II SA/Wa 1956/24

II SA/Wa 1956/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Nauki z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącej M. S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. S. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Ministra Nauki (dalej: "Minister", "organ") z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2024 r. do Ministerstwa wpłynął - za pośrednictwem platformy ePUAP oraz drogą elektroniczną na wskazane adresy email - wniosek M. S., o treści: "Wobec odmowy udostępnienia informacji publicznej zgodnie z moim wnioskiem z sierpnia 2024 r., wnoszę na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. o udzielenie następujących informacji dotyczących realizacji projektu Inwentaryzacja zabytków sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Województwo [...], nr [...], Narodowy Program Rozwoju Humanistyki:
1. Jakie wyniki zostały zadeklarowane w umowie o realizację ww. projektu (w tym charakterystyka i sposób publikacji planowanych wyników, wykaz obiektów objętych inwentaryzacją, deklarowana liczba monografii obiektów)?
2. Osiągnięcie jakich wyników zadeklarowano w raporcie końcowym (w tym publikacje, liczba i wykaz opracowanych obiektów)?
3. Kiedy i na podstawie jakich wyników projekt został rozliczony?"
Skarżąca wniosła o udostępnienie informacji na podany adres email.
Pismem z dnia [...] października 2024 r. nr [...], organ poinformował Skarżącą, że na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902) dalej: "u.d.i.p.", informacja zostanie udzielona niezwłocznie, nie później jednak niż do dnia 15 listopada 2024 r. Zaznaczył, że powodem przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi jest konieczność analizy żądanych informacji.
Pismem z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...], organ poinformował Skarżącą, że projekt "Inwentaryzacja zabytków sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Województwo [...]" został rozliczony w dniu [...] grudnia 2021 r. Wskazał, iż w odniesieniu do pozostałych żądanych informacji zostanie wydana decyzja administracyjna o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 381 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz.1571), dalej: "p.sz.w.n.".
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] Minister Nauki, powołujac art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 381 ust. 1 pkt 1 p.sz.w.n., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) dalej: "k.p.a.", odmówił udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 6 października 2024 r.
W uzasadnieniu wskazał, że informacje stanowiące przedmiot zainteresowania Skarżącej dotyczą wniosku, który otrzymał finansowanie w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (dalej: "NPRH", "Program") realizowanego zgodnie z Komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 listopada 2010 r. o ustanowieniu programu pod nazwą "Narodowy Program Rozwoju Humanistyki" (M. P. Nr 86, poz. 1014), na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615), dalej: "z.f.n."
Program był realizowany w modułach: "Moduł badawczy", "Moduł wspierający młodych humanistów" oraz "Moduł upowszechniający wyniki polskich badań humanistycznych na świecie". "Moduł badawczy" Programu obejmował: 1) wspieranie długofalowych prac dokumentacyjnych, edytorskich i badawczych o fundamentalnym znaczeniu dla dziedzictwa i kultury narodowej, realizowane w formie projektów; 2) wspieranie projektów realizowanych we współpracy międzyśrodowiskowej i interdyscyplinarnej przez naukowców polskich i zagranicznych.
Wniosek pt. "Inwentaryzacja zabytków sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Województwo[...]", został złożony do konkursu w ramach Programu (Modułu badawczego) przez Uniwersytet [...] Wydział Historyczny w module badawczym 1.1 NPRH.
Minister wskazał, że do konkursu przyjmowane były wyłącznie wnioski spełniające wymagania formalne oraz zgodne z zasadniczymi celami Programu wymienionymi w pkt I załącznika do komunikatu. O zgodności wniosku z celami Programu decydowało stanowisko zespołu doradczego - Rady Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Wnioski niezgodne z celami Programu były zwracane Wnioskodawcom wraz z informacją o stanowisku Rady.
