana pod uwagę.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż brak uzgodnienia projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. w trybie art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania studium, a tym samym – w myśl art. 28 u.p.z.p.- obligowało organ nadzoru do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały Rady Miejskiej w S.
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, do czego ograniczają się kompetencje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wykazała zatem, by zaskarżona rozstrzygniecie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 u.p.s.a.
Brak zatem było uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI