II SA/Wr 608/21

II SA/Wr 608/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący/
Halina Filipowicz-Kremis
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Sygn. powiązane
III OSK 344/23 - Wyrok NSA z 2024-09-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 888
art. 5 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi J. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokat A. S. kwotę 295,20 złotych (w tym 23% należnego podatku VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...], Wójt Gminy K. zwrócił się do spółki K. Sp. z o. o. o informację o nieruchomościach, których właściciele, pomimo zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę, nie zawarli umów o odprowadzanie ścieków. W piśmie zaznaczono, że chodzi wyłącznie o nieruchomości, co do których istnieje możliwość podłączenia się do istniejącej sieci.
W odpowiedzi na pismo Wójta, Spółka w dniu [...] przekazała wykaz takich nieruchomości. Wśród nich wskazano na nieruchomość położoną w D. przy ul. [...] opisując, że jest wyposażona w szambo, pomimo możliwości podłączenia do kanalizacji sanitarnej do [...].
Wobec takiej informacji, w dniu [...] Wójt Gminy K. wezwał właścicieli przedmiotowej nieruchomości, Państwa Z. i J. K. do podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, w terminie do dnia [...]. W piśmie wskazano, że realizacja przyłącza powinna rozpocząć siew od złożenia wniosku o wydanie warunków przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej do K. sp. z o.o. w B.
W dniu [...] do Urzędu Gminy K. wpłynęło pismo przedsiębiorstwa wodociągowego, zawierające wykaz nieruchomości, których właściciele (spośród wezwanych) zawarli umowy na odprowadzanie ścieków oraz tych, których właściciele wystąpili o dokonanie technicznych odbiorów przyłączy kanalizacyjnych. Z pisma wynikało, że nieruchomość przy ulicy [...] nie została podłączona do sieci.
Zawiadomieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przyłączenia nieruchomości położonej w D. przy ul. [...], działka nr [...], do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
W piśmie z dnia [...] właściciele nieruchomości wskazali, że nieruchomość jest niezamieszkana i przeznaczona na sprzedaż w związku z czym postępowanie w sprawie jest bezzasadne.
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy K. nakazał właścicielom nieruchomości przyłączenie jej do istniejącej sieci kanalizacyjnej, której odgałęzienie jest doprowadzone do granicy działki nr [...].
W odwołaniu od powyższej decyzji właściciele nieruchomości wskazali na fakt, że są osobami starszymi, posiadają niewysokie emerytury i podłączenie niezamieszkałej nieruchomości jest dla nich problemem. Nadto nowy właściciel będzie się mógł podłączyć w tym miejscu, w którym będzie on chciał. Do odwołania dołączyli odcinki pobieranych emerytur.
Po rozpoznaniu odwołania stron, decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ja w mocy. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m. in. poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
W tym kontekście Kolegium wyjaśniło, że obowiązek wydania decyzji nakazującej właścicielowi nieruchomości przyłączenie jej do sieci kanalizacyjnej jest uzależniony od łącznego wystąpienia następujących przesłanek pozytywnych: istnienie sieci kanalizacyjnej; istnienie technicznej możliwości przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci; brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków; brak dobrowolnego wykonania obowiązku przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej.
Kolegium wyjaśniło, że wszystkie te przesłanki zaistniały w sprawie. Kolegium szczegółowo wyjaśniło, w szczególności techniczną możliwość przyłączenia, powołując się na standardy techniczne, na załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 lipca 2021 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej (Dz. U. poz. 1385), zatytułowany "Ogólne standardy techniczne tworzenia mapy zasadniczej.", że ze znajdującej się w aktach sprawy mapy pozyskanej ze strony https://ewid.wrosip.pl/e-uslugi/portal-mapowy w dniu 5 sierpnia 2021 r. wynika jednoznacznie, że z końca budynków położonych bliżej wschodniej granicy nieruchomości są odprowadzone przewody kanalizacji sanitarnej (oznaczone symbolem [...]) mające ujście w zbiorniku bezodpływowym. Z mapy nie wynika aby działka [...] była połączona z siecią kanalizacyjną przebiegającą w ciągu ul. [...] (oznaczonej symbolem [...]), której odnoga (oznaczona symbolem [...]) przebiega m. in. przez nieruchomość posiadając na niej trzy studnie kanalizacyjne (jedna przy granicy z działką nr [...], druga przy granicy z działką [...] i trzecia przy osadniku, do której prowadzi odnoga oznaczona symbolem [...]). Ponadto z mapy nie wynika, aby dział nr [...] była wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków.