Wnioski przyjęte do konkursu były oceniane przez recenzentów oraz Radę z uwzględnieniem następujących kryteriów: 1) wartość naukowa projektu; 2) znaczenie planowanych wyników dla dziedzictwa i kultury narodowej; 3) zasadność planowanych kosztów projektu badawczego w stosunku do przedmiotu i zakresu badań; 4) możliwość wykonania projektu, w tym dorobek naukowy i kwalifikacje wykonawców oraz wyposażenie jednostki.
Wniosek przyjęty do konkursu był kierowany do opiniowania przez 3 recenzentów wskazanych przez członka Rady upoważnionego przez jej Przewodniczącego.
Na podstawie opinii recenzentów i oceny własnej Rada uzgodniła ocenę końcową poszczególnych projektów i na tej podstawie sporządziła listę rankingową, którą wraz z opinią w sprawie zakwalifikowania projektów do finansowania, przedstawiła Ministrowi. Na podstawie listy rankingowej Minister podjął decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania środków finansowych na realizację projektów.
Dalej organ powołał art. 1 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nadto, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, iż konstytucyjne prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności władzy publicznej i gospodarowaniu mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa nie ma charakteru bezwzględnego. Prawo to może bowiem zostać ograniczone ze względu na dobra wskazane w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, do których zalicza się ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych. Przy czym ograniczenie prawa do informacji nie oznacza, że nie stanowi on informacji publicznej, lecz że została wyłączona z kategorii informacji publicznych podlegających udostępnieniu.
Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 138 ust. 1 pkt 1 p.sz.w.n. wnioski, opinie, umowy i raporty dotyczące zadań finansowanych ze środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 2 lit. e i f, pkt 4 lit. b, pkt 5, 7 10-12 i 13b p.sz.w.n., stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dokumenty wytworzone w toku prac zespołu doradczego, o którym mowa w art. 341 p.sz.w.n., dotyczące zadań finansowanych ze środków finansowych, o których mowa w ust. 1, nie stanowią informacji publicznej (art. 381 ust. 2 p.sz.w.n.).
W art. 365 pkt 7 p.sz.w.n. wprost wskazano, że przepis ten dotyczy programów i przedsięwzięć ustanawianych przez Ministra Nauki. Skoro zatem NPRH stanowi program Ministra Nauki, to przepis art. 381 ust. 1 pkt 1 p.sz.w.n. dotyczy również wniosków o udział w programie.
Z powyższego wynika, zdaniem organu, że zgodnie z wolą ustawodawcy w odniesieniu do wniosków, opinii, umów i raportów dotyczących zadań finansowanych ze środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę przeznaczonych na programy i przedsięwzięcia ustanawiane przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, ten organ administracji został zwolniony z obowiązku samodzielnego ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wymienionym wyżej dokumentom ustawa nadaje status tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), dalej: "u.z.n.k.", bez żadnych uwarunkowań i ograniczeń czasowych.
Nie jest zatem konieczne ustalanie przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, czy informacje zawarte we wnioskach złożonych przez wskazane podmioty w ramach Programu obejmują informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, ani czy podmioty objęte przedmiotowym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej podjęły niezbędne działania w celu utrzymania ich w poufności.
Uwzględniając powyższe organ wskazał, iż żądane przez Skarżącą informacje stanowią elementy wniosku, opinii, umowy i raportu, dotyczących zadań finansowanych ze środków, o których mowa w art. 365 pkt 7 p.sz.w.n., które są ustawowo i w całości zaliczone do kategorii tajemnicy przedsiębiorstwa, nie jest zatem możliwe ich udostępnienie zgodnie z wnioskiem. Żądane dane mieszczą się bowiem w dyspozycji art. 381 ust. 1 p.sz.w.n.
Pismem z dnia [...] listopada 2024 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2024 r. domagając się:
- zobowiązania Ministra do udostępnienia informacji dotyczących realizacji projektu "Inwentaryzacja zabytków sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Województwo [...]", nr [...], Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] października 2024 r.,
- zasądzenia od Ministra zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Odwołując się do poglądów orzecznictwa podkreśliła, iż dla skutecznej odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa) w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.zn.k., niezbędne jest jednoczesne wystąpienie trzech przesłanek: po pierwsze, wnioskowana informacja publiczna musi stanowić informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną posiadającą wartość gospodarczą, po drugie, przedsiębiorca musiał podjąć niezbędne działania w celu zachowania tych informacji w poufności, po trzecie, informacja nie została ujawniona do wiadomości publicznej.
Nadto wskazała, że wystąpiła o informację dotyczącą jedynie rezultatu naukowego - deklarowanego i osiągniętego - w projekcie finansowanym ze środków publicznych. Informacja ta nie stanowi informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej czy posiadającej wartość gospodarczą. Co więcej, rezultat naukowy projektu został przedstawiony w publikacji będącej jego pokłosiem ("Kościoły i klasztory rzymskokatolickie na terenie dawnego województwa [...]", red. A. Betlej, A. Dworzak, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego "Societas Vistulana", Kraków 2021), czyli został ujawniony do wiadomości publicznej. Książka ta nie zawiera wyników, których osiągnięcie kierownik projektu zadeklarował we wstępie do niej. Zatem odmawiając udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Minister uniemożliwia weryfikację, czy projekt realizowany ze środków publicznych przez publiczną Uczelnię został prawidłowo rozliczony.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 9 grudnia 2024 r. Skarżąca podniosła, że nawet w przypadku uznania, że informacje dotyczące rezultatu naukowego projektu "Inwentaryzacja zabytków sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Województwo [...]" stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, to mogą i powinny zostać udostępnione przez Ministra w oparciu o art. 11 ust. 8 u.z.n.k.
Wskazała również, iż ma podstawy, by sądzić, że przedmiotowy projekt został rozliczony nieprawidłowo, a ponadto w że raporcie końcowym kierownik przedmiotowego projektu zadeklarował nieistniejący rezultat publikacyjny oraz podał nieprawdziwą, zawyżoną liczbę monografii opracowanych obiektów, co oznaczałoby, że doszło do nieprawidłowości i uchybień, które powinny zostać ujawnione dla ochrony interesu publicznego.
W piśmie procesowym organu z dnia 17 marca 2025 r. Minister wskazał, że rozliczenie przedmiotowego projektu nastąpiło na podstawie złożonego raportu końcowego i dołączonych publikacji. Rozliczenie nastąpiło zgodnie z zawartą umową.
Raport końcowy wraz ze złożonymi publikacjami został pozytywnie zaopiniowany przez powołany Zespół doradczy właściwy do spraw projektów realizowanych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki i z uwagi na zrealizowanie projektu w końcowym efekcie umowa została uznana za wykonaną i rozliczona przez Ministra. Nie weryfikowano czy publikacje ukazały się w repozytorium cyfrowym Biblioteki Narodowej czy w jakimkolwiek innym obiegu, z uwagi na brak wymogów w tym zakresie. Zawarta z Ministerstwem umowa nie odnosi się w żaden sposób do wprowadzenia opisu publikacji do Repozytorium U[...].
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 24 marca 2025 r. wskazała, że książka, na podstawie której przedmiotowy projekt został rozliczony w grudniu 2021r. nie była wówczas publikacją, ponieważ została opublikowana dopiero w połowie lutego 2023r., czyli 14 miesięcy po rozliczeniu projektu. Kierownik projektu nie mógł więc złożyć publikacji wraz z raportem końcowym.
Nadto zwróciła uwagę, że organ nie ustosunkował się do kwestii zawyżonej liczby monografii obiektów zawartych w ww. książce, podanej we wstępach do jej obydwu tomów.
Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z przedłożonych zrzutów ekranu, zaś pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. Minister Nauki odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, zatem ocenie Sądu podlegała kwestia spełnienia zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz trafności rozstrzygnięcia z punktu widzenia przesłanek ograniczających dostęp do informacji publicznej,
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Minister Nauki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Informacją publiczną w świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest każda informacja o sprawie publicznej. W przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej", niemniej jednak w jego zakres przedmiotowy wpisuje się przejaw działalności organów władzy publicznej oraz osób wykonujących zadania publiczne, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
W świetle powyższego "informacją publiczną" jest każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania i cele publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19; CBOSA). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
Rodzaje informacji publicznej ustawodawca określił w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2d u.d.i.p.), o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym o treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (lit. a), o stanowiskach zajętych przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu Kodeksu karnego (lit. b), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Zwrot "w szczególności" wskazuje, że katalog opisany powołanym przepisem nie ma charakteru zamkniętego, a stanowi jedynie przykładowe wyliczenie, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p., stanowi informację publiczną (T.R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. LexisNexis, 2002 r., s. 136 i nast.; M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej, Toruń 2002, str. 25 i nast.).
Uwzględniając przedmiot wniosku z dnia [...] października 2024 r. wskazać należy, że co do zasady przebieg postępowania konkursowego związanego z dysponowaniem majątkiem publicznym jest informacją publiczną. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 1227/16 (CBOSA) "Informację publiczną stanowi (...) treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów (w tym prywatnych), których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. (...) Ważne jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez tego adresata wniosku i odnosiły się do niego bezpośrednio".
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został w niniejszej sprawie spełniony, jednakże organ błędnie, bowiem co najmniej przedwcześnie, przyjął, że wnioskowane informacje podlegają wyłączeniu z udostępnienia z powodu wystąpienia przesłanki z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 381 ust. 1 pkt 1 p.sz.w.n.
Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Pojęcie "tajemnica przedsiębiorcy" definiuje się zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który stanowi iż przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Natomiast w myśl art. 381 ust. 1 p.sz.w.n. wnioski, opinie, umowy i raporty dotyczące: 1) zadań finansowanych ze środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 2 lit. e i f, pkt 4 lit. b, pkt 5, 7, 10-12 i 13b, 2) Mapy - stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przy czym, zgodnie z art. 365 ust. 7 p.sz.w.n., do zadań finansowanych ze środków finansowych przeznaczanych na szkolnictwo wyższe i naukę zalicza się programy i przedsięwzięcia ustanawiane przez ministra, a więc również Narodowy Program Rozwoju Humanistyki.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przyjął, iż informacje wnioskowane przez Skarżącą (obejmujące pytania nr 1, 2 i 3 za wyjątkiem informacji kiedy został rozliczony projekt "Inwentaryzacja zabytków sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Województwo [...]") "stanowią elementy wniosku, opinii, umowy, raportu, dotyczących zadań finansowanych ze środków finansowych, o których mowa m.in. w art. 365 pkt 7 p.sz.w.n., które są ustawowo i w całości zaliczone do kategorii tajemnicy przedsiębiorstwa, nie jest więc możliwe ich udostępnienie".
Stanowiska tego jednak organ w ogóle nie uzasadnił, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ma to o tyle istotne znaczenie, że wniosek Skarżącej z dnia [...] października 2024r. nie dotyczył udostępnienia dokumentów, o których mowa w art. 381 ust. 1 pkt 1 p.sz.w.n., lecz informacji (danych) z tych dokumentów.
Na konieczność rozróżnienia tej kwestii zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 4811/21 (CBOSA) wskazując, iż wykładnia językowa art. 381 ust. 1 p.sz.w.n. jednoznacznie stanowi o statusie dokumentacji dotyczącej procedowania, przyznawania i rozliczania środków na: realizację inwestycji w obszarze badań, utrzymanie unikatowej infrastruktury badawczej i informatycznej, programy i przedsięwzięcia ministra, zadania finansowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Narodowe Centrum Nauki. Dokumentacja ta obejmuje wnioski, opinie, umowy oraz raporty i stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Zięba [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Komentarz, red. A. Balicki, Legalis 2021), a ustawa w komentowanym artykule przesądza wprost, iż dokumenty określone w ust. 1 zawsze będą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, niezależnie od tego, czy zachodzą wszystkie przesłanki wynikające z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (M. Hulicka [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, red. J. Woźnicki, Warszawa 2019, art. 381, podobnie H. Izdebski [w:] J. M. Zieliński, H. Izdebski, Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, wyd. III, LEX/el. 2023, art. 381.). Ustawodawca zatem przesądził, że dokumenty wymienione w art. 381 ust. 1 p.sz.w.n. z mocy prawa są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, a zatem podmiot, w którego posiadaniu znajdują się wnioski, opinie, umowy, raporty i mapy z postępowań związanych z finansowaniem nauki (...), do którego wpłynął wniosek, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wydaje decyzję o odmowie udostępnienia takich dokumentów".
