II SA/Wr 36/23

II SA/Wr 36/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn /sprawozdawca/
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Marta Pawłowska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 5 ust. 2, art. 61 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 1, 3, 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 2
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis, Sędziowie: Asesor WSA Marta Pawłowska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2022 r. nr 1108/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia spowodowanego nadmiernie pogorszonym stanem technicznym budynku oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zakwestionowaną skargą decyzją z 10 XI 2022 r. (nr 1108/2022) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej jako "DWINB") - po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. (dalej jako "skarżąca") - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej jako "PINB") z 14 IX 2022 r. (nr 1857/2022) nakazującą skarżącej usunięcie zagrożenia spowodowanego nadmiernie pogorszonym stanem technicznym budynku poprzez realizację określonych robót w wyznaczonych terminach.
Powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W następstwie skierowanej do PINB skargi z 25 IV 2022 r. na nieprawidłowy stan techniczny elewacji i balkonów budynku przy ul. [...] we W., stwarzający zagrożenie dla ludzi i mienia, PINB wszczął postępowanie wyjaśniające. W następstwie przeprowadzonej w dniu 27 VI 2022 r. kontroli ustalono, że przy ul. [...] we W. znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, 5-kondygnacyjny z poddaszem nieużytkowym i piwnicą. Na elewacji frontowej budynku stwierdzono: widoczne ubytki tynków, gzymsów, braki i korozję obróbek blacharskich, korozję belek płyt balkonowych (podpartych drewnianą konstrukcją), ubytki cegieł, brak okienek piwnicznych (częściowo zabudowane elementami drewnopodobnymi). Także ubytki dachówek i odspojenia tynków zadaszenia wykuszu. Na tylnej ścianie stwierdzono znaczne ubytki tynków i cegieł, zarówno elewacji jak i parapetów. Ponadto brak okienek piwnicznych (częściowo zabudowane elementami drewnopodobnymi) oraz pęknięte kolano rury spustowej z dachu. Z kolei na klatce schodowej wyszczerbione stopnie, braki tralek i niestabilną balustradę na poziomie poddasza oraz uszkodzenia pochwytu. W piwnicy natomiast spękania i ubytki posadzek oraz odkrytą rurę kanalizacyjną. Stwierdzono również korozję belek, nadproży stalowych i instalacji gazowej oraz luźne (niewłaściwie zamontowane) elementy instalacji wodociągowej. Skorodowaną konstrukcję świetlika dachowego wraz z ubytkiem szyb nad dachem, spękania tynków na kominach, uszkodzone daszki przewodów wentylacyjnych. Na elementach konstrukcji dachu widoczne przebarwienia i lokalne spękania belek, zauważalne wzmocnienia i wymiana niektórych elementów konstrukcyjnych i deskowania dachu.
W toku dalszych czynności PINB pozyskał od skarżącej m.in. protokoły z obowiązkowych kontroli budynku. W protokołach z kontroli 5-letniej obiektu z 23 VIII 2019 r. (nr [...]) i kontroli rocznej z 24 VIII 2021 r. (nr [...]) wskazano na stan przedawaryjny balkonów z zaleceniem niezwłocznego remontu. Stan elewacji, klatki schodowej, stolarki okiennej piwnic i strychu, instalacji wodociągowo- kanalizacyjnej i gazowej, ścian, stropów i posadzek w piwnicy oraz estetyki obiektu oceniono jako dostateczny i zalecono ich remont. Zarządca budynku poinformował PINB o wykonaniu remontu dachu i aktualnym procedowaniu uchwały na opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej remontu elewacji frontowej z balkonami i elewacji podwórzowej z balkonami i dociepleniem.
Decyzją z 14 IX 2022 r. (nr 1857/2022) PINB nakazał skarżącej usunięcie zagrożenia spowodowanego nadmiernie pogorszonym stanem technicznym budynku w zakresie tynków elewacyjnych, parapetów i obróbek blacharskich, konstrukcji balkonów, rur spustowych, zabezpieczeń wewnętrznych otwartych przestrzeni doświetlająco-przewietrzających, świetlika dachowego, kominów spalinowych i przewodów wentylacyjnych w obrębie poddasza i ponad dachem, stolarki okiennej piwnic i poddasza, klatki schodowej, posadzek w piwnicy, stalowych elementów konstrukcyjnych w piwnicy, instalacji gazowej i wodociągowej poprzez:
1. uzupełnienie brakujących wypraw tynkarskich elewacji frontowej, tylnej i wewnętrznych otwartych przestrzeni doświetlająco-przewietrzających;
2. wymianę wyeksploatowanej obróbki z dachówki ceramicznej karpiówki na wykuszu elewacji frontowej oraz wymianę i uzupełnienie brakujących parapetów i obróbek blacharskich gzymsów i balkonów elewacji frontowej, tylnej i wewnętrznych otwartych przestrzeni doświetlająco-przewietrzających;
3. wymianę zniszczonych oraz wzmocnienie osłabionych elementów konstrukcji balkonów drugiej i trzeciej kondygnacji wraz z naprawą płyt balkonowych i zabezpieczeniem antykorozyjnym balustrad balkonowych;
4. wymianę zniszczonych i uzupełninie brakujących okien piwnicznych i poddasza;
5. wymianę uszkodzonych elementów rur spustowych oraz poprawienie montażu koszy zlewowych;
6. naprawę zabezpieczeń wewnętrznych otwartych przestrzeni doświetlająco- przewietrzających w obrębie dachu;
7. zabezpieczenie antykorozyjne konstrukcji wsporczej i osłon przewodów wentylacyjnych w wewnętrznych otwartych przestrzeniach doświetlająco- przewietrzających;
8. zabezpieczenie antykorozyjne konstrukcji świetlika wraz z wymianą uszkodzonych szyb i doszczelnieniem połączeń z elementami murowanymi oraz naprawą tynków wewnętrznych podparcia świetlika;
9. naprawę tynków na kominach w obrębie strychu i ponad dachem oraz naprawę i uzupełnienie brakujących daszków kominów stalowych spalinowych, wentylacyjnych i wywiewek kanalizacyjnych;
10. naprawę uszkodzonych stopni schodowych, uzupełnienie tralek, naprawę pochwytu i usztywnienie balustrady klatki schodowej;
11. naprawę uszkodzonych i uzupełnienie brakujących fragmentów posadzek w piwnicy;
12. wymianę skorodowanych elementów instalacji gazowej oraz wykonanie tulei ochronnych przejść przez ściany;
13. zabezpieczenie antykorozyjne belek stropowych i nadproży w piwnicy;
14. prawidłowe przymocowanie rur instalacji wodociągowej w obrębie piwnicy zabezpieczające przed przypadkowym uszkodzeniem.
Ustalono terminy na wykonanie powyższych robót, tj.: - 2 miesiące od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna w zakresie punktów: 8 i 10; - 6 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna w zakresie punktów: 4-6, i 12-14; -12 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna w zakresie punktów: 1-3, 7, 9 i 11. Zalecono dodatkowo, aby roboty budowlane dotyczące elementów zewnętrznych budynku zostały wykonane po uzgodnieniu z miejskim konserwatorem zbytków, w związku z tym, że znajduje się on w gminnej ewidencji zabytków i obszarze historycznego układu urbanistycznego P.
Od decyzji PINB skarżąca wniosła odwołanie.
