II SA/Wr 13/26

II SA/Wr 13/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-07-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/
Marta Pawłowska
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 par. 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pawłowska Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 13 listopada 2025 r., nr SKO.EA/41/1/25 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2024 r. (nr SKO.EA/41/1/24) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: Kolegium) uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta J. z dnia 14 grudnia 2023 r., oraz rozstrzygając co do meritum w pkt 1 nałożyło na Fundację [...] z/s w J. (dalej: skarżąca, fundacja) grzywnę w kwocie 50.000,00 zł w celu przymuszenia jej do wykonania obowiązku usunięcia odpadów, w pkt 2 wezwało do uiszczenia tej grzywny w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego postanowienia z pouczeniem, że w przypadku jej nieuiszczenia w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, w pkt 3 wezwało fundację do wykonania obowiązku, określonego w tytule wykonawczym z dnia 14 grudnia 2023 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na to postanowienie złożyła fundacja. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wr 226/24. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2024 r. Sąd oddalił skargę, a postanowienie to stało się prawomocne z dniem 4 stycznia 2025 r.
W dniu 4 kwietnia 2024 r. do Kolegium wpłynęło pismo skarżącej, w którym zwróciła się m.in. o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 5 lutego 2024 r.
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2024 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności tegoż postanowienia.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone.
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r. (nr SKO.EA/41/22/24) Kolegium jak wskazało - "w toku rozpatrzenia zażalenia", na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 101 § 1, art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), zawiesiło postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Wr 226/24.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracyjny zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wskazano, że na mocy przepisu art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 roku, poz. 935: dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Opierając się na przywołanych poglądach doktrynalnych, oraz stanowisku, wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2021 roku, sygn. akt III OSK 3494/21, Kolegium przyjęło, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na dany akt administracyjny stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego, mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego tegoż aktu. Uznano, że podstawowym argumentem przemawiającym za taką wykładnią jest wzgląd na konieczność wyeliminowania niekorzystnego zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego. Kolegium uznało, że prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie zawisłej przed Sądem pod sygn. akt II SA/Wr 226/24 ma wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdyż od niego zależy sposób rozpoznania sprawy. Wskazano, że w dacie wydawanego postanowienia o zawieszeniu orzeczenie to jest nieprawomocne.
Powyższe postanowienie zaskarżyła fundacja.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2025 r. (nr SKO.EA/41/1/25) Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Kolegium w całości.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zaskarżone postanowienie jest uprawione jako że pomiędzy przedmiotem postępowania, zawisłego przed Kolegium na skutek zażalenia, wniesionego przez fundację, a rozstrzygnięciem w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 226/24, istnieje związek przyczynowy.
Skoro więc przedmiotem rozpatrzenia, przez Sąd była skarga, wniesiona na postanowienie o nałożeniu na fundację grzywny w ramach postępowania zwykłego, dokonana w tym postępowaniu ocena prawna wpływa na wynik sprawy, w ramach której fundacja wniosła o ocenę tego orzeczenia w trybie nadzwyczajnym. Zasadnie zatem, w uzasadnieniu skarżonego postanowienia zawieszającego, Kolegium oparło się nie tylko na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz również art. 56 p.p.s.a.
Jednocześnie Kolegium zauważa, że z informacji, znanych temu organowi z urzędu, wynika, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2024 r., wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 226/24, w dacie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie zawieszające, uprawomocnił się. Wprawdzie od wyroku tego fundacja wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz postanowieniem z dnia 5 listopada 2024 r., została ona przez Sąd prawomocnie odrzucona. W ślad za tym Kolegium, wobec prawomocnego rozpatrzenia zagadnienia wstępnego, zobowiązane będzie, na podstawie przepisu art. 97 § 2 k.p.a., do podjęcia postępowania administracyjnego w sprawie, zawieszonej własnym postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r. Orzeczenie w tym zakresie może zostać wydane w postępowaniu głównym, nie zaś w postępowaniu instancyjnym, związanym z rozpatrzeniem zażalenia fundacji na wydane przez Kolegium postanowienie o zawieszeniu.
Skargę na postanowienie Kolegium z dnia 13 listopada 2025 r. (nr SKO.EA/41/1/25) złożyła fundacja.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Co istotne – zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem dokonuje on zbadania całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jego uchylenia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie Kolegium z dnia 13 listopada 2025 r. (nr SKO.EA/41/1/25) utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 30 grudnia 2024 r. (nr SKO.EA/41/22/24), którym Kolegium - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Wr 226/24 - zawiesiło postępowanie administracyjne wywołane zażaleniem na postanowienie z dnia 21 listopada 2024 r., którym Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 5 lutego 2024 r. (nr SKO.EA/41/1/24).
Zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. W myśl zaś art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W niniejszej jednak sprawie mamy do czynienia z zawieszeniem postępowania na mocy postanowienia Kolegium z dnia 30 grudnia 2024 r. przez co w sprawie znajdzie zastosowanie regulacja z art. 127 § 3 k.p.a. która stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.). Błędnie zatem zawarło Kolegium w postanowieniu z 30 grudnia 2024 r. pouczenie o przysługującym stronie prawie do złożenia zażalenia a nie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchybienie to pozostało jednak bez wpływu na wynik sprawy, skoro Kolegium w odmiennym składzie, w zaskarżonym postanowieniu wypowiedziało się w przedmiocie zawieszenia postępowania.
Jednakże rozstrzygając ponownie niniejszą sprawę, po upływie 10 miesięcy od dnia zaskarżenia, postanowieniem z 30 grudnia 2024 r., Kolegium nie uwzględniło istotnej zmiany okoliczności, która to wiązała się z uprawomocnieniem się wyroku tut. Sądu z dnia 18 lipca 2024 r. (II SA/Wr 226/24), co też miało miejsce z dniem 4 stycznia 2025 r. Oznacza to, że między wydaniem postanowienia z dnia 30 grudnia 2024 r. a utrzymującym je w mocy postanowieniem z dnia 13 listopada 2025 r. doszło do istotnej zmiany okoliczności, leżącej u podstaw zawieszenia postępowania, tj. uprawomocnienia się wyroku tut. Sądu i przez to prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie sądowej kontroli postanowienia z dnia 5 lutego 2024 r. Okoliczność tą winien zatem uwzględnić skład orzekający Kolegium w dacie wydania swojego rozstrzygnięcia z 13 listopada 2025 r. Wskazać bowiem należy, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy objęte jest tymi zasadami, co postępowania skutkujące przeniesieniem rozpoznania sprawy do wyższej instancji, z wyłączeniem przepisów, które są powiązane z cechą dewolutywności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest więc, co prawda, odwołaniem sensu stricto, wykazuje jednak wiele podobieństw do odwołania, przez co zastosowanie mają wprost przepisy regulujące postępowanie przed organem drugiej instancji co do zakresu ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (por. B. Adamiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2024 r., s. 850). Tym samym Kolegium w niniejszej sprawie winno uwzględnić, czy w dacie wydania przez siebie w dniu 13 listopada 2025 r. postanowienia istniały podstawy do zawieszenie postępowania. Tymczasem Kolegium w zaskarżonym postanowieniu jakkolwiek w jego treści wskazało, że "w dacie rozpatrzenia zażalenia na postanowienia zawieszające, uprawomocnił się" wyrok tut. Sądu z dnia 18 lipca 2024 r., to jednakże błędnie wskazało, iż niniejsze będzie jedynie skutkować w przyszłości obowiązkiem podjęcia zawieszonego postępowania w przyszłości. Zobligowane bowiem było do uwzględnienia tejże okoliczności również przy rozpoznawaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podobnie bowiem jak w postępowaniu odwoławczym, organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zobowiązany do powtórnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w całości, a nie poprzestania wyłącznie na ocenie zaskarżonego do niego aktu z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych istniejących wyłącznie w dacie wydania zaskarżonego tymże wnioskiem orzeczenia.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżone do tut. Sadu postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ, uwzględni okoliczności i uwagi wskazane w uzasadnieniu niniejszego wyroku.