NSA zwrócił przy tym uwagę, że w decyzji odmownej organ jest zobowiązany do wykazania, że istotnie wniosek dotyczył enumeratywnie wymienionych w art. 381 ust. 1 p.sz.w.n. dokumentów.
Jednocześnie NSA zaznaczył, że czym innym jest wniosek o wydanie dokumentów, a czym innym wniosek o dane z takich dokumentów.
NSA podkreślił jednocześnie, że w sprawach o dostęp do informacji publicznej, ze względu na kontrolny charakter politycznego prawa do informacji publicznej pozwalającego Polakom na bieżąco oceniać prace instytucji publicznych, w tym przede wszystkim sposób wydatkowania przez nie publicznych środków, przepisy ograniczające statuowane w art. 61 Konstytucji RP prawa powinny być interpretowane w sposób jak najwęższy. Nie można bowiem za pomocą rozszerzającej wykładni ograniczać społeczeństwu jego konstytucyjnych uprawnień.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd zaprezentowany w powołanym wyżej wyroku i stwierdza, że wobec ogólnikowego, lakonicznego uzasadnienia zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli Sądu.
Po pierwsze organ nie wykazał, że wniosek Skarżącej dotyczył enumeratywnie wymienionych (i których konkretnie w odniesieniu do poszczególnych pytań wniosku) dokumentów z art. 381 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. Dotyczy to nie tylko pytania zawartego w punkcie 3 wniosku, w którym Skarżąca nie przecież powołała żadnego z dokumentów wymienionych w ww. przepisie, ale również pytań 1 i 2 wniosku. W pytaniach tych Skarżąca wskazała wprawdzie na dane zadeklarowane odpowiednio w umowie o realizację projektu oraz raporcie końcowym dotyczące projektu "Inwentaryzacja zabytków sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Województwo [...]", jednak organ nie potwierdził, iż dane te faktycznie znajdują się w ww. dokumentach. Ponadto Sąd, w oparciu o dokumenty źródłowe będące przedmiotem wniosku, nadesłane przez organ za pismem z dnia 17 marca 2025 r. (k. 125 akt admin.), nie był również w stanie zweryfikować stanowiska organu przedstawionego w decyzji i jednoznacznie stwierdzić, że w sprawie znajduje zastosowanie ograniczenie dostępu do informacji publicznej z powodu wystąpienia przesłanki, o której mowa w ww. przepisie.
Podkreślić należy, że w świetle art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a zatem powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji wydanej w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy) powinno zawierać przekonującą argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie tejże przesłanki. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy o - wymagającym uchylenia decyzji - naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Sąd, w oparciu o bardzo ogólne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, nie jest w stanie skontrolować prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia, co skutkowało jej uchyleniem z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższą ocenę prawną i rozpozna wniosek z dnia [...] października 2024 r. stosownie do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
Końcowo Sąd stwierdza, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego Skarżącej w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W sprawie niniejszej nie zaistniały przesłanki określone w ww. przepisie. Wniosek nie dotyczył bowiem dokumentów w rozumieniu ww. przepisu, zaś Sąd nie stwierdził istotnych wątpliwości, których wyjaśnienie byłoby niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że przedmiotem oceny Sądu była decyzja Ministra o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zaś powodem jej uchylenia było wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.