DWINB decyzją z 10 XI 2022 r. (nr 1108/2022) utrzymał decyzję PINB w mocy. Wskazał przy tym, że podstawę prawną decyzji PINB stanowi art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 ustawy z 7 VII 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351), dalej "PB", który ma charakter związany, co oznacza, że ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, iż zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w jego ust. 1 pkt 1-4, wymusza na nim wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i określenie terminu wykonania tego obowiązku. W jego ocenie "nieodpowiedni stan techniczny", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 PB to stan, który jest wynikiem niewłaściwego użytkowania obiektu, występuje wówczas, gdy stan obiektu nie odpowiada warunkom techniczno-budowlanym określonym w obowiązujących przepisach prawa. Dlatego art. 66 PB należy interpretować w powiązaniu z art. 61 ust. 1 PB, który stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Oznacza to, że podmiotem odpowiedzialnym za należyty stan techniczny obiektu budowlanego w przypadku współwłasności są wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Wobec powyższego legitymowaną do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części wspólnej (tj.: tarasy na dachu, ściany zewnętrzne i ściany nośne, stropy, a także strychy nieużytkowe, balkony, loggie i podobne rozwiązania architektoniczno-budowlane oraz infrastruktura techniczna - rury, przewody itp.) nieruchomości jest wspólnota mieszkaniowa, dlatego prawidłowo skierowano decyzję do skarżącej.
DWINB stwierdził również, że w sprawie trafnie przyjęto, że wspomniany budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a część wad może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia i zdrowia ludzi. Podkreślono przy tym, że nakazane przez PINB roboty budowlane zostały zasadniczo wymienione w przedłożonych do sprawy protokołach z okresowych (pięcioletniej i rocznej) kontroli stanu technicznego obiektu, a konieczność ich realizacji potwierdziła kontrola PINB. Natomiast odnośnie do wyznaczonych terminów realizacji robót, DWINB wywiódł, że zostały one określone w sposób niebudzący zastrzeżeń z uwzględnieniem zakresu ww. robót i mają mobilizować do wykonania nałożonego obowiązku. Z kolei ich bezzasadne wydłużenie mogłoby stanowić podstawę do odroczenia niezbędnych napraw i remontów, co mogłoby skutkować dalszym pogarszaniem się stanu technicznego obiektu.
Konkludując DWINB stwierdził, że PINB w sposób prawidłowy ustalił w sprawie stan faktyczny i dokonał jego oceny, zaś ratio legis ustawodawcy, wprowadzającego przepisy art. 66 PB, to jak najszybsze eliminowanie zagrożeń i złych stanów technicznych budynków.
Od decyzji odwoławczej skarżąca złożyła skargę, zarzucając DWINB naruszenie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 PB, polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie stan techniczny nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. może spowodować stan zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym podczas, gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż stan techniczny nieruchomości nie tworzy potencjalnie sytuacji zagrożenia dla ww. dóbr;
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 1, 3, 4 PB, polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że zakreślone przez organ terminy na wykonanie nałożonych obowiązków są realne, podczas gdy niemożliwym jest z uwagi na ich zakres przedmiotowy oraz specyfikę organizacyjną wspólnoty mieszkaniowej realizacja przedmiotowych obowiązków w terminach wskazanych w decyzji;
3. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 1, 3, 4 PB, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji, tj. nieuzasadnienia podstawy prawnej nałożonych w ust. 1-14 decyzji nakazów usunięcia nieprawidłowego stanu poszczególnych części nieruchomości wspólnej, w sytuacji gdy organ winien odnieść się do każdego ze stwierdzonych naruszeń przez pryzmat realizacji przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt. 1, 3 i 4 PB;
4. art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 15 w zw. z art. 104 § 2 w zw. z art.107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, objawiające nieustosunkowaniem się przez DWINB do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji PINB, podnoszących brak nieuzasadnienia podstawy prawnej nałożonych w ust. 1-14 decyzji nakazów usunięcia nieprawidłowego stanu poszczególnych części nieruchomości wspólnej, w sytuacji gdy należało odnieść się do każdego ze stwierdzonych naruszeń przez pryzmat realizacji przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 PB.
W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się z oceną stanu technicznego obiektu przeprowadzoną przez organy stwierdzając, że z przedłożonych do akt sprawy, w szczególności z protokołów kontroli okresowych (nr [...] i nr [...]) nie wynika, jakoby sporny budynek pozostawał w nieodpowiednim stanie technicznym, stwarzającym niebezpieczeństwo dla dóbr wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 1 PB.
Zwrócono uwagę, że do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy ogólne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w ww. przepisie. Dlatego też organ nadzoru budowlanego, opierając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 PB, musi jednoznacznie sprecyzować, na czym polega nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. Nie każde bowiem zużycie techniczne obiektu, będące naturalnym procesem (pogorszenie stanu technicznego) będzie automatycznie wymagało interwencji organów nadzoru budowlanego.
Ponadto podniesiono, że terminy określone w decyzji przez PINB pozostają w całkowitym oderwaniu od zakresu czynności, które mają być wykonane oraz specyfiki funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej. Podkreślając jednocześnie, że jakkolwiek decyzja wydana w trybie art. 66 ust. 1 PB jest decyzją związaną, to jednak ustalenie terminu na usunięcie stanu nieprawidłowości ma charakter uznaniowy.
Wyartykułowano także, że w uzasadnieniu decyzji DWINB nie odniósł się w żaden sposób do podnoszonych uchybień proceduralnych, co zasadniczo uniemożliwiło dokonanie kontroli instancyjnej. Powielił przy tym stanowisko PINB bez jakiejkolwiek refleksji. Powyższe godzi w zasady pogłębiania zaufania, wyjaśnienia zasadności przesłanek i dwuinstancyjności.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji; umorzenie postępowania administracyjnego w całości; wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów sądowych.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i odesłał do motywów decyzji.
Skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Postanowieniem z 2 II 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 36/23) Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Przeprowadzając ocenę legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt. 1, 3 i 4 PB.
Jak wynika z art. 66 ust. 1 pkt. 1, 3 i 4 PB, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości konieczne i wystarczające jest ustalenie chociażby jednej z wymienionych wyżej przesłanek, tj. określonego zagrożenia, nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu lub szpecącego charakteru. Decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpią przesłanki ustawowe, to organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Materiał dowodowy zgormadzony w toku postępowania administracyjnego daje wystarczające podstawy do uznania, że w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 66 ust. 1 pkt. 1, 3 i 4 PB i konieczne jest przeprowadzenie nakazanych robót budowlanych. Znajdują one potwierdzenie zarówno w dokumentacji budynku przedłożonej przez skarżącą (w szczególności protokołów nr [...] i nr [...] z okresowej kontroli stanu technicznego) jak i w ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 27 VI 2022 r.
W toku kontroli stwierdzono m.in. ubytki tynków, cegieł, gzymsów, korozje belek płyt balkonowych (podpartych drewnianą konstrukcją) i korozję instalacji gazowej. Nie sposób w takich okolicznościach uznać, że budynek nie zagraża życiu ani zdrowiu ludzi oraz znajduje się w odpowiednim stanie technicznym. Sąd zwraca przy tym uwagę, że stosownie do art. 80 kpa oceny, czy dana okoliczność została udowodniona dokonuje organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Wbrew więc argumentacji skargi sam fakt, że z protokołów kontroli okresowych wynika, że budynek nie stwarza zagrożenia i nadaje się do eksploatacji, nie można wyprowadzić wniosku o braku przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 2 PB. Organy nadzoru trafnie oceniły stan techniczny i zagrożenie z nim związane, co zresztą pośrednio swoimi działaniami potwierdza sama skarżąca. Skoro bowiem w ocenie skarżącej stan techniczny budynku nie rodzi żadnych zagrożeń, to trudno zrozumieć z jakich przyczyn przeprowadziła chociażby stemplowanie balkonów. Warto też zwrócić uwagę, że w przedłożonym przez skarżącą protokole nr [...] z okresowej kontroli rocznej jakkolwiek wskazano, że budynek "nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska" to jednocześnie stwierdzono jednoznacznie, że budynek "jest w nieodpowiednim stanie technicznym" i wymaga wykonania niezbędnego remontu. Nawet więc negując ocenę przeprowadzoną przez organy nadzoru budowlanego należałoby stwierdzić, że przynajmniej przesłanka nieodpowiedniego stanu technicznego jest niewątpliwa, bowiem wynika z oceny przeprowadzonej przez uprawnioną osobę działającą na zlecenie skarżącej. Podobnie jest zresztą z estetyką obiektu. W protokole nr [...] z okresowej pięcioletniej i rocznej kontroli stanu technicznego budynku "estetykę obiektu" oceniono jako "obniżoną" ze względu na stan elewacji. Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że materiał dowodowy wskazuje wyłącznie na zwykle zużycie budynku wymagające bieżącej konserwacji. Analiza protokołów z okresowych kontroli oraz dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w aktach obrazuje niedwuznacznie, że budynek jest skrajnie wyeksploatowany, co niewątpliwie stanowi rezultat wieloletnich zaniedbań w zakresie utrzymania budynku w należytym stanie technicznym. W protokole nr [...] zalecono natychmiastowe usunięcie luźnych tynków, wyremontowanie balkonów znajdujących się w stanie awaryjnym i uprzątnięcie strychu i piwnicy. Cały szereg innych robót zalecono w terminie do 12 miesięcy (m.in. remont więźby dachowej, belek stalowych w piwnicy i elewacji). Podobne zalecenia zawiera sporządzony dwa lata później protokół nr [...] z kontroli okresowej rocznej.
W zaskarżonej decyzji określono konkretny zakres robót, który jest adekwatny do poczynionych przez organy ustaleń a zarazem konieczny do doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Jak trafnie zauważył DWINB, zawarty w decyzji PINB katalog nakazanych robót remontowych znajduje potwierdzenie w ustaleniach obowiązkowych kontroli okresowych. Sąd nie podzielił przy tym zarzutu skargi powołującego się na każdorazową konieczność powiązania stwierdzonej przez organ nadzoru budowalnego nieprawidłowości z naruszeniem konkretnych przepisów techniczno-budowlanych. Użyte w art. 66 ust. 1 pkt 3 PB pojęcie "nieodpowiedniego stanu technicznego" interpretowane musi być z uwzględnieniem art. 61 pkt 1 i art. 5 ust. 2 PB, a więc z uwzględnieniem ciążącego na właścicielu (zarządcy) obiektu budowlanego obowiązku utrzymania obiektu w "należytym" stanie technicznym. Jest to pojęcie ustawowe i niedookreślone, zaś przy jego interpretacji nie można abstrahować od charakterystyki i cech konkretnego obiektu w chwili jego wykonania oraz związanych z tym standardów. Organ, podejmując decyzję o usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 PB, powinien uwzględniać indywidualne cechy konkretnego obiektu (wyrok NSA z 27 II 2007 r., II OSK 355/06, publ. CBOSA). Realizując uprawnienie nadzorcze z art. 66 ust. 1 pkt 3 PB, organ nadzoru powinien każdorazowo przyjąć standard wymagań adekwatny do wieku budynku i rozwiązań technicznych zastosowanych w nim pierwotnie, mając na uwadze wyłącznie naprawczy, a więc remontowy, charakter nakładanych na właściciela obowiązków. Stąd też w sprawach prowadzonych na podstawie art. 66 ust. 1 PB nie zawsze można stosować wprost standardy określone w aktualnym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065, ze zm.). Zakres zastosowania przepisów powołanego rozporządzenia został wyraźnie określony w § 2 (projektowanie, budowa, przebudowa oraz zmiana sposobu użytkowania) i z całą pewnością nie może obejmować on przypadków oceny stanu technicznego budynków powstałych na długo przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia, jak to ma miejsce w przypadku budynku, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Sytuacje zaś, w których prawodawca przewidział możliwość stosowania aktualnych norm techniczno-budowlanych do budynków powstałych w przeszłości, zostały wyraźnie unormowane, jak ma to miejsce w przypadku norm dotyczących bezpieczeństwa pożarowego (zob. § 207 ust. 2 rozporządzenia). Nietrafny jest więc zarzut skargi sugerujący, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 3 PB konieczne jest w każdym przypadku wykazanie przez organ nadzoru, które konkretnie warunki techniczno-budowlane zostały naruszone. Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że nie w każdym przypadku organ nadzoru budowlanego stwierdzając podstawy do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 PB zobligowany będzie do wskazania naruszonych norm rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zob. wyrok NSA z 29 I 2016 r., II OSK 1123/14 – publ. CBOSA).
W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy nadzoru budowalnego nie miały też obowiązku szczegółowego wykazywania w uzasadnieniu decyzji związku poszczególnych wad z przesłankami z art. 66 ust. 1 pkt. 1, 3 i 4 PB. Postulowany w skardze obowiązek umotywowania decyzji w tym zakresie byłby zrozumiany w przypadku istotnych wątpliwości co do wystąpienia wskazanych przesłanek lub związku stwierdzonych przez organ nadzoru wad z ustawowymi przesłankami. W niniejszej sprawie związek ten jest jednak oczywisty, znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym i zasadach doświadczenia życiowego. W skardze zresztą nie wskazano, która z wyliczonych w czternastu punktach decyzji PINB robót naprawczych jest bezpodstawna i dotyczy elementu spełniającego – zdaniem skarżącej - wymóg odpowiedniego stanu technicznego. Nie wskazano też, z jakich przyczyn skarżąca uznaje za niezagrażające zdrowiu lub życiu np. awaryjny stan balkonów, czy skorodowaną instalację gazową. Nie sposób też z lektury skargi wywieść czym kierowała się skarżąca sugerując, że budynek z ubytkami w obrębie tynków elewacyjnych i podstemplowanymi balkonami nie ma charakteru szpecącego.
Sąd nie doparzył się także naruszeń prawa w zakresie wyznaczonych terminów na przeprowadzenie poszczególnych robót budowlanych.
Jakkolwiek decyzja z art. 66 ust. 1 PB ma zasadniczo charakter związany, to jednak w części upoważniającej organ nadzoru do wyznaczenia terminu wykonania nakazanych robót ustawodawca nie wskazuje normatywnych przesłanek, jakimi należy kierować się przy wyznaczaniu jego długości. Określenie długości terminu wykonania nałożonych obowiązków leży więc w sferze uznania organu nadzoru. Nie bez przyczyny wskazuje się w judykaturze, że organ nadzoru budowlanego ma możliwość swobody w zakresie określenia terminu wykonania nakazanych robót budowlanych (zob. np. motywy wyroku NSA z 15 XI 2019 r., II OSK 3287/17, publ. CBOSA). W rezultacie ten element decyzji może być określany w oparciu o kryteria z art. 7 in fine kpa, tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony. Może być również zmieniany w trybie art. 155 kpa, który także operuje przesłanką interesu społecznego i słusznego interesu strony. Są to kryteria właściwe dla uznania administracyjnego wymagającego od organu każdorazowego uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i wykazania zasadności rozstrzygnięcia.
Oceniając zaskarżoną decyzję pod tym kątem należy wziąć pod uwagę, że ratio legis art. 66 ust. 1 PB służy zapewnieniu właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Zastosowanie środka przewidzianego tym przepisem stanowi reakcję na przypadki nierzadko wieloletnich zaniedbań przez właściciela obiektu obowiązków związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym na zasadzie art. 61 PB. Z tych względów uzasadnione jest twierdzenie, że termin wykonania nałożonych przez organ nadzoru obowiązków powinien być jak najkrótszy, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 PB związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wykonanie tego rodzaju decyzji przez stronę powinno być traktowane jako czynności o charakterze niecierpiącym zwłoki, a nawet pilnym. Z drugiej strony, termin wyznaczony w decyzji z art. 66 ust. 1 PB musi być zawsze terminem realnym, adekwatnym do charakteru i zakresu nakazanych robót budowlanych. Naruszeniem art. 66 ust. 1 PB będzie wyznaczenie takiego terminu, który w oczywisty sposób jest nieadekwatny do zakresu nałożonych na stronę obowiązków i nie daje jakichkolwiek obiektywnych możliwości terminowego wywiązania się z nałożonych obowiązków. Organy muszą zatem obie te kwestie wziąć pod uwagę i wyważyć z jednej strony cel decyzji, którym jest niezwłoczne przywrócenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, z drugiej zaś konieczność ukształtowania obowiązku w sposób dający stronie realne możliwości jego wykonania. Innymi słowy termin wykonania obowiązków określonych w decyzji z art. 66 ust. 1 PB powinien być jak najkrótszy ale zarazem realny.
