II SA/Wr 308/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję SKO, potwierdzając zasadność wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.
Przedsiębiorca zaskarżył decyzję SKO, która uchyliła decyzję organu I instancji i wymierzyła mu karę pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia. Skarżący zarzucał błędy w wyliczeniu kary, błędne przyjęcie braku zezwolenia oraz naruszenia proceduralne. Sąd uznał, że usunięcie drzew nastąpiło bez wymaganej podstawy prawnej, gdyż decyzja zezwalająca nie stała się ostateczna z powodu wniesienia odwołania. Kara została wymierzona prawidłowo, a zarzuty dotyczące stanu drzew czy wyższej konieczności uznano za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę przedsiębiorcy S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i wymierzyła skarżącemu karę pieniężną w wysokości 8310 zł za usunięcie bez zezwolenia dwóch brzóz i dębu szypułkowego. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, zarzucając m.in. błędne przyjęcie braku zezwolenia, błędy w wyliczeniu kary oraz naruszenia proceduralne, w tym brak przesłuchania świadka. Sąd podkreślił, że podstawową zasadą jest ochrona drzew, a odstępstwa od niej są ściśle określone. W tej sprawie skarżący nie posiadał ostatecznej decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, ponieważ wniesione odwołanie wstrzymało jej wykonanie. W związku z tym usunięcie drzew nastąpiło bez wymaganej podstawy prawnej, co skutkowało obowiązkiem nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Sąd uznał odpowiedzialność za usunięcie drzew bez zezwolenia za obiektywną, niezależną od winy. Błąd w wyliczeniu wysokości kary, stwierdzony przez SKO, został skorygowany w postępowaniu odwoławczym. Zarzuty dotyczące stanu fitosanitarnego drzew, konieczności ich usunięcia ze względów bezpieczeństwa lub stanu wyższej konieczności, a także zarzut braku przesłuchania świadka, zostały uznane za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego, uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, usunięcie drzewa bez ostatecznej decyzji zezwalającej na jego usunięcie, w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Wniesienie odwołania od decyzji zezwalającej na usunięcie drzew wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa. Brak ostatecznej decyzji oznacza brak podstawy prawnej do legalnej wycinki, co uruchamia obowiązek nałożenia kary pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
u. o. p. art. 83 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 88 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
p. p. s. a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u. o. p. art. 83a
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 83f
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 84
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 86
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 88
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 89
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 86 § ust. 1 pkt 7 a i b
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 86 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 88 § ust. 2
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 89 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
u. o. p. art. 89 § ust. 7
Ustawa o ochronie przyrody
k. p. a. art. 138 § §1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k. p. a. art. 130 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k. p. a. art. 130 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k. p. a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p. p. s. a. art. 145 § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § §1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3 § § 1 i 2 pkt 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym art. 7 § ust. 1 pkt 1 i 12
u. o. p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u. o. p. art. 2 § ust. 1 pkt 8 i 9
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u. o. p. art. 2 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u. o. p. art. 5 § pkt 27
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usunięcie drzew nastąpiło bez ostatecznej decyzji zezwalającej, gdyż wniesione odwołanie wstrzymało jej wykonanie. Odpowiedzialność za usunięcie drzew bez zezwolenia ma charakter obiektywny. Przepis o zwolnieniu z opłaty za usunięcie drzew w celu przywrócenia użytkowania gruntu zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego nie wyłącza obowiązku uzyskania zezwolenia. Zlecenie wycinki specjalistycznej firmie przez posiadacza nieruchomości skutkuje jego odpowiedzialnością.
Odrzucone argumenty
Błędne wyliczenie wysokości kary pieniężnej. Błędne przyjęcie, że doszło do usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia. Niezastosowanie art. 86 ust. 1 pkt 7 a i b u. o. p. i naliczenie opłaty za usunięcie drzew. Obciążenie skarżącego karą pomimo, że nie jest on posiadaczem nieruchomości. Naruszenie przepisów procesowych poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka (przedstawiciela firmy, która usunęła drzewa). Stan fitosanitarny drzew i konieczność ich usunięcia ze względów bezpieczeństwa. Stan wyższej konieczności.
Godne uwagi sformułowania
zasadą jest ochrona drzew i ich zachowanie, jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody odwołanie jest środkiem zaskarżenia bezwzględnie suspensywnym, co oznacza że skutkiem prawnym jego wniesienia jest wstrzymanie z mocy prawa wykonania zaskarżonej decyzji kara jest nakładana na posiadacza nieruchomości albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości Przepis kreuje obiektywną odpowiedzialność administracyjną oderwaną od zasady winy
Skład orzekający
Adam Habuda
sprawozdawca
Marta Pawłowska
członek
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, wstrzymania wykonania decyzji w przypadku wniesienia odwołania oraz obiektywnego charakteru odpowiedzialności za usunięcie drzew bez zezwolenia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o ochronie przyrody, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady prawa administracyjnego dotyczące ochrony przyrody i konsekwencji naruszenia przepisów. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony środowiska.
“Wycinka drzew bez zezwolenia? Sąd przypomina: odwołanie wstrzymuje wszystko!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 308/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2021-11-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /sprawozdawca/ Marta Pawłowska Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Ochrona przyrody Sygn. powiązane III OSK 1263/22 - Wyrok NSA z 2025-07-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1098 art. 83 ust. 1, art. 83a, art. 83f, art. 84, art. 86, art. 88, art. 89 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2021 r. ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2021 r. nr SKO 4131/6/21 w przedmiocie uchylenia decyzji i wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew oddala skargę w całości. Uzasadnienie Decyzją z dnia 25 marca 2021 r. nr SKO 4131/6/21 wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., dalej jako decyzja SKO ) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej jako SKO) uchyliło zaskarżoną decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Wrocławia z dnia 28 grudnia 2020 r. nr WSR-ZL. 6132.100.2017.PB (dalej jako decyzja organu I instancji) wymierzającą przedsiębiorcy V. S. P. (dalej jako skarżący) administracyjną karę pieniężną w kwocie 16020 zł za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu nieruchomości przy ul. [...] we W. Orzekając co do istoty sprawy SKO wymierzyło skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 8310 zł za usunięcie bez zezwolenia dwóch brzóz brodawkowatych oraz dębu szypułkowego. Decyzję poprzedziło następująco ukształtowane postępowanie administracyjne. Wnioskiem z dnia 17 października 2016 r. A. P. i S. P. zwrócili się o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew położonych na nieruchomości przy ul. [...] we W. Jako przyczynę usunięcia wskazali kolizję z budową trzech budynków mieszkalnych. Decyzją z dnia 8 marca 2017 r. organ I instancji zezwolił na usunięcie drzew przy części z nich naliczając opłatę, przy części drzew zezwolił na ich usunięcie bez naliczenia opłaty, natomiast w stosunku do wniosku o usunięcia drzewa owocowego umorzył postępowanie administracyjne. Od decyzji organu I instancji w części dotyczącej opłaty S. i A. P. dnia 27 marca 2017 r. wnieśli odwołanie. Zarzucili naruszenie obowiązującej ustawy o ochronie przyrody poprzez niezastosowanie art. 86 ust. 1 pkt 7a i b. i naliczenie opłaty za usunięcie drzew. Pismem z dnia 10 kwietnia 2017 organ I instancji przekazał akta sprawy SKO. Podczas analizy sprawy przez organ odwoławczy organ I instancji dnia 23 maja 2017 r. przeprowadził na terenie nieruchomości przy ul. [...] kontrolę, w wyniku której ustalił usunięcie drzew objętych toczącym się postępowaniem administracyjnym. W rezultacie organ I instancji poinformował o wycince SKO, załączając dokumentacje fotograficzną. Następnie SKO - decyzją z dnia 13 czerwca 2017 r. uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną co do punktu 1 (zezwolenie na usunięcie drzew), i w tej części przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W pozostałej części (co do usunięcia niektórych drzew nieobjętych opłatą) decyzja pierwszoinstancyjna nabrała waloru ostateczności. W trakcie oględzin na terenie nieruchomości, dokonanych dnia 30 października 2017 r. organ I instancji ustalił usunięcie wszystkich drzew na terenie nieruchomości, w tym tych, na które nie wydano zezwolenia. W konsekwencji organ I instancji dnia 1 grudnia 2017 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia bez wymaganego zezwolenia drzew z terenu nieruchomości przy ul. [...] we W. Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ I instancji przesłuchał skarżącego, który zeznał, że zlecił specjalistycznej firmie usunięcie drzew, bowiem jego odwołanie dotyczyło jedynie naliczenia opłaty, a nie samej konieczności usunięcia drzew. Wezwany (dwukrotnie) do złożenia wyjaśnień przedstawiciel firmy, która wycięła drzewa, nie stawił się. Na podstawie dokonanych ustaleń organ I instancji decyzją z dnia 15 marca 2019 r. umorzył postępowanie wszczęte 17 października 2016 r. w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew jako bezprzedmiotowe. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji SKO utrzymało ją w mocy (decyzja z 8 maja 2019 r. nr SKO 4131/25/19). Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawcy nie legitymowali się ostateczną decyzją zezwalającą na usunięcie drzew, a skoro wycięli drzewa na których usunięcie nie mieli zezwolenia, to postępowanie w sprawie tego zezwolenia powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 15 czerwca 2020 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania, i jednocześnie poinformował o wysokości właściwej dla okoliczności sprawy kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Realizując ustalenia z przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia 28 grudnia 2020 r. organ I instancji wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 16020 zł za usunięcie wskazanych w decyzji drzew bez wymaganego zezwolenia. Od powyższej decyzji pismem datowanym na 29 stycznia 2021 r. zostało wniesione odwołanie do SKO we Wrocławiu. Aktowi administracyjnemu zarzucono naruszenie przepisów art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że doszło do usunięcia drzew bez zezwolenia, błędne zastosowanie art. 89 ust. 1 poprzez nieprawidłowe wyliczenie opłaty, naruszenie art. 86 ust. 1 pkt 7 a i b poprzez jego niezastosowanie i naliczenie opłaty za usunięcie drzew, naruszenie art. 88 ust. 2 poprzez obciążenie skarżącego karą pomimo, że nie jest on posiadaczem nieruchomości, naruszenie przepisów procesowych poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka (przedstawiciela firmy, która usunęła drzewa). Rezultatem tego odwołania jest decyzja SKO wskazana na wstępie. W jej uzasadnieniu organ II instancji podkreśla, ze ostateczna decyzja na usunięcie drzew nie została wydana, bowiem poprzez odwołanie wniesione przez strony, zezwolenie nie nabyło waloru ostateczności. Dalej SKO wskazuje, że kluczowa dla sprawy okoliczność jest taka, że do usunięcia drzew doszło bez wymaganego zezwolenia. Co za tym idzie, kara pieniężna musiała być przez organ nałożona, jest ona bowiem efektem usunięcia drzew bez zezwolenia. Odpowiedzialność w tym zakresie ma charakter obiektywny, a do jej zaistnienia wystarczy samo bezprawie, czyli wykazanie związku między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzewa. Organ drugiej instancji nie znalazł uzasadnienia dla zarzutów związanych ze stanem fitosanitarnym drzew i koniecznością ich usunięcia ze względów bezpieczeństwa. Wskazał, że taka okoliczność nie była podniesiona we wniosku o zezwolenie na usunięcia, a ponadto nie wykazały tego przeprowadzone oględziny. Organ II instancji nie dopatrzył się również potraktowania usunięcia drzew jako działania w stanie wyższej konieczności. Szczegółowe uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji SKO potraktowało jak własne. Organ drugiej instancji dopatrzył się jednak błędu w wyliczeniu wysokości kary, skorygował to wyliczenie, i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. W tak ukształtowanym stanie sprawy skarżący wniósł skargę na decyzję SKO. Występując z żądaniem uchylenia decyzji SKO i umorzenia postępowania, względnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji skarżący określił następujące zarzuty: 1) naruszenie art. 89 ust. 1 u. o. p. poprzez błędne wyliczenie wysokości opłaty, 2) naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 85 i art. 86 u. o. p. poprzez błędne przyjęcie, że doszło do usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia, 3) naruszenie art. 86 ust. 1 pk 7 a i b u. o. p. poprzez jego niezastosowanie i naliczenie opłaty za usunięcie drzew, 4) naruszenie art. 88 ust. 2 u. o. p. poprzez obciążenie karą skarżącego pomimo, że nie jest on posiadaczem nieruchomości, 5) naruszenie art. 7 k. p. a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej także jako p. p. s. a.) Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Kontrolując zaskarżoną decyzję administracyjną, w rozstrzygnięciu organu II instancji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, nie dopatrzył się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani nie dopatrzył się innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym, na zasadzie art. 145§1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi na decyzję. Dochodząc do takiej konkluzji Sąd oparł się na następującym stanie prawnym. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 12 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2020 r. póz. 713) sprawy ochrony środowiska i przyrody w gminie, a także sprawy zieleni gminne i zadrzewień należą do zadań własnych gminy. Oznacza to, że odpowiedzialność za wykonanie tych zadań ponosi jednostka samorządu terytorialnego, zadanie te mają charakter publiczny, wiążą się z zaspokojeniem potrzeb mieszkańców gminy i są możliwe do realizacji w obrębie właściwości miejscowej danej jednostki samorządu terytorialnego (K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, W. Kisiel, Prawo samorządu terytorialnego w Polsce, Warszawa 2006, s. 108). Zadania organów gminy w zakresie ochrony terenów zieleni i zadrzewień, sprecyzowane w rozdziale 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1098, dalej jako u. o. p.) należy widzieć w kontekście prawnym wyznaczonym zwłaszcza przez : 1) art. 4 ust. 1 u. o. p. wskazującym obowiązek dbałości o przyrodę jako obowiązek organów administracji publicznej 2) art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9 u. o. p. stanowiącym, że zadrzewienia i zieleń w miastach i wsiach należą do zasobów przyrody 3) art. 2 ust. 2 pkt 5 u. o. p. wyznaczającym cel ochrony przyrody w postaci ochrony zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień 4) art. 5 pkt 27 u. o. p. definiującym zadrzewienia jako pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska nie będące lasem w rozumieniu ustawy o lasach lub plantacją, wraz z terenem na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu. Wskazane przepisy dookreślają kompetencje organu wykonawczego gminy (wójta, burmistrza, prezydenta) jako organu właściwego w sprawach zezwoleń na usunięcie drzew z terenu nieruchomości oraz wyznaczają granice wykorzystania przez niego przewidzianych w u. o. p instrumentów prawnych: zezwolenia na usunięcie drzewa, opłaty za usunięcie drzewa, administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że zasadą jest ochrona drzew i ich zachowanie, jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody, a ustawodawca pozwala odstąpić od tej zasady w ściśle określonych przypadkach (wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2020 r. II SA/Kr 807/19, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. II OSK 830/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle tak wyznaczonej zasady Sąd bada zastosowanie przepisów prawnych do sytuacji faktycznej kontrolowanej sprawy. Artykuł 83 ust. 1 u. o. p. stanowi, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza tej nieruchomości. Zezwolenie wydawane jest przez organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz, prezydent). Zezwolenie jest decyzją administracyjną wydawaną zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. 2021 r. poz. 735, dalej jako k. p. a.), a jedną z konsekwencji tego stanu rzeczy jest to, że zgodnie z art. 130§1 k. p. a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, zaś wniesienie odwołania - jak stanowi art. 130 § 2 k. p. a. wstrzymuje wykonanie decyzji. W realiach kontrolowanej przez Sąd sprawy skarżący, na mocy decyzji organu I instancji uzyskał zezwolenie na usunięcie wskazanych drzew, jednak oprotestował akt, wnosząc od niego odwołanie do organu II instancji. W piśmiennictwie prawniczym prezentowany jest zdecydowany pogląd, że odwołanie jest środkiem zaskarżenia bezwzględnie suspensywnym, co oznacza że skutkiem prawnym jego wniesienia jest wstrzymanie z mocy prawa wykonania zaskarżonej decyzji. Nawet gdyby strona dobrowolnie podjęła wykonanie decyzji, to z chwilą złożenia odwołania obowiązana jest przerwać jej wykonanie, a organ zobowiązany jest z urzędu czuwać nad tym (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 602). Judykatura wskazuje - na kanwie rozważań o skuteczności i wykonalności decyzji ostatecznych, że decyzja organu I instancji nie podlega natychmiastowemu wykonaniu ex lege (chyba, że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy albo też jest zgodna z żądaniem wszystkich stron). Nie ma reguły, aby decyzja nieostateczna mogła podlegać wykonaniu częściowo, na przykład w zakresie w jakim jest zgodna z oczekiwaniem wnioskodawcy (wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2021 r. III OSK 3536/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tak ukształtowanym stanie prawnym, podpierając się dodatkowo jego interpretacją orzeczniczą i doktrynalną, Sąd za uzasadnione prawnie uznaje rozstrzygnięcie SKO w tej części, w której organ stwierdza, że w sprawie nie zaistniała ostateczna decyzja zezwalająca na usunięcie drzew, a tym samym brak było podstaw do ich usunięcia. Skarżący nie legitymował się tytułem prawnym do usunięcia drzew, bowiem stosowny akt administracyjny został przez niego zaskarżony, a tym samym nie miał podstaw, aby dokonać legalnej wycinki. Sąd za nietrafny, nieuprawniony i nieuzasadniony aktami sprawy uznaje zarzut skarżącego, jakoby wycinka odbyła się na podstawie zgody organu I instancji. Wystarczy przywołać fakt, że decyzja została przez skarżącego podważona, a przez to nie mogła stanowić odpowiedniej podstawy prawnej dla usunięcia drzew. Analizując uwidocznione w aktach okoliczności sprawy Sąd nie stwierdził również zaistnienia którejś z przesłanek wymienionych w art. 83f ust. 1 u. o. p. usuwających wymóg uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew. Trzeba tu podkreślić, że jeżeli nie zachodzi żaden z wyjątków określonych w tym przepisie, to usunięcie drzewa wymaga zezwolenia, czyli usunięcie go bez zezwolenia jest naruszeniem ustawy (W. Radecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Warszawa 2016, s. 399). Organ I instancji wydając zezwolenie, w decyzji z dnia 8 marca zasadnie umorzył postępowanie co do drzewa owocowego, bowiem na usunięcie drzewa owocowego zezwolenie nie jest wymagane. Ponadto chybiony jest podniesiony w skardze zarzut, jakoby usunięcie drzew stanowiło sposób przywrócenia użytkowania gruntu do stanu wskazanego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a organ II instancji nie zastosował art. 86 ust. 1 pkt 7 u. o. p. Organ II instancji ustalił, że przepis art. 86 ust. 1 pkt 7 u. o. p. znajduje w okolicznościach sprawy zastosowanie w tym względzie, że mamy do czynienia z przywróceniem gruntów nieużytkowanych do użytkowania określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Co za tym idzie, gdyby skarżący dokonał wycinki na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, to w decyzji tej, ustalając wysokość opłaty, należałoby uwzględnić przepis art. 86 ust. 1 pkt 7 stanowiący, że nie nalicza się opłat za usunięcie drzew, których obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm nie przekracza 80 cm (wobec drzew wyciętych przez skarżącego) w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania innego niż rolnicze zgodnego z przeznaczeniem terenu określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący dokonując wycinki nie legitymował się jednak odpowiednią podstawą prawną. Sąd wskazuje, że przepis art. 86 ust. 1 pkt 7 nie wyłącza obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę, nie kreuje przesłanki prawnej uchylającej wymóg uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Przepis wyłącza naliczenie opłaty. Z tego powodu SKO trafnie wskazało, że w odniesieniu do dębu szypułkowego o obwodzie pnia 77 cm i brzozy brodawkowej o obwodzie pnia 67 cm zasadne było ustalenie kary pieniężnej w wysokości opłaty (a nie jej dwukrotności), i co za tym idzie, dokonało rewizji naliczenia dokonanego przez organ pierwszoinstancyjny. Tak więc prawidłowo zastosowano przepis art. 89 ust. 1 u. o. p. stanowiący, że w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Gdyby obowiązek opłaty istniał, co w sprawie nie miało miejsca, administracyjna kara pieniężna byłaby wymierzona w wysokości dwukrotności opłaty. Usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia jest deliktem administracyjnym, na mocy art. 88 ust. 1 pkt 1 u. o. p. sankcjonowanym administracyjną karą pieniężną. Przepis stanowi: wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjna karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 2 u. o. p. kara jest nakładana na posiadacza nieruchomości albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Przepis kreuje obiektywną odpowiedzialność administracyjną oderwaną od zasady winy, co oznacza, że wystarczy wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a wycięciem drzew (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2012 r. II OSK 2262/10, Lex nr 1138121) . Skoro zatem odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot; z perspektywy tej odpowiedzialności nieistotna jest również świadomość, ewentualnie nieświadomość, konieczności uzyskania stosownego zezwolenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2014 r. II SA/Gl 1022/14, Lex nr 1647315). W realiach sprawy ustalono, że skarżący zlecił usunięcie drzew specjalistycznej firmie. W aktach znajdują się protokół podpisany przez skarżącego i spisany 29 stycznia 2018 r. w Urzędzie Miejskim we Wrocławiu, w którym przyznaje, że to on zlecił wycięcie drzew; ten sam fakt potwierdza widniejące w aktach sprawy i zatytułowane Odpowiedź na wezwanie pismo zastępującego skarżącego pełnomocnika. Z tej perspektywy chybiony jest zarzut skarżącego, jakoby to nie on był posiadaczem nieruchomości ani innym wskazanym w przepisie podmiotem. Z całokształtu materiału dowodowego dostępnego Sądowi wynika, że to skarżący był inicjatorem a następnie zleceniodawcą usunięcia drzew, i jego udział w tym przedsięwzięciu nie budzi wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał na związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem konkretnej osoby a zniszczeniem drzew lub krzewów jako przesłankę odpowiedzialności prawnej. Zachowanie to przejawiać się może w każdej formie (działanie i zaniechanie). Organy muszą zatem wykazać, że posiadacz nieruchomościci przynajmniej wiedział o usuwaniu drzew z jego nieruchomości albo, że na usunięcie drzewa świadomie się godził i mu nie zapobiegł (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2009 r. II OSK 1749/17, Lex nr 2741309). Zgromadzone akta i poczynione ustalenia faktyczne bezsprzecznie wskazują na związek przyczynowy pomiędzy działaniami skarżącego a usunięciem drzew. Z tego względu Sąd odrzuca ten sposób argumentowania skarżącego, według którego to nie on jest posiadaczem nieruchomości. To skarżący był podmiotem inicjującym postępowanie administracyjne w tej sprawie, to on zlecił usunięcie drzew, zaś aktualny stan w zakresie tytułu prawnego do nieruchomości nie ma dla kontrolowanej sprawy znaczenia prawnego. W tym świetle nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia było prawnym obowiązkiem organu I instancji. Skarżący nie wykonał obowiązku administracyjnoprawnego w postaci uzyskania skutecznego prawne zezwolenia na usunięcie drzew, co uruchomiło konieczność zastosowania wobec niego kary pieniężnej jako elementu zabezpieczającego wykonanie tego obowiązku i przyczyniającego się do zapewnienia efektywności działania administracji publicznej (D. Nowicki, S. Peszkowski, Kilka uwag o szczególnym charakterze administracyjnych kar pieniężnych, (w:)Administracyjne kary pieniężne w demokratycznym państwie prawa, red. M. Błachucki, Warszawa 2015, s. 13). Błąd co do wyliczenia wysokości kary został naprawiony na etapie postępowania odwoławczego. Z tego powodu okoliczność nałożenia przez SKO na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w zreformowanej wysokości Sąd uznaje za działanie prawidłowe prawnie. Sąd dostrzega, że uchybienie organu I instancji w tym względzie nie dotyczyło samych podstaw i przesłanek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, ale wyliczenia jej wysokości, co zostało skorygowane na poziomie postępowania przed organem II instancji. Sąd w pełni podziela ten fragment uzasadnienia organu drugoinstancyjnego, w którym odnosi się on do rzekomego złego stanu fitosanitarnego drzew i ich usunięcia ze względów bezpieczeństwa oraz zajścia stanu wyższej konieczności. Z akt sprawy, zwłaszcza z notatki służbowej sporządzonej w związku z dokonanymi dnia 8 lutego 2017 r. oględzinami wynika, że drzewa były w dobrym stanie zdrowotnym. Nie dowiedziono także aby nastąpiło nagłe zdarzenie, stanowiące zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia, co powinno wynikać z obiektywnego stanu rzeczy, a nie subiektywnego przeświadczenia strony (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 lutego 2020 r. II SA/Sz 903/19, Lex nr 2895571). Nie może mieć więc zastosowania przepis art. 89 ust. 7 u. o. p. stanowiący o niewymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej w przypadku usunięcia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności. ` Za nieistotne i zbędne z punktu widzenia ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy Sąd uznał podniesiony w skardze zarzut braku przesłuchania świadka – osoby, która dokonała wycinki. Świadek działał na zlecenie skarżącego, zaś organ podjął uwidocznione w aktach próby wezwania go. Jednak w ocenie Sądu zgormadzone w sprawie dowody i ustalenia są w pełni wystarczające do wydania rozstrzygnięcia. Z przedstawionych powyżej powodów Sąd nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym sfinalizowanym zaskarżoną decyzją SKO ani naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci wskazanych przepisów u. o. p. ani nie stwierdził przekroczenia przepisów procesowych zawartych w k. p. a. Sąd w wyniku przeprowadzonej kontroli ocenił zaskarżoną decyzję jako prawidłową, a skargę uznał za niezasadną. Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI