II SA/Wa 2124/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-09-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-11-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 133 art. 26 ust. 1, ust. 3, , ust.8, art. 47 ust.1, ust. 2, ust 5 Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 2305 art. 2 pkt 34, pkt 35, art. 191 Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] Uzasadnienie Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej: "Prezes AMW"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), dalej: "k.p.a.", art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2061 oraz Dz.U. z 2023 r. poz. 1463 i 1872), dalej: "ustawa o AMW", oraz na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 pkt 4 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2022 r. poz. 1623 oraz z 2023 r. poz. 1872), dalej: "ustawa o zakwaterowaniu", oraz na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 29 lipca 2016 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1211), dalej: "rozporządzenie w sprawie norm", po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...], dalej: "Dyrektor Oddziału Regionalnego", "organ I instancji", z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] o wypłacie P. M. odprawy mieszkaniowej w kwocie 180 364,64 zł. Jak wynika z ustaleń organu, P. M. w dniu [...] marca 2023 r. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Żołnierz pozostawał w rezerwie kadrowej od dnia [...] grudnia 2020 r. do [...] listopada 2022 r., na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] oraz decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] - świadectwo służby z dnia [...] stycznia 2023 r. Prezes AMW zwrócił uwagę, że aktualnie, w związku z wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny z dnia 11 marca 2022 r. (Dz.U. poz. 655 z późn. zm.) rezerwa kadrowa została zastąpiona instytucją pozostawania w dyspozycji. P. M. decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] listopada 2022 r. w związku z niewyznaczeniem na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Ustalono, że P. M. na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. [...] listopada 2022 r. posiada wysługę lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową w wymiarze 18 lat, 3 miesiące i 12 dni, co uprawnia do przyznania odprawy w wysokości 57% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. W oświadczeniu złożonym w celu wyliczenia odprawy mieszkaniowej, żołnierz zawodowy wskazał dzień [...] listopada 2022 r., tj. dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Według oświadczenia, w tym dniu posiadał członków rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, tj. małżonkę U. D. oraz małoletnie dzieci: K. M. i B. M.. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, z wyjątkiem żołnierza, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4a, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Przepis art. 47 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 100% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Odprawę oblicza się i wypłaca żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej z uwzględnieniem okresu służby liczonego w pełnych latach, z tym że rozpoczęty rok, w którym następuje zwolnienie ze służby, przyjmuje się jako rok pełny (art. 47 ust. 1 pkt 1) i wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, jako iloczynu maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa wart. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza niezależnie od ilości norm należnych żołnierzowi w dniu jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, z zastrzeżeniem pkt 4, 5, i 6 (art. 47 ust. 1 pkt 3). Rozstrzygnięcie o wypłacie odprawy mieszkaniowej następuje w formie decyzji wydanej po złożeniu wniosku przez żołnierza, oświadczenia o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez niego i przedstawieniu co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w art. 47 ust. 2 pkt 1-4 ustawy o zakwaterowaniu, w tym zaświadczenia o nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu, wynosi 8-12 m2. Natomiast, to ile norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługuje żołnierzowi zawodowemu szczegółowo reguluje rozporządzenie w sprawie norm, wydane na podstawie art. 26 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu. Zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie norm, ilość norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługujących żołnierzowi zawodowemu zależy od zajmowanego stanowiska służbowego: od generała brygady (kontradmirała) do generała (admirała) - trzy normy; od majora (komandora podporucznika) do pułkownika (komandora) - dwie normy; do kapitana (kapitana marynarki) włącznie - jedna norma. Stosownie do § 3 rozporządzenia w sprawie norm, powyższe normy ulegają zwiększeniu o jedną normę