II SA/Wa 123/15

II SA/Wa 123/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 2205/15 - Postanowienie NSA z 2016-12-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spraw.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2011 r. w sprawie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2014 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] dotyczącego ustalenia policjantowi wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień 1 maja 1991 r . w wysokości 6%.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Wnioskiem z dnia 1 września 2011 r. J. K. zwrócił się do Komendanta [...] Policji z prośbą o zaliczenie do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 2 maja 1983 r. do dnia 30 października 1986 r.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2011 r. nr [...] ustalił funkcjonariuszowi wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień 1 maja 1991 r. w wysokości 6%.
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Komendant [...] Policji zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] września 2011 r. nr [...].
Następnie po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
w związku z art. 157 § 1 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...], z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa związanych z uwzględnieniem okresu od dnia 2 maja 1983 r. do dnia 30 października 1986 r., tj. wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika.
W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy funkcjonariusz wniósł
o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego staży pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) oraz § 3, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1 - 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.
w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), poprzez błędne uznanie, że nie spełnia wymogów określonych w tych przepisach.
Komendant Główny Policji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją
z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rażące naruszenie prawa ma miejsce, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub
w części. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja ma miejsce, bowiem treść rozstrzygnięcia jest w jawny i oczywisty sposób sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś wykazane naruszenie w sposób fundamentalny wpływa na sposób załatwienia tej sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Powyższy przepis stanowi o rażącym naruszeniu w takim samym stopniu zarówno norm prawa materialnego, jak i zasad procesowych. Wówczas niezbędnym jest szczegółowe ustalenie stanu faktycznego odnośnie każdego z dostrzeżonych naruszeń, odniesienie się przez organ podejmujący decyzję w trybie nieważnościowym do każdego
z nich oraz wykazanie, że ogół tych naruszeń, bądź też jedno z nich, pociąga za sobą skutki materialnoprawne, które są nie do pogodzenia, albo w rażący sposób są sprzeczne z treścią przepisów prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji może więc nastąpić
w przypadku rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
W odniesieniu do tych przepisów za rażące naruszenie uznaje się oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania określonych w art. 6-11 k.p.a. w stopniu powodującym istotne ograniczenia uprawnień strony w postępowaniu (z wyjątkiem takiego naruszenia, które stanowi podstawę wznowieniową), jak też mającym wpływ na nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego.
Komendant Główny Policji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zupełne zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonanie ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym doprowadziło do rażącego naruszenia przez Komendanta [...] Policji przepisów postępowania. Podstawę do wydania przez Komendanta [...] Policji rozstrzygnięcia z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w zakresie dotyczącym pracy funkcjonariusza w gospodarstwie rolnym stanowiły jedynie: poświadczenie zameldowania strony, zaświadczenie z dnia [...] października 2005 r., oświadczenie wnioskodawcy z dnia 25 października 2005 r., zeznania świadków – M. J. i W. M. z dnia [...] października 2005 r. oraz zaświadczenie z dnia [...] października 2005 r.
Wskazał, że Komendant [...] Policji przed wydaniem powyższego rozkazu personalnego nie ustalił, czy rodzice strony we wnioskowanym okresie byli rolnikami, sam bowiem fakt posiadania przez nich tytułu prawnego do nieruchomości rolnej w okresie od dnia 2 maja 1983 r. do dnia 30 października 1986 r. nie oznaczał prowadzenia gospodarstwa rolnego. Mogli oni jedynie w czasie wolnym zajmować się posiadanym przez nich gospodarstwem rolnym lub też wydzierżawić je innym osobom lub podmiotom.
Komendant [...] Policji nie wyjaśnił zatem, czy J. K. lub jego rodzice we wnioskowanym okresie zajmowali się produkcją roślinną lub zwierzęcą, w tym również produkcją materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcją warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlą i produkcją materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcją zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chowem
i hodowlą ryb, a także czy faktycznie policjant wykonywał jakiekolwiek czynności
w gospodarstwie rolnym należącym do jego rodziców.
Zaznaczył również, że Komendant [...] Policji pominął całkowicie okoliczność, iż z ankiety osobowej funkcjonariusza znajdującej się w aktach osobowych jednoznacznie wynika, że ojciec strony pracował w charakterze magazyniera w "[...]", a matka była zatrudniona na stanowisku salowej w szpitalu zakaźnym w B. Powyższe wskazuje na to, że praca w gospodarstwie rolnym stanowiła w istocie uboczną działalność rodziców, którzy w pełnym wymiarze czasu pracowali zawodowo poza rolnictwem. Skoro zatem dla rodziców praca w gospodarstwie rolnym nie stanowiła głównego źródła utrzymania to nie mogła mieć takiego charakteru dla strony.
