Pełny tekst orzeczenia II SA/Wa 344/12

II SA/Wa 344/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1904/12 - Wyrok NSA z 2013-09-24
Skarżony organ
Szef Służby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
art. 115 ust. 1, art. 223 ust. 2-6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Protokolant ref. staż. Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania w Służbie Celnej - uchyla zaskarżoną decyzję -
Uzasadnienie
Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. P. z dnia 14 grudnia 2009 r. od aktu mianowania go przez Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia korpusu.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w odwołaniu od ww. aktu mianowania M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie go na stopień komisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze wskazaniem, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę dyspozycję wynikającą z treści przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.). Zaskarżonej decyzji M. P. zarzucił naruszenie przepisów art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz bezpośrednio art. 7 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego tj.: art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez nieprawidłową wykładnię zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy".
Na poparcie swoich żądań, iż spełnia warunki, o których mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, M. P. podniósł, iż w trakcie pełnienia służby zajmował stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, a mianowicie:
- [...] w Izbie Celnej w P. w okresie od [...] kwietnia 2007 r. do [...] września 2007 r.,
- [...] w Izbie Celnej w P. w okresie od [...] października 2007 r. do [...] września 2008 r.
W związku z tym, że powyższa okoliczność miała miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianowanie odwołującego na stopień w korpusie oficerów młodszych było, jego zdaniem, obligatoryjne.
Rozpoznając przedmiotowe odwołanie organ podniósł, iż zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, kierownik urzędu zobowiązany był mianować funkcjonariuszy na nowe stopnie służbowe. Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został w art. 223 ust. 2-6 ustawy. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska lub pełnionych obowiązków.
Nadto ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej wprowadziła m.in. zmianę nazw stopni służbowych funkcjonariuszy i pogrupowała je w określone korpusy, odpowiednio: oficerów starszych Służby Celnej, oficerów młodszych Służby Celnej, aspirantów Służby Celnej, podoficerów Służby Celnej i szeregowych Służby Celnej, ustalając odpowiednio w ramach korpusów poszczególne nowe stopnie służbowe (art. 115 ustawy).
Odnosząc się do wniosku funkcjonariusza o mianowanie go na stopień służbowy komisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, zawartego w odwołaniu, organ stwierdził, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania do strony. W ocenie organu, powołany przepis dotyczy funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. na dzień 30 października 2009 r. Natomiast odwołujący w tej dacie zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...].
Zgodnie z art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu młodszego aspiranta celnego, starszego dyspozytora celnego albo dyspozytora celnego określa się stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej. Organ jest zatem związany ustawowym mechanizmem przypisania funkcjonariusza do danego korpusu, który wprost wynika z treści odpowiedniego dla konkretnego funkcjonariusza ustępu (2-6) art. 223. Mając zatem na uwadze dyspozycję art. 223 ust. 4 ustawy, należało, w ocenie organu, określić odwołującemu się funkcjonariuszowi stopień służbowy w korpusie [...] Służby Celnej.
Jednocześnie organ podniósł, iż nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez M. P. stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Jednakże przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych uzależnia od zajmowania bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Organ podniósł, że we wskazanym okresie M. P. zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], dlatego też przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania.
Organ podkreślił, że interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" prowadząca do przyjęcia, że zwrot ten odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadziłaby do skutków niedających się pogodzić z systematyką i celem ustawy, a także zważywszy, że jedną z zasad wykładni prawa jest założenie racjonalności prawodawcy, zasadami logiki.
Skargę na powyższą decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r. wniósł M. P.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi M. P. wskazał, iż w okresie od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia [...] września 2008 r. zajmował stanowisko związane z przyporządkowaniem funkcjonariuszy, podkreślając, że powyższa okoliczność miała miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Zdaniem skarżącego pojęcie "przed dniem wejścia w życie" powinno być rozumiane, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Zastosowanie wykładni przyjętej przez Dyrektora Izby Celnej w P., prowadzi do interpretacji rozszerzającej pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy". Na poparcie swego stanowiska skarżący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 1995 r. o sygn. akt IIl CZP 174/94 oraz na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04. Jak wskazuje skarżący Sąd potwierdził, że wykładnia rozszerzająca pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" stwarza pozaustawowe kryterium, sprowadzające się do tego, że okres przed dniem wejścia w życie ustawy jest traktowany wyłącznie jako okres trwający co najmniej do dnia jej wejścia w życie. W ocenie skarżącego zakreślenie kryteriów czasowych, powinno być jednoznacznie wskazane w ustawie, zatem jeśli przepis mówi o okresie "przed dniem wejścia w życie ustawy", to chodzi w nim o każdy przedział czasowy poprzedzający tę datę. Ww. zwrot użyty w art. 223 ust. 3 do 6 oznacza zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie ustawy w ramach służby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta ogranicza się do zakresu określonego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie jako p.p.s.a. - oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli precyzuje § 2 i 3 powołanego przepisu.
Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd wziął pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 13 kwietnia 2012 r. wydanym w sprawie I OSK 1685/11.
Zgodnie z nim, akt mianowania skarżącego przez Dyrektora Izby Celnej w P. dotyczył "mianowania na stopień służbowy w korpusie", a więc zawierał jedno rozstrzygnięcie obejmujące stopień i korpus. Wynika to jednoznacznie z samego aktu mianowania oraz z przepisów ustawy o Służbie Celnej.
Zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy w Służbie Celnej obowiązują następujące korpusy i stopnie służbowe:
1) korpus szeregowych Służby Celnej:
a) aplikant celny,
b) starszy aplikant celny;
2) korpus podoficerów Służby Celnej:
a) młodszy rewident celny,
b) rewident celny,
c) starszy rewident celny,
d) młodszy rachmistrz celny,
e) rachmistrz celny,
f) starszy rachmistrz celny;
3) korpus aspirantów Służby Celnej:
a) młodszy aspirant celny,
b) aspirant celny,
c) starszy aspirant celny;
4) korpus oficerów młodszych Służby Celnej:
a) podkomisarz celny,
b) komisarz celny,
c) nadkomisarz celny;
5) korpus oficerów starszych Służby Celnej:
a) podinspektor celny,
b) młodszy inspektor celny,
c) inspektor celny;
6) korpus generałów Służby Celnej,
a) nadinspektor celny,
b) generał Służby Celnej.
Z przytoczonego przepisu wynika, że stopień funkcjonariusza celnego uzależniony jest od korpusu, zatem mianowanie do określonego korpusu wiąże się zawsze z mianowaniem na jeden ze stopni przypisanych do tego korpusu. Oznacza to, że mianowanie na stopień służbowy w korpusie stanowi w sensie materialnym jedną sprawę administracyjną, załatwianą w drodze jednego rozstrzygnięcia tj. mianowania na określony stopień służbowy w danym korpusie.
Wniosek taki wynika również z analizy art. 223 ust. 2 – 6 ustawy o Służbie Celnej, w którym w związku z wejściem w życie nowej ustawy określone zostały zasady określania stopni służbowych funkcjonariuszy celnych w korpusach wprowadzonych nową ustawą.
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku stwierdził, że decyzja Szefa Służby Celnej, którą utrzymano w mocy akt mianowania w zakresie dotyczącym wyłącznie korpusu, nie rozstrzyga o całości sprawy. Ponieważ Szef Służby Celnej nie ocenił wystarczająco i dogłębnie decyzji organu I instancji w zakresie mianowania skarżącego na stopień służbowy w danym korpusie, naruszył tym samym przepisy art. 7, 77 i 107 k.p.a. Powyższe stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi II instancji.
Nie ma natomiast usprawiedliwionej podstawy zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Powyższa konstatacja wynika również z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny a także organ II instancji w sprawie niniejszej, jak również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wielu analogicznych sprawach, jako oznaczającego w zamiarze ustawodawcy "datę wejścia w życie ustawy" jest prawidłowa. Gdyby przyjąć za skarżącym, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy", oznacza zajmowanie określonego stanowiska "kiedykolwiek" "przed dniem wejścia w życie ustawy", powołani na wyższy stopień winni być również ci funkcjonariusze Służby Celnej, którzy zostali ze stanowisk odwołani, gdyż sobie na nich nie radzili. Zaakceptowanie więc sposobu rozumienia skarżącego, byłoby sprzeczne z ratio legis wprowadzenia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.