Analiza treści decyzji PINB, utrzymanej w mocy decyzją DWINB, wskazuje, że organy uwzględniły wyżej określone wymagania. Przede wszystkim ustalono różne terminy (2-, 6- i 12-miesieczny) wykonania nakazanych robót w zależności od charakteru, stopnia ich skomplikowania i czasu koniecznego do ich wykonania a także zagrożeń, jakim mają przeciwdziałać.
Podnoszone w skardze argumenty nie podważają wyżej przeprowadzonej oceny.
Kwestia wykroczenia poza zwykły zarząd, w tym w szczególności finansowania robót nie może być brana pod uwagę jako czynnik decydujący o długości terminu wyznaczanego w decyzji z art. 66 ust. 1 PB. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że sytuacja finansowa właściciela, czas potrzebny mu na zgromadzenie odpowiednich środków nie podlega badaniu w postępowaniu z art. 66 ust. 1 PB i nie może mieć wpływu na długość terminu wyznaczonego na wykonanie robot budowlanych koniecznych do utrzymania budynku w należytym stanie technicznym (wyrok WSA w Poznaniu z 13 X 2009 r., II SA/Po 751/08; wyrok WSA w Szczecinie z 24 V 2017 r, II SA/Sz 188/17 – CBOSA). Tym bardziej nie może mieć takiego wpływu wewnętrzny proces decyzyjny w przypadku właściciela będącego osobą prawną czy inną jednostką organizacyjną. Obowiązek wykonania decyzji administracyjnej nie jest uzależniony od tego, czy w ramach wewnętrznego procesu decyzyjnego podmiotu zobowiązanego zostanie wyrażona zgoda na jej wykonanie. Nie ma zatem podstaw przyjmować, że organ nadzoru budowlanego powinien uwzględniać czas niezbędny na podjęcie np. uchwał wspólnoty mieszkaniowej w tym zakresie. Kwestie formalno-przygotowawcze, a więc związane ze sporządzeniem ewentualnego projektu robót i wyłonieniem wykonawcy robót, zostały uwzględnione w decyzji PINB. Należy pamiętać, że tego rodzaju roboty mają charakter pilny, tak więc w trybie pilnym powinno nastąpić również przeprowadzenie czynności formalno-przygotowawczych. Co więcej, wyznaczone przez PINB terminy rozpoczynały bieg dopiero z chwilą uzyskania przez decyzję cechy ostateczności. Wniesienie zatem przez skarżącą odwołania w rzeczywistości wydłużyło skarżącej czas wyznaczony przez PINB na wykonanie robót. Nie jest również podstawą do uznania wyznaczonych przez PINB terminów za nierealne fakt, że wykonanie części robót wymaga dostępu do poszczególnych lokali mieszkalnych. To przede wszystkim w interesie skarżącej jako Wspólnoty Mieszkaniowej leży niezwłoczne wykonanie decyzji celem uchylenia się od skutków ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Organy nadzoru budowlanego przy wyznaczaniu terminu wykonania nakazanych robót nie mają podstaw zakładać braku współpracy właścicieli poszczególnych lokali, będących przecież zarazem członkami Wspólnoty Mieszkaniowej. Oczywiście nie można wykluczyć w tym zakresie wystąpienia jakiejś obiektywnej przeszkody związanej z koniecznością uzyskania prawa wstępu na drodze postępowania sądowego czy uprzedniego ustalenia tytułu prawnego do lokalu, jednak skarżąca w toku postępowania administracyjnego w skardze nie podnosiła, by toczyło się tego rodzaju postępowanie. Jak zaś trafnie wyjaśniał DWINB, w przypadku ujawnienia się w toku procesu realizacyjnego obiektywnej i niezależnej od woli skarżącej przeszkody, uniemożliwiającej dochowanie wyznaczonych terminów, istnieje możliwość zmiany decyzji w tej części na zasadzie art. 155 kpa.
Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.