Wskazał, że wykładnia § 4 ust. 1 pkt 5 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników nie może doprowadzić do patologii, którą byłoby uznanie wszystkich dzieci rolników za stale pracujących w gospodarstwie swoich rodziców w rozumieniu wskazanych przepisów. W związku z tym ocena "stałości pracy
w gospodarstwie rolnym" musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy.
Komendant Główny Policji podał, że gospodarstwem rolnym jest jednostka gospodarcza zorganizowana na nieruchomości rolnej o takim obszarze, że możliwe jest prowadzenie działalności wytwórczej przeznaczonej na zbyt. Podstawę działalności rolnej stanowią więc grunty w odpowiednim, lecz nieokreślonym ustawowo obszarze. Jest jednak pewne, że nie mogą to być obszary zbyt małe, gdyż działalność gospodarcza musi być poddana regułom racjonalnym, zwłaszcza opłacalności. Tak więc grunt o powierzchni 1,03 ha należący do rodziców J. K. nie jest obszarem, na którym
w racjonalny sposób i stale można prowadzić hodowlę i wytwórczość.
Ponadto funkcjonariusz w ankiecie osobowej oświadczył, że od 1967 r. pozostaje na utrzymaniu rodziców. Stała zaś praca w gospodarstwie rolnym wymaga pewnego psychicznego nastawienia polegającego na wiązaniu się na określony czas
z gospodarstwem rolnym. Pojmowana w ten sposób cecha "stałości" świadczy o istotnym znaczeniu nastawienia samego domownika do stałego świadczenia pracy
w gospodarstwie rolnym i odpowiadającą temu nastawieniu niezmienną możliwość skorzystania z jego pracy przez rolnika prowadzącego gospodarstwo.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ administracji publicznej nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie w celu wyeliminowania rozbieżności wynikających ze składanych przez policjanta oświadczeń. Korzystanie przez daną osobę
z gospodarstwa rolnego, zamieszkiwanie na terenie tego gospodarstwa, pomoc w jego prowadzeniu osobom najbliższym i korzystanie z płodów rolnych pochodzących z tego gospodarstwa nie są wystarczające do przypisania jej przymiotu rolnika lub domownika
w rozumieniu art. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Rażące zatem naruszenie art. 80 k.p.a., które miało miejsce w przedmiotowej sprawie, mogło stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, jako że przepis ten stanowi integralny element zasady prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.). Za rażące naruszenie art. 80 k.p.a. należy z pewnością uznać ustalenie przez organ okoliczności istotnych w sprawie na podstawie dowodów, które w żaden sposób takiej okoliczności nie potwierdzają.
Ponadto Komendant Główny Policji zwrócił uwagę, że przy wydawaniu przez Komendanta [...] Policji rozkazu personalnego z dnia [...] września 2011 r. doszło również do naruszenia § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku osoby przyjmowanej do służby, która przed datą jej przyjęcia przedstawiła dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości następuje na dzień przyjęcia do służby. Natomiast w sytuacji, gdy udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat następuje po dacie przyjęcia do służby, zastosowanie znajduje przepis art.
106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze. zm.), zgodnie z którym zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. W sprawie ustalenia procentowego wzrostu uposażenia
z tytułu wysługi lat data złożenia przez policjanta w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumentów, potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat winna być zatem terminem uzasadniającym nabycie prawa do zwiększonego uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, a nie jak w rozkazie personalnym Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2011 r. dzień przyjęcia funkcjonariusza do służby w Policji. Uchybienie to nie miało charakteru rażącego, niemniej nie mogło zostać pominięte przy dokonywaniu analizy przedmiotowej sprawy.
Odnosząc się zaś do kwestii nadania decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2014 r. rygoru natychmiastowej wykonalności wskazał, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji tego rygoru poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a.
Reasumując, Komendant Główny Policji stwierdził, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki co do przedłożenia interesu społecznego nad indywidualny interes strony. W praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki czynności dotyczących stosunku służbowego policjantów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2014 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 16 § 1 k.p.a., poprzez ustalenie, że ostateczna decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa
i stwierdzenie jej nieważności skutkuje złamaniem zasady trwałości decyzji,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w sprawie występuje podstawa do jej uchylenia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy,
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., przez jego niezastosowanie, podczas gdy istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2011 r., ponieważ decyzja ta nie jest dotknięta wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz § 3, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1-5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia zasadniczego oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą przesłanki określone w tych przepisach do wzrostu uposażenia zasadniczego.
