II SA/Wr 312/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą przywrócenie budynku do stanu poprzedniego. PINB wszczął postępowanie w sprawie wykonania okien w tylnej ścianie zewnętrznej budynku na poziomie piwnic, uznając to za samowolę budowlaną. W trakcie postępowania wezwano inwestorkę do przedłożenia oceny technicznej, ekspertyzy, zgody wspólnoty mieszkaniowej oraz zgody Gminy W. PINB wydał decyzję nakazującą zamurowanie otworów okiennych i rozbiórkę doświetli, argumentując naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych (§ 12 ust. 1 pkt 1 i § 272 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych) oraz brakiem tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością wspólną. DWINB utrzymał tę decyzję, odrzucając argumenty odwoławcze dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80, 107) poprzez błędne zastosowanie przepisów z daty budowy, naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) przez brak formy postanowienia w wezwaniu, naruszenie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego przez niewłaściwą podstawę prawną wezwania, oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych przez jego niewłaściwe zastosowanie do budynku z XIX wieku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że PINB wadliwie wezwał do przedłożenia dokumentów, stosując art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego zamiast art. 81c ust. 2, który wymaga formy postanowienia i umożliwia złożenie zażalenia. Brak możliwości zaskarżenia wadliwego wezwania naruszył zasadę dwuinstancyjności. Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego, będący konsekwencją niewykonania wadliwie nałożonego obowiązku, również był wadliwy. Sąd wskazał, że organ powinien ponownie rozpoznać sprawę, stosując prawidłową procedurę, w tym formę postanowienia przy żądaniu ekspertyz i ocen technicznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących procedury wydawania wezwań do przedłożenia dokumentów technicznych (oceny, ekspertyzy) przez organy nadzoru budowlanego oraz konsekwencji wadliwej procedury dla późniejszych decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu nadzoru budowlanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ nadzoru budowlanego może żądać przedłożenia oceny technicznej lub ekspertyzy technicznej w formie zwykłego wezwania, czy też wymagane jest postanowienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania postanowienia, gdy żąda przedłożenia oceny technicznej lub ekspertyzy technicznej, zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Ustawodawca przewidział formę postanowienia dla żądania oceny technicznej lub ekspertyzy, co umożliwia stronie złożenie zażalenia, zapewniając tym samym kontrolę instancyjną. Zastosowanie zwykłego wezwania narusza tę zasadę.
Czy naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez wadliwe wezwanie do przedłożenia dokumentów może skutkować uchyleniem decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli decyzja nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego została wydana w następstwie niewykonania wadliwie nałożonego obowiązku, to sama decyzja jest wadliwa i podlega uchyleniu.
Uzasadnienie
Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego stanowi konsekwencję niewykonania obowiązku, który został nałożony z naruszeniem przepisów proceduralnych (brak formy postanowienia, brak możliwości zażalenia). Wadliwość procedury na etapie wezwania rzutuje na legalność późniejszej decyzji.
Czy przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczące odległości od granicy działki, mają zastosowanie do budynków wzniesionych przed wejściem w życie tych przepisów?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, ale wskazał na zarzut skarżącej dotyczący niewłaściwego zastosowania § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia do budynku z XIX wieku, co stanowiło jeden z elementów wadliwej oceny stanu faktycznego przez organ.
Uzasadnienie
Sąd skupił się na wadach proceduralnych, ale podniósł zarzut skarżącej dotyczący zastosowania przepisów z 2002 r. do budynku znacznie starszego, co mogło wpłynąć na błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego.
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 81c § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Żądanie przedłożenia oceny technicznej lub ekspertyzy technicznej powinno być dokonane w formie postanowienia.
u.p.b. art. 51 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w określony sposób lub nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania.
Pomocnicze
u.p.b. art. 81c § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ może żądać informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego.
u.p.b. art. 81c § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Na postanowienie wydane na podstawie ust. 2 przysługuje zażalenie.
u.p.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy art. 50 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzje w sprawach indywidualnych.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy podejmują wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozważania prawne i faktyczne.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
rozp. warunki techniczne art. 12 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy.
rozp. warunki techniczne art. 272 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ I instancji wadliwie wezwał do przedłożenia oceny technicznej i ekspertyzy, stosując art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego zamiast art. 81c ust. 2, co uniemożliwiło skarżącej skorzystanie ze środków zaskarżenia i naruszyło zasadę dwuinstancyjności. • Decyzja nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego, oparta na niewykonaniu wadliwie nałożonego obowiązku, jest wadliwa.
Godne uwagi sformułowania
Organ nadzoru budowlanego zobligowany był jednak do nadania swojemu żądaniu adekwatnej formy zgodnej ze wskazanym przepisem. • Ustawodawca nie tylko przesądził, że dla żądania przez służby nadzoru budowlanego danego rodzaju dokumentu (ekspertyzy, oceny technicznej), zagwarantowana została forma aktu administracyjnego (postanowienia), a nie wezwania. • Nakaz zawarty w decyzji stanowi pewnego rodzaju konsekwencję niewykonania obowiązku, który w badanej sprawie został nałożony wadliwie.
Skład orzekający
Władysław Kulon
przewodniczący sprawozdawca
Adam Habuda
sędzia
Marta Pawłowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury wydawania wezwań do przedłożenia dokumentów technicznych (oceny, ekspertyzy) przez organy nadzoru budowlanego oraz konsekwencji wadliwej procedury dla późniejszych decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu nadzoru budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty procedury administracyjnej i jak błędy organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli stan faktyczny wydaje się oczywisty. Jest to cenna lekcja dla praktyków prawa budowlanego.
“Błąd formalny organu budowlanego doprowadził do uchylenia decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.