II SA/Wa 1773/23

II SA/Wa 1773/23 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III OZ 430/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-23
III OZ 186/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-09
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. art. 226 pkt 3, 229 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T. W. na rozkaz personalny Dowódcy [...] Brygady Kawalerii [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia faktu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Dowódca [...] Brygady Kawalerii [...] rozkazem personalnym
nr [...] z [...] czerwca 2023 r., działając na podstawie art. 226 pkt 3 w zw. z art. 229
ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 2305 ze), § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego
2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 433), stwierdził fakt zwolnienia [...] T. W., zwanego dalej skarżącym, z zawodowej służby wojskowej i z dniem [...] czerwca
2023 r. przeniósł do rezerwy pasywnej.
Wydanie powyższego rozkazu poprzedził następujący stan sprawy.
Na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny, 3 marca 2023 r. skierowano skarżącego do [...] Szpitala [...] z Przychodnią SP ZOZ
w [...], w celu odbycia obserwacji szpitalnej oraz określenia zdolności
do zawodowej służby wojskowej.
12 maja 2023 r. do kancelarii jawnej [...] Brygady Kawalerii [...] wpłynęło pismo dotyczące orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej.
W załączniku przesłano dwa egzemplarze orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] (RWK[...]) nr [...] z [...] kwietnia 2023 r., dotyczące skarżącego – do służbowego wykorzystania. Załączono jednocześnie kopertę zawierającą jeden egzemplarz danego orzeczenia, z prośbą o doręczenie skarżącemu do rąk własnych oraz odesłanie do RWK[...] dowodu doręczenia przesłanego orzeczenia. Egzemplarz orzeczenia wraz z kopertą doręczono skarżącemu 15 maja 2023 r. Pouczono ponadto skarżącego o przysługującym mu odwołaniu od orzeczenia RWK[...] do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (CWKL) za pośrednictwem RWK[...] w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania.
26 maja 2023 r. do kancelarii jawnej [...] Brygady Kawalerii [...] wpłynęło pismo dotyczące odwołania skarżącego od orzeczenia RWK[...] z [...] kwietnia 2023 r. zawierające prośbę o jego rozpatrzenie z załączonym odwołaniem.
27 czerwca 2023 r. do kancelarii jawnej [...] Brygady Kawalerii [...] wpłynęło pismo CWKL z załączonym orzeczenie CWKL nr [...] z [...] czerwca 2023 r. Jak wynika z pouczenia do danego orzeczenia, przysługiwało na nie prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem CWKL w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia.
Skarżący zaskarżył rozkaz personalny Dowódcy z [...] czerwca 2023 r. do tut. Sądu. Zarzucił naruszenia art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 775; dalej "Kpa.") w związku
z "prawem materialnym", poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zaniechanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podniósł argumenty podające w wątpliwość proces opiniowania jego osoby jako żołnierza oraz ocenę przez właściwe komisje lekarskie jego stanu zdrowia. Stwierdził w konkluzji, że odwołanie od decyzji to przywilej strony a organ I instancji uniemożliwił skarżącemu zaskarżenie orzeczenia, zaś prawo do obrony to przywilej wynikający z Kpa. i z Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Dowódca stwierdził między innymi, że w świetle
art. 226 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierza zawodowego zwalnia się
z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby, a w myśl art. 229 ust. 3 tej ustawy, dokument stanowiący
o powyższym wydawany jest do celów ewidencyjnych i droga odwoławcza w tym konkretnym przypadku, nie przysługuje. Należało zatem wypełnić ustawowy obowiązek wynikający z art. 226 pkt 2 i 3 ustawy o obronie Ojczyzny. Wydano rozkaz personalny nr [...], stwierdzając fakt zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2023 r. wskutek podtrzymania przez CWKL niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Akt ten wydawano do celów ewidencyjnych i ma on wyłącznie charakter porządkowy. Nie podlega weryfikacji
w administracyjnym toku instancji, stanowi jedynie akt o wewnętrznym charakterze
i wydawany jest na użytek organów wojskowych. Prezentowany pogląd odzwierciedla orzecznictwo (tak: wyrok WSA o sygn. II SA/Wa 253/16, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W piśmie z 6 listopada 2023 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu
z orzeczenia psychologicznego na okoliczność braku przeciwskazań do pełnienia czynnej służby wojskowej.
Sąd postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 października 2024 r. o sygn. III OZ 430/24 oddalił zażalenie skarżącego wniesione na postanowienie Sądu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania ochrony tymczasowej.
Skarżący w piśmie procesowym z 8 listopada 2024 r. zwrócił uwagę na istotne w jego przekonaniu okoliczności rozpatrywanej sprawy i dowody w postaci załączonych dokumentów. W piśmie z 13 listopada 2024 r. poszerzył zakres wniosku o przeprowadzenie dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przesłanki zwolnienia z zawodowej służby wojskowej można podzielić na dwie grupy: przesłanki, które wywołują skutek z mocy prawa, i przesłanki, które materializują się dopiero w decyzji uprawnionego do zwolnienia organu. Przesłankami, które powodują zwolnienie z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa, są:
1) zrzeczenie się obywatelstwa polskiego;
2) ustalenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby;
3) osiągnięcie wieku 60 lat życia;
4) utrata stopnia wojskowego albo degradacja;
5) prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej usunięcia
z zawodowej służby wojskowej;
6) prawomocne orzeczenie środków karnych pozbawienia praw publicznych, wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub zakazu wykonywania zawodu żołnierza zawodowego;
7) skazanie prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności lub aresztu wojskowego bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;
8) prawomocne ukaranie przez organ właściwego samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu (specjalności zawodowej), o ile brak jest możliwości wyznaczenia tego żołnierza na inne stanowisko służbowe.
Cechą tego rodzaju zwolnienia ze służby jest, że wystąpienie jednego z ww. opisanych zdarzeń powoduje, iż żołnierza zwalnia się ze służby z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby, bez konieczności wydania osobnej decyzji administracyjnej o zwolnieniu. Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych. W rozkazie do celów ewidencyjnych wskazuje datę uprawomocnienia się orzeczenia lub zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia ze służby. Dowódca nie jest przy tym uprawniony do modyfikowania tej daty. Cel ewidencyjny oznacza jedynie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), natomiast nie wywołuje skutku rozwiązania stosunku służbowego żołnierza. Rozkaz personalny do celów ewidencyjnych nie jest decyzją administracyjną, nie przysługuje od niego odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego.
Stosownie do powołanego przez organ art. 229 ust. 2 i 3 w zw. z art. 226 pkt 3 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zwolnienie żołnierza zawodowego
z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia. Rozkaz personalny ewidencjonujący zwolnienie żołnierza ze służby w tym przypadku nie kształtuje stosunku służbowego żołnierza, nie wpływa na jego prawa i obowiązki, a jedynie ma za zadanie rejestrować zdarzenie i jego skutek prawny występujący z mocy ustawy. Jak bowiem stanowi ust. 3 powołanego artykułu, "[w) przypadkach, o których mowa w ust. 2, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych".
Jak wyżej wskazano, rozkaz personalny do celów ewidencyjnych nie jest decyzją administracyjną, nie przysługuje od niego odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego wobec powyższego skargę należało uznać za niedopuszczalną
i ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), jako nie należącą do właściwości sądów administracyjnych.