Zdaniem skarżącego rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia
[...] września 2011 r. nie jest obarczony wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
a zatem nie było podstaw do stwierdzenia jego nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.
Podkreślił, że zarzut nieprzeprowadzenia przez Komendanta [...] Policji postępowania dowodowego jest nieuzasadniony. Nie można bowiem stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej z tego względu, że ocena dowodu, której dokonuje organ w postępowaniu nadzorczym różni się od oceny tego samego dowodu
w postępowaniu zwykłym, jak też stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do naruszenia prawa, wyrażająca się odmiennymi poglądami orzekających organów szczególnie, jeżeli stanowiska organów obu instancji na daną sprawę kształtuje rozbieżne orzecznictwo sądowe. Komendant Główny Policji swoje stanowisko o istnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2011 r. wywodzi z odmiennej oceny stanu faktycznego, w oparciu o który doszło do jego wydania. Odmienna ocena stanu faktycznego nie może i nie powinna być podstawą zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej. Także sama sfera wątpliwości, co do prawidłowości zgromadzonego materiału dowodowego nie może stanowić podstawy do zastosowania instytucji nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego.
W ocenie skarżącego Komendant Główny Policji nie wskazał, aby jakiekolwiek dowody przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym były fałszywe oraz nie wskazał wewnętrznej sprzeczności pomiędzy zgromadzonymi dowodami, ani też rażącej sprzeczności dokonanych ustaleń ze zgromadzonym materiałem istniejącym w aktach sprawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Komendant Główny Policji prowadząc przedmiotowe postępowanie myli zasady stosowane do oceny prawidłowości rozstrzygnięć administracyjnych w trybach zwykłych
z zasadami oceny takich rozstrzygnięć stosowanymi w postępowaniach szczególnych. Poprzez brak takiego rozróżnienia, z postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego, organ uczynił quasi kolejną instancję, co uznać należy za działanie sprzeczne z wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadą trwałości decyzji ostatecznych.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, przewidziane w art. 156 k.p.a., jest jednym z postępowań szczególnych, a zatem może być prowadzone jedynie
w granicach zakreślonych przez ten przepis. Działanie w trybie nadzoru wymaga bowiem zbadania innych okoliczności niż przy rozpoznawaniu sprawy w pierwszej instancji lub
w postępowaniu odwoławczym. W postępowaniu nadzorczym organ nie może podejmować kroków zmierzających do załatwienia sprawy co do istoty, tak jak to czyni
w postępowaniu zwykłym. Należy pamiętać o tym, że celem postępowania nieważnościowego nie jest ponowne, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji pod kątem ustalenia, czy badana decyzja jest dotknięta jedną z wad oznaczonych w art. 156 k.p.a. Postępowanie nadzorcze jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ zasadniczo dokonuje oceny przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie to, iż ewentualne wady, prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji, muszą tkwić w samej decyzji.
Wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, tj. rażące naruszenie prawa, zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej
i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że sporna decyzja nie może być akceptowana jako akt władczy wydany przez organ działający w państwie prawa. Podkreślenia przy tym wymaga to, że nie chodzi tutaj o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i oczywisty.
Co zaś się tyczy rażącego naruszenia przepisów postępowania, to ugruntowane stanowisko judykatury w tej materii, z którym tutejszy Sąd w pełni się zgadza i traktuje jak własne, wyrażone zostało m.in. w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2014 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 798/13. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "rażące naruszenie przepisów postępowania, regulujących kwestię ustaleń faktycznych sprawy, można rozważać w sytuacji, gdy organ
w sposób oczywisty nie poczynił takich ustaleń, gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Natomiast błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy oceniać należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym."
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że Komendant Główny Policji zasadność swojego stanowiska, wyrażonego w zaskarżonej decyzji, upatruje
w naruszeniu przez Komendanta [...] Policji przy wydawaniu kwestionowanego rozkazu personalnego norm proceduralnych, to jest przepisów k.p.a., a w szczególności art. 80 k.p.a., w kontekście braku dokonania wystarczających - w jego ocenie - ustaleń do zastosowania art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) oraz uznania skarżącego za domownika w rozumieniu art. 6 pkt 1 i pkt 2 ustawy
z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 24 ze zm.), przy czym Komendant Główny Policji nie kwestionuje wprost poczynionych wówczas ustaleń, ale wskazuje na swoje wątpliwości, co do dogłębności zbadania wszystkich aspektów sprawy przez Komendanta [...] Policji.