Wobec spełnienia wszystkich przesłanek do wydania decyzji nakazującej podłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę, wnosząc o jego uchylenie, Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez uznanie, że istnieje techniczna możliwość podłączania nieruchomości skarżących do istniejącej gminnej sieci kanalizacyjnej, oraz przepisów postępowania tj art. 7, 77 i 90 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie zeznań skarżących, że budynek jest w złym sanie technicznym i nadaje się do rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] przyznany w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżących podniósł, że organy administracji obu instancji nie ustaliły prawidłowo jednej z przesłanek wydania decyzji nakazowej, tj technicznej możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci. Wskazała, że organy oparły się na mapach, co do których nie wiadomo czy są aktualne i rzetelne
Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik skarżących podtrzymała wniesioną skargę wraz z dotychczasowa argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne nie było dotknięte wadami procesowymi mającymi wpływ na treść rozstrzygnięcia, nadto nie narusza ona prawa materialnego.
Kwestie podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej regulują przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 z późn.zm.) – dalej zwaną "ustawą".
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 7 omawianej ustawy, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków o których mowa w ust. 1 – 4 wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.
Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Od obowiązku tego zwalnia okoliczność, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Poza tym w sytuacji, w której budowa sieci kanalizacyjnej jest nieuzasadniona z przyczyn technicznych lub ekonomicznych, istnieje obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych.
Wbrew twierdzeniom skargi, techniczna możliwość przyłączenia nie jest przesłanką wynikającą z przywołanego przepisu, jedynie budowa sieci musiałaby być nieuzasadniona (nie przyłącza). Tymczasem przesłanka ta w rozpoznawanej sprawie nie mogła zaistnieć, albowiem bezsporne jest, że sieć gminnej kanalizacji sanitarnej na przedmiotowym terenie istnieje. Podobnie jak spełnione zostały pozostałe warunki wynikające z omawianego przepisu, tj. nieruchomość nie jest podłączona do tej istniejącej sieci jak też i nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, a właściciele nie wykonali wezwania właściwego organu do dokonania przyłączenia.
Jednakże nawet dokonując rozważania podniesionych zarzutów stwierdzić należy, że techniczna możliwość przyłączenia była rozpatrywana przez organy obu instancji. Po pierwsze, już w piśmie z dnia [...] w którym Wójt Gminy zwrócił się do przedsiębiorstwa wodociągowego o informację w przedmiocie nieruchomości niepodłączonych do sieci, wskazano, że pismo dotyczy wyłącznie nieruchomości co do których możliwość przyłączenia do sieci istnie. W odpowiedzi, przedsiębiorstwie wskazywało nie tylko które to nieruchomości nie są podłączone, ale wykaz zawierał również wskazanie możliwości podłączenia. W przypadku nieruchomości skarżących w wykazie wskazano do którego przewodu kanalizacyjnego istnieje możliwość wpięcia.
Kolegium rozpoznając odwołanie przeprowadziło w decyzji szczegółowe rozważania poparte analizą mapy, z których wynikało w której części działki i do którego przewodu można nieruchomość przyłączyć.
Nadto, nie można pominąć, że skarżący konsekwentnie podnosili, że nie chcą dokonywać przyłącza, bo nieruchomość przeznaczona jest na sprzedaż, a nowy właściciel sam poniesienie tego koszty i wybierze miejsce instalacji. Co istotne, skarżący również nigdy nie wystąpili o wydanie warunków przyłącza, a tylko wówczas, można byłoby uzyskać stuprocentowe potwierdzenie możliwości podłączenia lub jej brak.
Sposób sformułowania przepisu art. 5 ust. 7 wskazuje na fakt, że decyzja o jakiej mowa w tym przepisie, czyli nakazująca przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej, nie ma charakteru uznaniowego. Obowiązek wynikający z tego przepisu ma charakter powszechny i odnosi się do wszystkich nieruchomości leżących w zasięgu sieci kanalizacyjnej. Przesłanką negatywną jest posiadanie przez nieruchomość przydomowej oczyszczalni ścieków. Bezsporne jest, że nieruchomość objęta decyzją oczyszczalni takiej nie posiada. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jeżeli sieć kanalizacyjna istnieje, to posiadanie zbiornika bezodpływowego nie zwalnia właściciela nieruchomości z podłączenia jej do tej sieci. Nadto ustawodawca nie uzależnił przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji od posiadania środków finansowych na ten cel, choć co może być istotne w sytuacji skarżących, w wielu gminach istnieje możliwość dofinansowania takiej inwestycji ze środków gminnych.
W ocenie Sądu przed wydaniem przez organ decyzji, postępowanie zostało przeprowadzone w taki sposób, że jednoznacznie wyjaśniło, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania przedmiotowej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że odnośnie orzeczonego przez organ administracji nakazu przyłączenia nieruchomości skarżących do istniejącej sieci kanalizacyjnej zaistniały przesłanki z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, co skutkowało tym, że uznano skargę za bezzasadną i oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach wydane zostało na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu