II SA/Wa 1502/23

II SA/Wa 1502/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 84 ust. 2, art. 87 ust. 1 zdanie 1, art. 190 ust. 1 i 10
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant referent stażysta Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska (RWKL) [...], działając na podstawie skierowania Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] z [...] października 2021 r., po przeprowadzeniu badań i konsultacji specjalistycznych rozpoznała u D. S. [...] - § 38 pkt 1 i orzeczeniem z [...] listopada 2021 r. nr [...] uznała go za zdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej, kategoria A, zał. 2, grupa I.
Pismem z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...], wskazując na uprzednio wydane orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia służy wojskowej D. S., zwrócił się, za pośrednictwem Przewodniczącego RWKL [...], do Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL) w [...] z wnioskiem o "definitywne rozstrzygnięcie zdolności kategorii zdrowia zainteresowanego".
Przewodniczący RWKL [...] wystąpił do Przewodniczącego CWKL w [...] pismem z [...] grudnia 2022 r. nr [...] o rozważenie uchylenia w trybie nadzoru orzeczenia nr [...].
CWKL w [...] orzeczeniem z [...] stycznia 2023 r. nr [...] uchyliła orzeczenie RWKL [...] z [...] listopada 2021 r. nr [...] i poleciła rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem zaleceń dotyczących okoliczności wymagających wyjaśnienia w toku dalszego postępowania w sprawie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, obejmującej przeprowadzenie badań i konsultacji specjalistycznych, RWKL [...] rozpoznała u D. S. zaburzenia [...] znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 68 pkt 3, podwyższone stężenia [...] - § 44 pkt 6 oraz nieprawidłową [...] na czczo - § 54 pkt 3 i orzeczeniem z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] uznała go za trwale i całkowicie niezdolnego do pełnienia służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, kategoria E, zał. 1, grupa I.
Od powyższego orzeczenia D. S. złożył odwołanie nie załączając własnej dokumentacji medycznej.
CWKL w [...] orzeczeniem z [...] czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775), art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U z 2022 r. poz. 2305), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013, z późn. zm.), a także § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1243, z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie RWKL [...] z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] uznając D. S. za trwale i całkowicie niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – kategoria E.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazała, że z analizy dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej, w tym badań diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych przeprowadzonych w Ośrodku Referencyjnym dla Wojska w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką SPZOZ [...] wynika, że orzeczenie RWKL [...] jest prawidłowe. W wykonanych [...] marca 2023 r. konsultacjach psychologicznej i [...] stwierdzono nieprawidłowe cechy [...] znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne. We wnioskach psycholog oraz [...] uwzględnili wywiad podany przez stronę rozpoznania w przeszłości [...] oraz braku podjęcia leczenia specjalistycznego.
CWKL w [...] podała, że przy dokonywaniu oceny zdrowia psychicznego pod kątem zdolności do pełnienia służby wojskowej ocenie podlega aktualny stan psychofizyczny oraz wywiad dotyczący wcześniejszych zaburzeń w funkcjonowaniu społecznym. W związku z powyższym stwierdzony poziom zaburzenia [...] w sferze [...] może istotnie wpływać na ograniczenie zdolności adaptacyjnych do pełnienia służby wojskowej, której specyfika wymaga posiadania predyspozycji psychofizycznych.
Z objaśnień do § 68 pkt 3 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1243, z późn. zm.) wynika, że zaburzenia [...] utrwalone znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne spełniające kryteria rozpoznania w tym wypadku [...] powodują trwałą i całkowitą niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - Kategoria E.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. S. wniósł o uchylenie orzeczenia CWKL w [...] z [...] czerwca 2023 r. Uznając kwestionowane orzeczenie za krzywdzące skarżący przedstawił własną ocenę prawidłowości procedowania w sprawie, w tym przebiegu konsultacji specjalistycznych oraz poruszył szereg wątków niezwiązanych z przedmiotem sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna (por. powołany już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Stosownie do treści art. 87 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej.
W § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej; zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej; warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie; szczegółowe warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa; tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich; sposób ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową przez te komisje; sposób orzekania o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Przepisy wskazanego rozporządzenia nie zawierają odesłania do stosowania w sprawach nieregulowanych odpowiednio przepisów K.p.a., jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na ich zastosowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14, dostępny j.w.).
Wskazać należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie dokonanego rozpoznania i z uwzględnieniem wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia.
Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego. Oznacza to, że kandydat do zawodowej służby wojskowej nie może skutecznie powoływać się na własne przekonanie co do swojej zdolności psychofizycznej.
Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej (§ 9 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 11 ust. 2 rozporządzenia).
Warunkiem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).
W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie komisji lekarskiej pierwszej instancji zostały wydane na mocy powołanych norm prawa materialnego, z zachowaniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący został poddany konsultacji specjalistycznej w Ośrodku Referencyjnym dla Wojska w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Politechniką SPZOZ [...]. Konsultacja psychologiczna i [...] przeprowadzone w dniu [...] marca 2023 r. stwierdziły u orzekanego nieprawidłowe cechy [...] znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne. Organ orzekający w sprawie przed podjęciem rozstrzygnięcia, nie tylko przeprowadził wymagane badania lekarskie (§ 9 ust. 1 rozporządzenia), lecz stwierdził potrzebę i wykonał dodatkowe konsultacje specjalistyczne (§ 9 ust. 4 rozporządzenia). Zatem na podstawie zgromadzonej w sposób wyczerpujący, w świetle obowiązujących przepisów, dokumentacji medycznej podjął rozstrzygnięcie w sprawie.
Rozpoznane zaś schorzenie z § 68 pkt 3 załącznika do rozporządzenia – zaburzenia [...] znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, jak oceniła Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w zaskarżonym orzeczeniu, ma postać utrwaloną (z powodu [...] – wg. konsultantów specjalistów nieleczonej) wyklucza możliwość podjęcia służby wojskowej. Zatem zakwalifikowanie stwierdzonego schorzenia do kategorii E (trwała i całkowita niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny) nie jest dowolne, lecz zgodne z obowiązującymi przepisami w tym zakresie (§ 68 pkt 3 rubryka 4).
Należy wskazać, że Sąd nie jest uprawiony do oceny fachowości przeprowadzonej u skarżącego konsultacji specjalistycznych oraz prawidłowości ustaleń komisji lekarskich w zakresie stwierdzonego schorzenia. Sąd nie może również zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej niż uczyniła to komisja na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań innej komisji, celem weryfikacji dotychczasowych badań. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do służby wojskowej zdolny, a wiedza medyczna w tym przypadku służby do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy. Zatem jeżeli w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach rozpoznane schorzenie stanowi o niezdolności do tej służby – to orzekany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Reasumując, zaskarżone orzeczenie CWKL w [...] utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL [...] z [...] kwietnia 2023 r. stwierdzające, że skarżący jest niezdolny do pełnienia służby wojskowej, nie narusza prawa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz.1634, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.