II SA/WA 1759/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. D. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która odmówiła ponownego naliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby. Organ argumentował, że zgodnie z nowelizacją ustawy o Straży Granicznej, ekwiwalent za okres sprzed 6 listopada 2018 r. powinien być obliczany na zasadach dotychczasowych, co oznaczało zastosowanie przelicznika 1/30 uposażenia. Skarżąca podniosła, że przelicznik ten został uznany za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 7/15, a przepis ograniczający zastosowanie nowej, korzystniejszej zasady obliczania ekwiwalentu do okresu po 6 listopada 2018 r. jest dotknięty wtórną niekonstytucyjnością. Sąd przychylił się do stanowiska skarżącej, uznając, że powołany przepis art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej stoi w sprzeczności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i jest przykładem wtórnej niekonstytucyjności. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem poglądów prawnych sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy stosowania przepisów wtórnie niekonstytucyjnych, w szczególności w sprawach dotyczących ekwiwalentów za niewykorzystany urlop dla służb mundurowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją przepisów o ekwiwalentach za urlop dla służb mundurowych i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 7/15.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis ograniczający wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres sprzed 6 listopada 2018 r. do zasad dotychczasowych, powtarzający treść normy uznanej za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest dotknięty wtórną niekonstytucyjnością i nie może być stosowany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca, wprowadzając przepis ograniczający zastosowanie korzystniejszego sposobu obliczania ekwiwalentu za urlop do okresu po 6 listopada 2018 r., powtórzył rozwiązanie prawne zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny. Taka norma prawna, powtórzona po wyroku TK, nie może być uznana za zgodną z Konstytucją.
Czy sądy administracyjne mogą odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia, który jest analogiczny do przepisu ustawy uznanego za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny?
Odpowiedź sądu
Tak, sądy mogą odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia, jeśli stwierdzą jego niezgodność z normą ustawową lub Konstytucją, na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sądy podlegają Konstytucji i ustawom, a nie wszelkim innym aktom prawnym. W przypadku oczywistej niezgodności normy prawnej z Konstytucją, potwierdzonej wyrokiem TK, sąd może odmówić jej zastosowania.
Przepisy (4)
Główne
Dz.U. 2020 poz 1610 art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten nakazuje stosowanie zasad dotychczasowych do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., co zostało uznane za wtórnie niekonstytucyjne.
Dz.U. 1990 nr 78 poz 462 art. 119a
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Określa sposób ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej art. 118 § ust. 1 pkt 2
Podstawa odmowy wypłaty ekwiwalentu w pierwotnej decyzji.
Dz. U. z 2005 r., poz. 1560 art. 2 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 września 2005 r. w sprawie ekwiwalentów pieniężnych za niewykorzystane przez funkcjonariusza Straży Granicznej urlopy i czas wolny od służby
Określało sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy poprzez mnożenie 1/30 uposażenia przez liczbę dni niewykorzystanych urlopów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis ograniczający wypłatę ekwiwalentu za okres sprzed 6 listopada 2018 r. do zasad dotychczasowych jest wtórnie niekonstytucyjny, ponieważ powtarza treść normy uznanej za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny. • Sądy mogą odmówić zastosowania przepisu, który jest oczywisty niezgodny z Konstytucją, nawet jeśli nie został formalnie wyeliminowany z obrotu prawnego.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej korzysta z domniemania konstytucyjności i należy go stosować.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten stoi w sprzeczności z tym wyrokiem i jest przykładem tzw. wtórnej niekonstytucyjności • norma prawna oceniona przez TK jako niekonstytucyjna, powtórzona w akcie prawnym po wyroku TK nie może zostać uznana za zgodną z Konstytucją • świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, jako że ekwiwalent – będący substytutem urlopu – powinien odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze.
Skład orzekający
Karolina Kisielewicz
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
członek
Waldemar Śledzik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy stosowania przepisów wtórnie niekonstytucyjnych, w szczególności w sprawach dotyczących ekwiwalentów za niewykorzystany urlop dla służb mundurowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją przepisów o ekwiwalentach za urlop dla służb mundurowych i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 7/15.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wtórnej niekonstytucyjności i możliwości odmowy stosowania przepisów przez sądy, co ma znaczenie dla interpretacji prawa i ochrony praw obywatelskich.
“Czy prawo może powtarzać błędy? Sąd administracyjny o wtórnej niekonstytucyjności przepisów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.