II SA/Wr 2892/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej Dzierżoniowa z dnia 27 października 2003 r. zmieniającą miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego. Skarga dotyczyła § 12 ust. 2 uchwały, który stanowił, że ustalenia dotyczące stawki procentowej opłaty planistycznej (30%) nie dotyczą terenów będących własnością gminy oraz terenów komunikacyjnych i zieleni izolacyjnej. Wojewoda argumentował, że przepis ten jest sprzeczny z art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który nakłada obowiązek pobrania jednorazowej opłaty od właściciela lub użytkownika wieczystego zbywającego nieruchomość, której wartość wzrosła w związku ze zmianą planu. Sąd podzielił stanowisko Wojewody, uznając, że ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od ustalenia tej opłaty ani ustalenia jej na poziomie zerowym, nawet w przypadku zbywania nieruchomości przez samą gminę. Stwierdzono, że takie wyłączenie stanowi istotne naruszenie prawa. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność § 12 ust. 2 zaskarżonej uchwały, uznając jednocześnie, że wadliwość ta nie wpływa na legalność pozostałych części uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku pobierania renty planistycznej przez gminy oraz zasady stwierdzania nieważności aktów prawa miejscowego w przypadku istotnego naruszenia prawa.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie uchwalenia planu (ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r.). Może wymagać analizy w kontekście aktualnych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rada gminy może w uchwale zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyłączyć stosowanie opłaty planistycznej (renty planistycznej) dla terenów będących własnością gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może wyłączyć stosowania opłaty planistycznej dla terenów będących jej własnością, jeśli ustawa tego nie przewiduje.
Uzasadnienie
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nakłada obowiązek pobrania opłaty planistycznej w określonych sytuacjach, a ustawodawca nie przewidział wyłączeń podmiotowych ani przedmiotowych od tej zasady. Ustalenie stawki zerowej lub odstąpienie od jej określenia stanowi istotne naruszenie prawa.
Czy uchwała rady gminy, która w części narusza prawo, może pozostać w mocy w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwość prawna jednego elementu uchwały nie wpływa na legalność pozostałych jej części, jeśli te pozostałe części są zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził nieważność jedynie § 12 ust. 2 uchwały, uznając, że pozostałe jej postanowienia wywołały skutki prawne i były zgodne z prawem.
Przepisy (7)
Główne
u.z.p. art. 36 § 3
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten nakłada obowiązek pobrania jednorazowej opłaty (renty planistycznej) w przypadku zbycia nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego. Ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od jej pobrania ani ustalenia stawki zerowej.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 2 pkt 5
Ustawa o samorządzie gminnym
u.z.p. art. 10 § 3
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie stawki procentowej służącej naliczeniu opłaty planistycznej stanowi obowiązkowy element uchwały rady gminy wprowadzającej lub zmieniającej plan miejscowy.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała rady gminy w części dotyczącej § 12 ust. 2 jest sprzeczna z art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który nakłada obowiązek pobrania opłaty planistycznej. • Ustawa nie przewiduje możliwości wyłączenia stosowania opłaty planistycznej ani ustalenia jej stawki na poziomie zerowym, nawet w przypadku zbywania nieruchomości przez gminę.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy Dzierżoniów, że nielogiczne jest naliczanie opłaty planistycznej przez gminę od samej siebie, gdy zbywa własną nieruchomość. • Argumentacja Gminy Dzierżoniów powołująca się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003 r. jako podstawę do odstąpienia od naliczenia renty planistycznej.
Godne uwagi sformułowania
Dla oceny charakteru prawnego tej opłaty nie może mieć zatem decydującego znaczenia, że ustawodawca nie określił jej wysokości ściśle, a tylko ramowo (do 30 %), pozostawiając właściwemu organowi prawo ustalenia jej stosunkowego wymiaru. • Sama opłata ma według ustawodawcy postać obligatoryjną, o czym świadczy użyte kategorycznie sformułowanie 'wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę'. • Skoro bowiem ustawodawca przesądza o istnieniu wspomnianego prawnego obowiązku wniesienia opłaty w okolicznościach wymienionych w omawianym przepisie, to zakres swobody w orzekaniu o jej wysokości przez właściwy organ doznaje ograniczenia nie tylko co do możliwości przekroczenia określonej w ustawie o planowaniu przestrzennym górnej jego wysokości (30 %), ale także wyklucza możliwość zastosowania stawki zerowej, jak i zwolnienia (odstąpienia) od jej określenia. • Wywiedziona w odpowiedzi na skargę argumentacja sugerująca istnienie sprzeczności w założeniu, iż Gmina zbywając swoje nieruchomości, których wartość wzrosła w wyniku uchwalenia lub zmiany planu ma obowiązek sama sobie naliczać tzw. rentę planistyczną, jest pozbawiona podstaw.
Skład orzekający
Julia Szczygielska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Cisek
członek
Mieczysław Górkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku pobierania renty planistycznej przez gminy oraz zasady stwierdzania nieważności aktów prawa miejscowego w przypadku istotnego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie uchwalenia planu (ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r.). Może wymagać analizy w kontekście aktualnych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowego dla samorządów i właścicieli nieruchomości – renty planistycznej. Pokazuje, jak sądowa kontrola aktów prawa miejscowego może korygować niezgodne z prawem decyzje gmin.
“Gmina nie może unikać płacenia renty planistycznej – sąd wyjaśnia obowiązki samorządów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.