Orzeczenie · 2025-10-16

II SA/WR 570/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-10-16
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadynielegalne składowanieposiadacz odpadówdomniemanie prawneustawa o odpadachodpowiedzialność właścicielaochrona środowiskaWSA Wrocław

Sprawa dotyczyła skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy J. nakazującą usunięcie odpadów z działek należących do skarżącego. Skarżący podnosił, że nie jest posiadaczem odpadów, a dowody wskazują na inne podmioty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opierając się na opinii biegłego oraz analizie dokumentów i zeznań świadków, uznało skarżącego za posiadacza odpadów, nie znajdując dowodów na obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Sąd podkreślił, że domniemanie posiadacza odpadów ciąży na właścicielu gruntu i może być obalone jedynie poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot. Właściciel nie przedstawił takich dowodów, a próby wskazania na inne podmioty okazały się nieskuteczne. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące nieaktualności opinii biegłego oraz niemożności wykonania decyzji są nieuzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności właściciela gruntu za nielegalnie składowane odpady na podstawie domniemania prawnego, znaczenie opinii biegłego, brak wpływu momentu powstania odpadów na odpowiedzialność, niewykonalność decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nielegalnego składowania odpadów, głównie pod ziemią, i zastosowania domniemania prawnego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy właściciel nieruchomości, na której znajdują się nielegalnie składowane odpady, jest ich posiadaczem w rozumieniu ustawy o odpadach, jeśli nie obalił domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości jest posiadaczem odpadów, jeśli nie przedstawił wiarygodnych dowodów na obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar dowodu obalenia domniemania prawnego spoczywa na właścicielu gruntu, a organy nie są zobowiązane do samodzielnego poszukiwania faktycznego posiadacza odpadów. Właściciel nie przedstawił wystarczających dowodów, aby uwolnić się od odpowiedzialności.

Czy opinia biegłego sporządzona na potrzeby postępowania karnego może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazu usunięcia odpadów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opinia biegłego sporządzona na potrzeby postępowania karnego może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym, jeśli przyczynia się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczna z prawem.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że nie ma przeszkód, aby dowody zgromadzone w postępowaniu karnym stanowiły dowód w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza gdy strona nie kwestionuje co do zasady przydatności opinii.

Czy moment powstania odpadów na nieruchomości ma znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności posiadacza odpadów na podstawie art. 26 ustawy o odpadach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, moment powstania odpadów nie ma znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności aktualnego posiadacza odpadów na podstawie art. 26 ustawy o odpadach.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym adresatem obowiązku usunięcia odpadów jest aktualny posiadacz odpadów, a badanie temporalnej korelacji między zdeponowaniem odpadów a władaniem nieruchomością uniemożliwiałoby realizację celu ustawy.

Czy trudności techniczne lub ekonomiczne w usunięciu odpadów mogą stanowić podstawę do stwierdzenia niewykonalności decyzji nakazującej ich usunięcie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, trudności techniczne lub ekonomiczne, nawet poważne, nie stanowią o niewykonalności decyzji, chyba że niewykonalność jest trwała i obiektywna.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że samo subiektywne przekonanie o niewykonalności lub niekorzystne skutki ekonomiczne nie są wystarczające do stwierdzenia niewykonalności decyzji. Strona musi wykazać trwałą, obiektywną niemożność wykonania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę w całości.

Przepisy (7)

Główne

u.o. art. 26 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów, organ nakazuje posiadaczowi odpadów ich usunięcie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Pomocnicze

u.o. art. 3 § 1 pkt 19

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Definicja posiadacza odpadów, z domniemaniem, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

k.p.a. art. 7, 77, 78

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 81 a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie wątpliwości faktycznych.

p.o.ś. art. 3 § pkt 44

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja władającego powierzchnią ziemi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściciel gruntu jest posiadaczem odpadów na mocy domniemania prawnego, które nie zostało obalone. • Opinia biegłego jest wiarygodnym dowodem istnienia odpadów. • Moment powstania odpadów nie ma znaczenia dla odpowiedzialności aktualnego posiadacza. • Trudności techniczne lub ekonomiczne nie czynią decyzji niewykonalną.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie jest posiadaczem odpadów, ponieważ odpady zostały zdeponowane przed nabyciem przez niego nieruchomości. • Opinia biegłego jest nieaktualna i oparta na danych sprzed nabycia nieruchomości. • Niemożność wykonania decyzji z powodu rozkładu odpadów lub trudności w ich wydobyciu. • Organy nie podjęły wystarczających działań w celu ustalenia faktycznego posiadacza odpadów (np. przesłuchanie księgowej K. sp. z o.o.).

Godne uwagi sformułowania

domniemanie prawne z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach • ciężar dowodu obalenia domniemania ciąży na władającym powierzchnią ziemi • organy nie są zobowiązane do prowadzenia we własnym zakresie dochodzenia mającego na celu ustalenie podmiotu będącego posiadaczem odpadów • aktualny posiadacz odpadów, a nie »najwcześniejszy znany posiadacz odpadów« • trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, nie stanowią o niewykonalności obowiązku

Skład orzekający

Dominik Dymitruk

sprawozdawca

Olga Białek

przewodniczący

Wojciech Śnieżyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności właściciela gruntu za nielegalnie składowane odpady na podstawie domniemania prawnego, znaczenie opinii biegłego, brak wpływu momentu powstania odpadów na odpowiedzialność, niewykonalność decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nielegalnego składowania odpadów, głównie pod ziemią, i zastosowania domniemania prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nielegalnego składowania odpadów i jasno określa odpowiedzialność właściciela gruntu, co jest istotne dla wielu podmiotów. Wyjaśnia również zasady dowodowe i interpretację przepisów.

Właściciel gruntu odpowiedzialny za odpady, których nie złożył? Sąd wyjaśnia domniemanie prawne.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst