II SA/Wr 2920/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd drogą krajową, ponieważ decyzje te zostały skierowane do firmy, a nie do osoby fizycznej będącej przedsiębiorcą.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd drogą krajową. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nałożyły karę na firmę, a nie na osobę fizyczną będącą właścicielem firmy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że zostały one skierowane do podmiotu niebędącego stroną postępowania administracyjnego, co stanowiło wadę nieważności z mocy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał sprawę ze skargi A. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł na firmę A. O. za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na braku posiadania przez kierowcę dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący podnosił, że nie polecił kierowcy poruszania się po drodze krajowej, a kierowca nie był świadomy charakteru drogi. Sąd, badając sprawę, stwierdził, że obie decyzje organów administracji publicznej są wadliwe, ponieważ zostały skierowane do firmy (A), a nie do osoby fizycznej będącej przedsiębiorcą (A. O.). Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, stroną postępowania jest osoba fizyczna lub prawna. W tym przypadku stroną był przedsiębiorca A. O., który prowadził działalność gospodarczą pod nazwą A. Skoro decyzje zostały skierowane do firmy, a nie do osoby fizycznej, stanowiło to wadę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (skierowanie do osoby niebędącej stroną). Sąd, działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja skierowana do firmy, która nie jest stroną postępowania, jest dotknięta wadą nieważności.
Uzasadnienie
Stroną postępowania administracyjnego jest osoba fizyczna lub prawna. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą jest osobą fizyczną, nawet jeśli działa pod firmą. Skierowanie decyzji do firmy jako takiej, a nie do osoby fizycznej, oznacza, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną, co skutkuje jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym skierowanie jej do osoby niebędącej stroną.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi, w tym możliwość stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi, w tym możliwość stwierdzenia nieważności decyzji.
Pomocnicze
u.t.d. art. 87 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Nakazuje posiadanie dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
u.t.d. art. 92 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Określa podstawę do nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów.
u.t.d. art. 87 § 3
Ustawa o transporcie drogowym
Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty, w tym dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych.
k.p.a. art. 29
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa, kto może być stroną postępowania administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa możliwość orzeczenia o niewykonalności decyzji.
u.n.s.a. art. 55 § 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § 1
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozpoznawanie spraw wnoszonych przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § 2
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o kosztach w sprawach przejmowanych przez nowe sądy.
p.d.g. art. 2 § 2
Prawo działalności gospodarczej
Definiuje przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą.
Dz. U. Nr 115, poz. 999
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r.
Określa wysokość kar pieniężnych w transporcie drogowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzje administracyjne zostały skierowane do firmy (A), a nie do osoby fizycznej będącej przedsiębiorcą (A. O.), co stanowiło wadę nieważności z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące braku polecenia poruszania się po drodze krajowej i nieświadomości kierowcy co do charakteru drogi. Argumenty dotyczące nieadekwatności kary do długości przebytej drogi.
Godne uwagi sformułowania
nie odpowiadają one wymogom prawa, przy czym waga i rodzaj popełnionych naruszeń przesądziły o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji. wydane przez organy obu instancji rozstrzygnięcia są nieprawidłowe, gdyż nie zostały skierowane do osoby będącej stroną w sprawie. adresatem wszelkich nakazów i obowiązków może być jedynie osoba fizyczna. wydana decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k. p. a., gdyż została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Skład orzekający
Daria Sachanbińska
sprawozdawca
Elżbieta Kmiecik
członek
Teresa Cisyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność decyzji administracyjnych skierowanych do podmiotów gospodarczych, rozróżnienie między firmą a przedsiębiorcą jako stroną postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z oznaczeniem strony w decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak drobny błąd formalny (skierowanie decyzji do firmy zamiast do osoby fizycznej) może doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, mimo że merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta inaczej. Jest to ważna lekcja dla przedsiębiorców i organów administracji.
“Błąd formalny w decyzji administracyjnej: firma zamiast przedsiębiorcy, czyli jak drobnostka może unieważnić karę.”