na każdego członka rodziny, o którym mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu. W odniesieniu do stanu rodzinnego żołnierza zawodowego przepis art. 26 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej są: małżonek oraz wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że postępowanie w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, poza ustaleniem samego prawa do odprawy mieszkaniowej, składa się również z naliczenia jej wysokości. Jedną z przyjętych zasad jest ustalenie wartości przysługującego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem ilości norm należnych żołnierzowi, w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wybranym przez żołnierza. W rozpatrywanej sprawie ustalono, że odprawa mieszkaniowa została przyznana na wniosek P. M., żołnierza zawodowego zwolnionego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] listopada 2022 r., który od [...] grudnia 2022 r. nabył prawo do emerytury wojskowej, a na dzień zwolnienia ze służby wojskowej posiadał wysługę, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, w wymiarze 18 lat, 3 miesiące i 12 dni (19 pełnych lat), a zatem ma prawo do odprawy mieszkaniowej. W sprawie nie stwierdzono żadnej z negatywnych przesłanek do wypłaty odprawy mieszkaniowej określonych w art. 23 ust. 9 ustawy o zakwaterowaniu. W przedmiotowej sprawie organ przyjął do obliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej przysługujące żołnierzowi w myśl art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o zakwaterowaniu, uprawnienia do 3 norm naliczonych z tytułu posiadanych członków rodziny - żony U. D. oraz wspólnie zamieszkałych małoletnich dzieci: córki K. M. i syna B. M.. Zgodnie z oświadczeniami byłej żony B. M. oraz obecnej żony U. D., a także przedłożonych przez stronę zaświadczeń z rejestru PESEL, małoletnie dzieci zamieszkiwały wspólnie z ojcem P. M. w [...] przy ul. [...] w dniu [...] listopada 2022 r., tj. w dniu wskazanym przez żołnierza, o którym mowa w art. 47 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Strona kwestionowała natomiast wysokość odprawy mieszkaniowej, przy naliczaniu której należało, zdaniem strony, uwzględnić dodatkowe 2 normy za stanowisko służbowe, jakie zajmował w dniu wskazanym do naliczenia odprawy mieszkaniowej. Prezes AMW, odnosząc się do powyższego zarzutu wskazał, że uwzględnienie dodatkowych norm uzależnione jest - zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie norm - od zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego w dniu wskazanym do wyliczenia odprawy mieszkaniowej, a nie od posiadanego stopnia wojskowego. Stwierdził, że strona, na podstawie ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] marca 2021 r. nr [...], a następnie decyzji z [...] marca 2022 r. nr [...], pozostawała w rezerwie kadrowej od [...] grudnia 2020 r. do [...] listopada 2022 r., a z dniem [...] listopada 2022 r., na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], w związku z niewyznaczeniem na stanowisko służbowe, została zwolniona z zawodowej służby wojskowej. Powyższe okoliczności potwierdzone zostały również dowodami przedłożonymi przez stronę, tj. wynikają z zaświadczenia Komendanta [...]. Regionalnej Bazy Logistycznej z [...] marca 2023 r. oraz świadectwa służby z [...] stycznia 2023 r. W związku z tym, że strona konsekwentnie kwestionowała zebrane dowody - mając na względzie zasadę wynikającą z art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania strony do zasadności podejmowanego działania i podjętych przez organ rozstrzygnięć) organ I instancji wystąpił do Ministerstwa Obrony Narodowej z prośbą o rozstrzygnięcie wątpliwości strony, co do tego, czy we wskazanym przez siebie dniu do wyliczenia odprawy mieszkaniowej zajmowała stanowisko służbowe. W odpowiedzi, Naczelnik Wydziału [...] Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej poinformował, że [...] P. M. od [...] grudnia 2020 r. do [...] listopada 2022 r. przebywał w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej, do której został przeniesiony z zajmowanego stanowiska służbowego [...] - Zespół Prawny - Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych w [...] i [...], zaś wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej z dniem [...] listopada 2022 r. [...] został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do pasywnej rezerwy. Organ z uwagi na powyższe przyjął, że P. M. - w dniu przez siebie wskazanym do wyliczenia odprawy mieszkaniowej - nie zajmował stanowiska służbowego, w związku z czym nie przysługują mu normy z tego tytułu. Organ stwierdził, że bez znaczenia prawnego są przedłożone przez stronę dowody w postaci rozkazu Komendanta [...]. Regionalnej Bazy Logistycznej z [...] lutego 2021 r. nr [...], czy też decyzji Komendanta [...]. Regionalnej Bazy Logistycznej z [...] sierpnia 2023 r. nr [...]. Dokumenty te oprócz tego, że potwierdzają, że żołnierz przebywał w rezerwie kadrowej (co zostało już udowodnione szeregiem innych dowodów) Dyrektora Departamentu Kadr, to świadczą o tym, że w tym czasie wykonywał zadania w [...]. Regionalnej Bazie Logistycznej i pobierał uposażenie. Nie jest kwestionowane, że żołnierz pełnił służbę, ale wykonywanie zadań, pozostając w rezerwie kadrowej, nie jest tożsame z pełnieniem służby na stanowisku służbowym. Zgodnie bowiem z obowiązującym wówczas art. 19 ust. 1 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1131 z późn. zm.), żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową: - na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej (...); - w rezerwie kadrowej, - w dyspozycji. Natomiast na podstawie art. 89 przywołanej ustawy, w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej lub dyspozycji albo urlopu żołnierz zawodowy otrzymywał, z zastrzeżeniem art. 90 ust. 1-ld, uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość. Przepis ten znajdował odpowiednio zastosowanie również do żołnierza zawodowego, który został zwolniony ze stanowiska służbowego albo podlegał zwolnieniu ze stanowiska służbowego w przypadkach wymienionych w art, 45 ust. 1 i 2 do czasu objęcia obowiązków na stanowisku służbowym, przeniesienia do rezerwy kadrowej lub dyspozycji albo zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Podsumowując, organ stwierdził, że okoliczność wykonywania zadań w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, czy też pobieranie uposażenia za ten okres nie świadczy o tym, że zajmował stanowisko służbowe. Żołnierz - na potrzeby wyliczenia odprawy mieszkaniowej - ma prawo wyboru takiego dnia ze służby, który jest dla niego najkorzystniejszy, biorąc pod uwagę zarówno stan rodzinny, jak i przebieg służby. W niniejszym przypadku strona wybrała [...] listopada 2022 r., na który to dzień naliczana jest wysokość odprawy mieszkaniowej i o ile - analizując akta postępowania - jest to najkorzystniejszy dla strony dzień pod względem norm z uwagi na stan rodzinny, o tyle w tym dniu strona nie zajmowała stanowiska służbowego, w związku z czym nie można naliczyć żołnierzowi dodatkowych dwóch norm. Organ odwoławczy uznał za bezpodstawny wniosek dowodowy o dołączenie do akt sprawy decyzji wydawanych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową i jej następcę, tj. Agencję Mienia Wojskowego, w okresie gdy datą ustalenia norm była data zwolnienia żołnierza/data wydania decyzji na okoliczność jednolitości orzekania. Wniosek dowodowy dotyczył wszystkich przypadków, gdy żołnierz w tym okresie nie zajmował stanowiska służbowego, a był w dyspozycji, w rezerwie kadrowej albo nie pełnił służby wojskowej (...). Odnosząc się do przedmiotowego wniosku dowodowego, organ wskazał, że to okoliczności indywidualnej sprawy decydują o sposobie jej rozstrzygnięcia. Czym innym jest odstąpienie od utrwalonej praktyki orzekania, a czym innym jest orzekanie w oparciu o dowody zgromadzone w aktach postępowania. Prócz tego wniosek dowodowy nie dotyczy faktów, lecz stosowania prawa w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej (tak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 3301/02). Podniósł również, że ustawa o zakwaterowaniu, w szczególności w części ustawodawstwa dotyczącego przepisów o wypłacie odprawy mieszkaniowej doczekała się wielkiej nowelizacji, która obowiązywała po 22 kwietnia 2022 r. A więc nie tylko okoliczności stanu faktycznego, ale też i prawnego wskazują na niezasadność złożonego wniosku. Z powyższych względów do wyliczenia należnej odprawy mieszkaniowej przyjęto, że posiadane łącznie przez stronę uprawnienia do 36 m2, powierzchni użytkowej podstawowej, wynikają z tytułu: - zajmowanego przez żołnierza zawodowego stanowiska służbowego - 0 norm, - stanu rodzinnego, po 1 normie na każdego członka rodziny (tj. małżonkę U. D., syna B. M. oraz córkę K. M. - łącznie 3 normy x 12 m2 = 36 m2); - ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby (III kwartał 2022 r.), określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w wysokości 5 295,00 zł; - wysługi 19 lat, od której uzależniona jest wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, jaką żołnierz zawodowy posiadał w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej (3% wartości lokalu za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, tj. 19 lat x 3% = 57%); - wskaźnika 1,66. Zatem 3 x 12m2 x 1,66 x 5 295 zł x 57% = 180 364,64 zł. P. M. pismem z dnia [...] października 2023 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z [...] września 2023 nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, wnosząc o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący stwierdził, że przedmiotowe decyzje nie odpowiadają przepisom prawa materialnego i podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, że autor skargi nie wskazuje, naruszenia jakich przepisów dopuścił się organ II instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji. W skardze "podtrzymuje wniosek i argumentację prawną zawartą w pismach składanych w toku postępowania oraz w odwołaniu od decyzji", niemniej nadal nie wiadomo (w odwołaniu również), którym przepisom prawa materialnego organ uchybił i dlaczego. Brak zarzutów czyni niemożliwym ustosunkowanie się do skargi. Organ podkreślił, że ustawodawca nie uzależnił norm od posiadanego stopnia wojskowego, czy też stopnia na ostatnio zajmowanym stanowisku, lecz od zajmowania stanowiska, co więcej w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu prawodawca dał żołnierzowi prawo wyboru dowolnego dnia z okresu służby, na który należy liczyć normy w odprawie mieszkaniowej, nie było zatem przeszkód by wybrać inny dzień ze służby, kiedy strona zajmowała stanowisko [...]. Zdaniem organu, wykładnia językowa przepisów, stanowiących podstawę prawną decyzji w zakresie, w jakim odnoszą się do przysługujących żołnierzowi norm, nie budzi wątpliwości prawnych, które uzasadniałyby inną niż literalna interpretację tychże przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Prezes AMW, na potrzeby obliczenia odprawy mieszkaniowej przysługującej P. M. , prawidłowo określił ilość należnych skarżącemu norm, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2017) - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "ustawa o zakwaterowaniu". Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Odprawę oblicza się i wypłaca według następujących zasad: 1) żołnierzowi zawodowemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje odprawa obliczona z uwzględnieniem okresu służby liczonego w pełnych latach, z tym że rozpoczęty rok, w którym następuje zwolnienie ze służby, przyjmuje się jako rok pełny; 2) żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, jeżeli nie nabył prawa do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy lub któremu przyznano wojskową rentę inwalidzką przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej, przysługuje odprawa w wysokości 45% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego; 3) wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Według art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydanie decyzji następuje po złożeniu wniosku, oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i przedstawieniu co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w punktach od 1) do 4) tego ustępu. Stosownie natomiast do treści art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, na jego wniosek złożony przed zwolnieniem ze służby, wydaje się decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej, przyjmując do obliczenia wartość przysługującego lokalu mieszkalnego, ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, oraz wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym decyzja o zwolnieniu stała się ostateczna, określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W przypadku uchylenia decyzji o zwolnieniu żołnierza i dalszego pełnienia służby, odprawa ponowna i jej wyrównanie za pozostały okres nie przysługuje. Jak stanowi art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu, wynosi 8-12 m2. W przypadku gospodarstwa jednoosobowego norma wynosi nie mniej niż 16 m2. Wedle natomiast art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są: 1) małżonek; 2) wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. W oparciu o delegację ustawową, zawartą w art. 26 ust. 8 ustawy o zakwaterowaniu, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 29 lipca 2016 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz.U. poz. 1211 - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powołane jako "rozporządzenie"), które określa ilość norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługujących żołnierzom zawodowym. Zgodnie z § 2 rozporządzenia, w zależności od zajmowanego stanowiska służbowego ustala się ilość norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługujących żołnierzowi zawodowemu zajmującemu stanowisko służbowe o stopniu etatowym: 1) od generała brygady (kontradmirała) do generała (admirała) - trzy normy; 2) od majora (komandora podporucznika) do pułkownika (komandora) - dwie normy; 3) do kapitana (kapitana marynarki) włącznie - jedna norma. Stosownie do treści § 3 rozporządzenia w sprawie norm, normy określone w § 2 ulegają zwiększeniu o jedną normę na każdego członka rodziny, o którym mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na względzie treść powołanych przepisów, ocenę prawidłowości ustalenia przez Prezesa AMW ilości należnych P. M. norm, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, należy rozpocząć od stwierdzenia, że art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, określając zasady obliczania i wypłacania odprawy mieszkaniowej, jednoznacznie stanowi, że wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem m.in. maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1 i ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej "w dniu wskazanym przez żołnierza". Uwzględniając powyższe należy przypomnieć, że w dołączonym do wniosku oświadczeniu z [...] czerwca 2023 r. skarżący do wyliczenia odprawy mieszkaniowej wskazał dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. [...] listopada 2022 r. Oświadczył, że członkami rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu byli: żona, syn i córka. W opisanych, niekwestionowanych okolicznościach sprawy wszczętej wnioskiem, należy stwierdzić, że obliczając skarżącemu wysokość przysługującej mu odprawy mieszkaniowej, w celu określenia ilości przysługujących norm, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, należało zastosować § 2 pkt 2 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu. Przysługujące skarżącemu na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia dwie normy (wynikające ze stopnia etatowego "[...]") ulegają zatem zwiększeniu o kolejne trzy normy (wynikające z uwzględniania małżonka oraz dwójki wspólnie zamieszkujących dzieci własnych). Co za tym idzie, w celu prawidłowego obliczenia wysokości należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej należy uwzględnić pięć norm, a nie trzy - jak przyjął Prezes AMW. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, zarówno przez organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji, co uzasadniało uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Zdaniem Sądu, dokonana przez organ wykładnia przepisów, stanowiących podstawę prawną decyzji w zakresie w jakim odnoszą się do przysługujących żołnierzowi norm, jest wadliwa. Wbrew twierdzeniom organu, ustawodawca w art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu nie uzależnia przyznania żołnierzowi zawodowemu norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego od zajmowania przez niego stanowiska służbowego, lecz jedynie wskazuje, że przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Ustawa o obronie Ojczyzny definiuje żołnierza zawodowego, jako żołnierza pełniącego zawodową służbę wojskową. Przepis art. 191 tej ustawy wskazuje sposoby pełnienia zawodowej służby wojskowej przez żołnierza zawodowego: 1) na stanowisku służbowym; 2) w uczelni wojskowej, szkole podoficerskiej, centrum szkolenia, ośrodku szkolenia, w których pobiera naukę; 3) w dyspozycji. W przedmiotowej sprawie utożsamianie pełnienia zawodowej służby wojskowej z pełnieniem zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym było nieuprawnione. Przez stanowisko służbowe należy rozumieć usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej (art. 2 pkt 34 ustawy o obronie Ojczyzny). Zaś przez stopień etatowy należy rozumieć stopnie wojskowe, określone dla danego stanowiska służbowego (art. 2 pkt 35 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 2305 z późn. zm.). Wbrew twierdzeniom organu, to stopień etatowy należy uwzględniać przy ustaleniu ilości norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym, a nie zajmowane przez żołnierza stanowisko służbowe, co również wynika z delegacji ustawowej dla Ministra Obrony Narodowej do wydania rozporządzenia w sprawie norm zawartej w art. 26 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu. Rozporządzenie to określa ilość norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługujących żołnierzom zawodowym (§ 1). Przy czym, bez wpływu na to stanowisko pozostaje brzmienie § 2 tego rozporządzenia, że w zależności od zajmowanego stanowiska służbowego ustala się ilość norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługujących żołnierzowi zajmującemu stanowisko służbowe o stopniu etatowym (...), ponieważ przepis § 3 - stanowiący, że normy określone w § 2 ulegają zwiększeniu o jedną normę na każdego członka rodziny - nie przewiduje możliwości zwiększenia (przyznania) norm członkom rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, bez przyznania (ustalenia) norm przysługujących żołnierzowi zawodowemu, który nie zajmował, w dacie przez siebie wskazanej do obliczenia odprawy mieszkaniowej, stanowiska służbowego, a tak właśnie w przedmiotowej sprawie rozstrzygnął organ. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wskazaną wyżej ilość norm (pięć) należnych skarżącemu i obliczy wysokość odprawy mieszkaniowej z zastosowaniem tej ilości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Prezesa AMW z dnia [...] września 2023 r., jak i decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r.
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Wa 2124/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.