II SA/Wa 207/24

II SA/Wa 207/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Iwona Maciejuk
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 536
art. 65a ust. 2, art. 83, art. 85, art. 94-98
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 795
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 133
art. 21 ust. 1, art. 48d ust. 6
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia mieszkaniowego oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Agencji Mienia Wojskowego, dalej: "Prezes AMW", decyzją z dnia
[...] stycznia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 i 803), dalej: "k.p.a.", art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2061 oraz Dz.U. z 2023 r. poz. 1463 i 1872), dalej: "ustawa o AMW" oraz na podstawie art. 48d ust. 6, ust. 12 i ust. 13 ustawy
o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2022 r. poz. 1623 oraz z 2023 r. poz. 1872), dalej: "ustawa o zakwaterowaniu", po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...], dalej: "Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW", "organ I instancji", z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] orzekającą o nadpłaconym świadczeniu mieszkaniowym na rzecz P. M. w kwocie 810,00 zł oraz zobowiązującą P. M., dalej: "strona", "skarżący", do zwrotu świadczenia mieszkaniowego w kwocie 810,00 zł.
Jak wynika z ustaleń w sprawie, na podstawie wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego z dnia [...] lutego 2021 r. wypłacano P. M. świadczenie mieszkaniowe w garnizonie [...], w okresie od dnia [...] lutego 2021 r. do dnia [...] listopada 2022 r., miesięcznie w kwocie 900 zł.
W dniu [...] marca 2023 r. do Oddziału Regionalnego AMW wpłynęła decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] zwalniająca P. M. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] listopada 2022 r., z której wynikało że na podstawie rozkazu dziennego z dnia [...] października 2022 r. nr [...] P. M. przebywał na urlopie wychowawczym w terminie od dnia [...] listopada 2022 r. do dnia [...] listopada 2022 r.
Główny [...] Jednostki Wojskowej nr [...] pismem z dnia [...] września 2023 r. poinformował, że uposażenie w okresie od dnia [...] listopada 2022 r. do dnia [...] listopada 2022 r. było dla P. M. nienależne.
W związku z powyższym, Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW przyjął, że
z dniem [...] listopada 2022 r. P. M. utracił uprawnienie do otrzymywania świadczenia mieszkaniowego w garnizonie [...]. Następnie, pismem z dnia [...] września 2023 r. wezwał P. M. do zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego za okres od [...] listopada 2022 r. do [...] listopada 2022 r. w kwocie 810 zł.
Z uwagi na niedokonanie przez żołnierza zapłaty należności w wyznaczonym terminie, pismem z dnia [...] października 2023 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego.
Następnie, Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW decyzją z [...] listopada 2023 r. nr [...] orzekł o nadpłaconym świadczeniu mieszkaniowym na rzecz P. M. w kwocie 810,00 zł. oraz zobowiązał go do zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego.
Po rozpoznaniu odwołania, Prezes AMW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania jest więc samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego. W myśl art. 21 ust. 2 prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania: przydziału kwatery albo lokalu mieszkalnego (pkt 1), przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej (pkt 2), wypłaty świadczenia mieszkaniowego (pkt 3).
Zgodnie z treścią art. 48d ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu.
Przy czym w przypadku korzystania z urlopu macierzyńskiego
i wychowawczego świadczenie mieszkaniowe przysługuje przez czas pobierania uposażenia (art. 48d ust 6 ustawy o zakwaterowaniu).
Stosownie do art. 48d ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu, świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane za miesiąc kalendarzowy w terminie do 10 dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji, do dnia pełnienia służby w danej miejscowości, określonej w rozkazie personalnym wydanym przez właściwy organ wojskowy.
Z dyspozycji art. 48d ust. 9 ustawy o zakwaterowaniu wynika zaś, że
w przypadku uprawnienia do świadczenia mieszkaniowego za okres krótszy niż miesiąc kalendarzowy świadczenie jest wypłacane za ten okres w wysokości 1/30 za każdy dzień.
Z kolei z art. 48d ust. 15 ustawy o zakwaterowaniu wynika, że świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji właściwego miejscowo dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową, na podstawie wykazu sporządzanego przez tego dyrektora.
Dyspozycje art. 48d ust. 12 i 13 ustawy o zakwaterowaniu rozstrzygają ponadto, że odmowa wypłaty świadczenia mieszkaniowego oraz zwrot świadczenia mieszkaniowego wypłaconego nienależnie lub w nienależnej wysokości następuje
w formie decyzji administracyjnej, którą wydaje dyrektor oddziału regionalnego Agencji. Przed wydaniem decyzji dyrektor wzywa do zwrotu należności w terminie 14 dni od otrzymania przez żołnierza wezwania.
Dodatkowo ustawodawca w art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu ustanowił regułę odnoszącą się do każdego rodzaju form realizacji prawa do zakwaterowania, według której żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji
o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza.
Prezes AMW stwierdził, że strona nie powiadomiła Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW, że w okresie od [...] listopada 2022 r. do [...] listopada 2022 r. przebywała na urlopie wychowawczym bez prawa do uposażenia. Dyrektor informację tę uzyskał po wypłacie ww. świadczenia mieszkaniowego.
Wskazał, że korzystanie z urlopu wychowawczego i brak prawa do uposażenia jest negatywną przesłanką do wypłaty świadczenia mieszkaniowego - wprost wyrażoną w art. 48d ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu.
Prezes AMW przyjął, że skoro strona od [...] listopada 2022 r. do [...] listopada 2022 r. przebywała na urlopie wychowawczym bez prawa do uposażenia, to nie miała prawa do świadczenia mieszkaniowego i otrzymaną kwotę za ten okres
w wysokości 810,00 zł jest zobowiązana zwrócić.
Ponadto stwierdził, iż żądanie strony przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zwolnienia go ze służby i odmowy przyznania 13-miesięcznego urlopu wychowawczego, nie ma związku ze sprawą.
P. M. pismem z dnia [...] lutego 2024 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa AMW z dnia z dnia
[...] stycznia 2024 r. nr [...] w całości, wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem skarżącego, zarówno organ I, jak i II instancji przeprowadził postępowanie administracyjne, nie dysponując teczką akt personalnych, która powinna zawierać pełny obraz jego sytuacji kadrowej.
Stwierdził, że rozstrzygnięcia w jego sprawie zapadały nie w oparciu
o postępowanie dowodowe oparte o dokumenty kadrowe oraz zawnioskowane dokumenty, ale "wytyczne" z [...].
Skarżący podał, że od 2018 r. był represjonowany i mobbingowany przez kierownictwo resortu Obrony Narodowej w związku z jego postawą, jako radcy prawnego, na kolejno zajmowanych stanowiskach.
Podał, że w związku z urodzeniem się syna zwrócił się o udzielenie
13-miesięcznego bezpłatnego urlopu wychowawczego. Pomimo złożenia tego wniosku zgodnie z obowiązującymi przepisami, organy kadrowe zobligowane do udzielenia urlopu wychowawczego (d-ca JW. [...]) oraz skierowania w związku
z tym do rezerwy kadrowej (DK MON), mataczyły oraz unikały podjęcia przedmiotowej decyzji, obawiając się reakcji kierownictwa MON, które od 2018 r. bezskutecznie usiłowało zwolnić skarżącego ze służby Do dnia bezprawnego zwolnienia urlop ten nie został mu udzielony we wnioskowanym terminie,
a finalnie w sposób bezprawny został zwolniony ze służby. Nieudzielenie urlopu wychowawczego zaskarżył do sądów administracyjnych. Obecnie, w związku
ze stwierdzonym brakiem kognicji sądów administracyjnych, sprawa nieudzielenia urlopu we wnioskowanym terminie trafiła do sądu powszechnego w [...].
W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, że autor skargi nie wskazał, jakim przepisom organ II instancji uchybił przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Brak zarzutów czyni niemożliwym ustosunkowanie się do nich.
Niezależnie od tego, organ podtrzymał stanowisko w sprawie, podnosząc, że żądanie zwrotu świadczenia mieszkaniowego nie ma związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby lecz z przebywaniem na urlopie wychowawczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a."
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości.
Prawo do zakwaterowania jest więc samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego. W myśl art. 21 ust. 2, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej
z następujących form zakwaterowania: przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby, przydziału miejsca w internacie (kwaterze internatowej), wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Zgodnie z art. 48d ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu, w przypadku korzystania
z urlopu macierzyńskiego i wychowawczego świadczenie mieszkaniowe przysługuje przez czas pobierania uposażenia.
Stosownie zaś do art. 65a ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 536) w zw. z art. 795 ustawy o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 2305) wynika, że żołnierzowi zawodowemu, korzystającemu
z urlopu wychowawczego, nie wypłaca się uposażenia i innych należności pieniężnych, z wyjątkiem określonych w art. 83, art. 85 i art. 94-98.
Skoro zatem za korzystanie z urlopu wychowawczego uposażenie skarżącemu nie przysługiwało, to organ prawidłowo przyjął, że wypłata świadczenia mieszkaniowego za ten okres, jako nienależna, podlega zwrotowi. Fakt przebywania przez skarżącego w okresie od [...] listopada 2022 r. do [...] listopada 2022 r. na urlopie wychowawczym potwierdza świadectwo służby znajdujące się w aktach sprawy, k.12 akt administracyjnych, wspólnych ze sprawą II SA/Wa 2124/23.
Organ trafnie zauważył, że żądanie zwrotu świadczenia mieszkaniowego nie ma związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby lecz z przebywaniem na urlopie wychowawczym.
Prezes AMW dokonał wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń, co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Uzasadnienie rozstrzygnięcia zawiera ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią
w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.