Dane finansowe
WPS: 4000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 2920/02 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2004-12-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-12-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Daria Sachanbińska /sprawozdawca/ Elżbieta Kmiecik Teresa Cisyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik sędzia WSA Daria Sachanbińska – (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. O. – A w R. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie transportu drogowego 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...], nr [...] 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. Zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w S. nałożył na A karę pieniężną w wysokości 4.000 złotych. Organ wskazał, że naruszony został art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm. ), który to przepis nakazuje posiadanie dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 1 października 2002 r., kierowca zatrzymanego pojazdu, poruszającego się po drodze krajowej A – 4, nie posiadał wymaganej opłaty, zatem zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. wyżej ustawy, należało orzec o nałożeniu kary. Od powyższej decyzji odwołał się A. O., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: A w R. Właściciel A wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie orzeczenia obowiązku zapłaty kary, ewentualnie – uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że kierowca pojazdu nie miał polecenia poruszania się po drodze krajowej a ponadto kierowca ten nie był świadomy, że droga, po której przemieszcza się samochodem, ma właśnie taki charakter. Ponadto odwołujący się zauważył, że wysokość wymierzonej kary jest nieadekwatna do długości przebytej drogi. [...] Komendant Wojewódzki Policji w O. nie uwzględnił argumentów odwołania. Decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. "o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 4.000 zł, na A A. O., [...] R. ul. [...]. Organ odwoławczy ustalił, że w dniu 15 października 2002 r. na drodze krajowej A – 4 funkcjonariusz policji przeprowadził kontrolę drogową samochodu ciężarowego marki Tatra – nr rej. [...], użytkowanego przez A A. O. – R., w trakcie której okazało się, że kierowca pojazdu – J. K. nie posiadał przy sobie karty opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Obowiązek posiadania takiej opłaty wynika z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a uiścić powinien ją przedsiębiorca wykonujący transport drogowy. Jak stwierdził organ odwoławczy, ujawniony czyn stanowi naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, za które należy wymierzyć karę w wysokości wynikającej z załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 115, poz. 999 ). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. O. wniósł o uchylenie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. Zarzucił organowi dokonanie sprzecznych ustaleń oraz naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że istnieją przesłanki do nałożenia kary, mimo ich braku. Skarżący powtórzył, że nie polecił kierowcy poruszania się po drodze krajowej a ponadto kierowca nie wiedział, że krótki odcinek przebytej drogi, stanowi drogę krajową. [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że stosunki służbowe pomiędzy pracodawcą a pracownikami oraz błędne przekonanie kierowcy, że nie znajduje się na drodze krajowej, pozostają poza sferą zainteresowania w niniejszej sprawie. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty, a ujawnienie ich braku skutkuje nałożeniem stosownej kary. Skargę uznano za nieuzasadnioną gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje : Na wstępie odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o treść art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1 ). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Skargę należało uwzględnić aczkolwiek z innych powodów niż w niej wywiedziono. Treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej p.s.a., stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji wykazała, iż nie odpowiadają one wymogom prawa, przy czym waga i rodzaj popełnionych naruszeń przesądziły o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji. Dla uporządkowania czynionych rozważań koniecznym jest przypomnienie, iż podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki Tatra, nr rej. [...], który poruszał się po drodze krajowej A – 4, okazało się, że kierowca pojazdu – J. K., nie posiadał wymaganej karty opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Ustalono, że samochód użytkowany jest przez przedsiębiorcę – A. O., który prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: A. Komendant Powiatowy Policji w S., decyzją z dnia [...], nałożył na A karę pieniężną w wysokości 4.000 złotych. Decyzja ta – w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez A. O. – została utrzymana w mocy przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., przy czym organ odwoławczy błędnie przyjął, że utrzymuje w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na A A. O., [...] R. ul. [...]. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd stwierdził, że wydane przez organy obu instancji rozstrzygnięcia są nieprawidłowe, gdyż nie zostały skierowane do osoby będącej stroną w sprawie. Stosownie do przepisu art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ), zwanej dalej k. p. a., stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Skoro zatrzymany samochód użytkował A. O., który w rozumieniu art. 2 ust. 2 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm. ) był przedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą, to był on również podmiotem praw i obowiązków, a więc stroną postępowania administracyjnego. Okoliczność, że dla oznaczenia przedsiębiorcy cyt. ustawa wprowadziła wymóg podania, oprócz imienia i nazwiska, także nazwy, pod którą wykonywana jest działalność, nie zmienia faktu, że adresatem wszelkich nakazów i obowiązków może być jedynie osoba fizyczna. W realiach rozpoznawanej sprawy Komendant Powiatowy Policji w S. nałożył karę pieniężną nie na przedsiębiorcę, lecz na A, czyli na "firmę" jaką prowadzi A. O. Należało zatem przyjąć, że wydana decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k. p. a., gdyż została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Podobny zarzut dotyczy rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który nie dostrzegł wadliwego oznaczenia strony postępowania i stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna została prawidłowo skierowana na przedsiębiorcę, który – zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm. ) był odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty, w tym dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych ( art. 87 ust. 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym ). Zapewne dla [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. oczywistym było, że adresatem nałożonego obowiązku zapłaty kary winna być osoba fizyczna a nie "firma", jednak utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, de facto w pełni ją zaakceptował, a więc uznał za prawidłowe również oznaczenie strony postępowania. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p. s. a., należało orzec, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim wyroku oparto na przepisie art. 152 p. s. a., a orzeczenie o kosztach postępowania na przepisie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm. ) w związku z art. 97 § 2 cyt. wyżej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI