Pełny tekst orzeczenia II SA/Wa 827/24

II SA/Wa 827/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w W. podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w P. w dniu [...] czerwca 2023 r. skierował M. P. do Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w G., w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w PSP.
Pomorska Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w G., na podstawie wyniku zleconych konsultacji: psychologicznej (z dnia [...] lipca 2023 r.) oraz psychiatrycznej (z dnia [...] lipca 2023 r.) M. P., orzeczeniem z dnia [...] lipca 2023 r. (nr [...]) rozpoznała u badanego zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne i powołując się § 90 pkt 1 (kolumna pierwsza) załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018 r., poz. 2035), stwierdziła, że schorzenie to czyni go niezdolnego do służby w PSP (kategoria N), .
M. P. złożył odwołanie od orzeczenia Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w G. z dnia [...] lipca 2023 r. Odwołujący się podał, że od najmłodszych lat związany jest z pożarnictwem, obecnie jest strażakiem OSP. Dodał, że nie ma problemów z nawiązywaniem znajomości, a służba w Państwowej Straży Pożarnej byłaby dla jego spełnieniem marzeń.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W., po rozpatrzeniu odwołania M. P., orzeczeniem z dnia [...] listopada 2023 r. (nr [...]), na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu orzeczenia podała m. in., że lekarz psycholog konsultująca M. P. w toku postępowania odwoławczego, na podstawie badań oraz poszerzonego wywiadu i obserwacji, stwierdziła występowanie u badanego zaburzeń osobowości utrudniających zdolności adaptacyjne.
M. P. nie zgodził się z tym orzeczeniem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenia.
Skarżący zarzucił organom orzeczniczym obu instancji niedostateczne wyjaśnienie, czy jest zdolny do pełnienia służby w PSP. Odwołujący się podniósł, że we wrześniu 2023 r. poddał się badaniu psychologicznemu (poza procesem orzeczniczym). Konsultująca go lekarz psycholog M. P. stwierdziła, że "dysponuje on skutecznymi sposobami radzenia sobie ze swoimi doświadczeniami i problemami mogącymi występować na przestrzeni życia".
M. P. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodu z opinii biegłego oraz przesłuchanie psychologa M. P., na okoliczność ustalenia jego zdolności do pełnienia służby w PSP.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania orzeczenia pod względem formalnym.
Obowiązkiem sądu administracyjnego jest sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności zbadanie, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo i czy znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie, nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej, o ile znajdują potwierdzenie w dokumentacji medycznej (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17, z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14 orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 310), zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby m. in. w Państwowej Straży Pożarnej ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogą mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
W myśl art. 32 tej ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust. 2). W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (ust. 3).
Według art. 33 ust. 1 powołanej ustawy, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia.
W myśl art. 38 ust. 1 ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej.
Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy). Od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie, które rozpatruje Centralna Komisja po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów (art. 46 ustawy). .
W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym rozstrzyganie o zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby m.in. w Państwowej Straży Pożarnej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach K.p.a. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych dotyczących kwestii medycznych, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Podkreślenia jednak wymaga, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia osoby objętej badaniem tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby w Państwowej Straży Pożarnej na podstawie wykazu chorób i ułomności, ujętego w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ na mocy art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną, bądź nie (art. 80 K.p.a.). Zgodnie z kolei z zawartą w art. 8 K.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli, organy administracji prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów, należy stwierdzić, że organ w sposób wnikliwy przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności wyniki niezbędnych badań lekarskich.
Z akt sprawy jak i uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że rozpoznanie u skarżącego zaburzeń osobowości upośledzających zdolności adaptacyjne poprzedziła analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej przez organ I instancji tj. konsultacji psychologicznej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2023 r. przez psychologa A. .T. oraz konsultacji psychiatrycznej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2023 r. przez lekarza psychiatrę I. K., a także badania psychologicznego M. P. z dnia [...] listopada 2023 r., przeprowadzonego na zlecenie organu odwoławczego przez lekarza psychologa J. W.
Sąd nie ma podstaw, ani też wiedzy specjalistycznej aby podważać wskazane rozpoznanie lekarza specjalisty. Sąd nie jest też uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącej badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych skarżącego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny (rozpoznania) w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Są to wyłączne kompetencje komisji lekarskich. Jak już wskazano, sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem administracji. Tak więc powyższe rozpoznanie i jego kwalifikacja pozostaje poza kontrolą sądową.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że CKL w Warszawie prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności. Zebrana zaś dokumentacja była wystarczająca do należytego rozstrzygnięcia sprawy, a wynik sprawy został w logiczny i przekonywujący sposób uzasadniony.
W kwestii zawartego w skardze wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodów z opinii biegłego oraz z przesłuchania lekarza psychologa M. P., należy wyjaśnić, że zawnioskowany środek dowodowy jest niedopuszczalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1634, dalej jako P.p.s.a.), sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające - ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu z zeznań świadków, przesłuchania stron, oględzin, czy też z opinii biegłych, jest niedopuszczalne.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, obejmuje niezbędne badania lekarskie, a dokonana kwalifikacja zdolności skarżącego do służby była prawidłowa.
Z tej przyczyny Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę M. P. na orzeczenie CKL podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2023 r.