Zasadności tego poglądu nie można jednak podzielić w świetle rozważań poczynionych na wstępie niniejszego uzasadnienia.
Zawarty w aktach osobowych materiał dowodowy na okoliczność pracy skarżącego w gospodarstwie rodziców, na podstawie którego orzekał Komendant [...] Policji, może być obecnie oceniany jako mniej lub bardziej przekonywujący. Jednakże nie można zasadnie stwierdzić, iż materiału tego w ogóle nie było, albo iż brak było jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzeń zawartych we wniosku policjanta o zaliczenie danych okresów do stażu służby.
To, że materiał dowodowy, na okoliczność pracy skarżącego w gospodarstwie rodziców, może budzić wątpliwości i potrzebę dokonania dodatkowych ustaleń bądź wyjaśnień (w uzasadnieniu swojej decyzji wątpliwości te Komendant Główny Policji dokładnie omawia) i że w przypadkach postępowań zwykłych wątpliwości takie skutkują zazwyczaj uchyleniem podjętych z takimi wadami dowodowymi decyzji, nie znaczy, iż uchybienia takie mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.
Wady natury dowodowej, mniej czy bardziej przekonywujące danie wiary danym dowodom przez organ, wymykają się generalnie z oceny dokonywanej w ramach nadzwyczajnego trybu kontrolnego przewidzianego w art. 156 k.p.a. Dlatego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzuty formułowane przez Komendanta Głównego Policji na poparcie tezy o nieważności weryfikowanego w trybie nadzorczym rozkazu personalnego nie są zasadne i uchybienia te, w takiej formie jak przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie mogą stanowić, w ocenie Sądu, podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozkazu. Twierdzenie przeciwne prowadziłoby do rażącego naruszenia zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej wskazanej w art. 16 § 1 k.p.a. i w konsekwencji prowadziłoby do przekształcenia trybu nadzwyczajnego w kolejny zwykły tryb kontrolny rozstrzygnięć administracyjnych.
Oczywiście teoretycznie można sobie wyobrazić rażące naruszenie przez dany organ zasad oceny materiału dowodowego, skutkujące zastosowaniem rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ale tezę tę można by uzasadnić absolutnym brakiem jakiegokolwiek postępowania dowodowego w takiej sprawie, w której przeprowadzenie dowodów jest niezbędne, orzeczeniem wbrew oczywistym
i jednoznacznym dowodom zgromadzonym w sprawie, albo też w przypadku, gdy postępowanie administracyjne prowadzono rażąco naruszając podstawowe prawa strony do dowodzenia swoich racji.
W niniejszej sytuacji do żadnej z takich sytuacji jednakże nie doszło.
W uzasadnieniu weryfikowanego przez Komendanta Głównego Policji rozkazu personalnego, dokładnie wskazano na jakich przepisach prawa rozkaz ten wydano
i powołano prawidłowe przepisy w tej materii, to jest: art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia
20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania
i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.
Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu zakończonym wydaniem powyższego rozkazu personalnego zgromadzono dowody potwierdzające prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rodziców skarżącego oraz okoliczność pracy skarżącego w tym gospodarstwie. Dowody te to: zaświadczenie z dnia 24 października 2005 r., wydane
z upoważnienia Starosty B. przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Geodezji, Katastru i Nieruchomości, potwierdzające, że w dniu 22 kwietnia 1975 r. na nieruchomość rolną o powierzchni 1,03 ha został wydany Akt Własności Ziemi [...] na rzecz małżonków B. i K. K.; zaświadczenie z dnia [...] października 2005 r. wydane przez Urząd Gminy M. potwierdzające zameldowanie J. K. na pobyt stały w okresie od dnia 2 maja 1967 r. do dnia 16 sierpnia 1989 r. w M. przy ul. [...]; zaświadczenie z dnia [...] października 2005 r., wydane z upoważnienia Wójta Gminy M., wskazujące, że B. K. - ojciec skarżącego był objęty ubezpieczeniem na FUSR i opłacał składki emerytalno-rentowe od dnia 1 lipca 1977 r. do dnia 31 grudnia 1988 r. włącznie; oświadczenie J. K. o wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców; zeznania świadków z dnia 25 października 2005 r., którzy potwierdzili, że skarżący świadczył stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców; pismo, wydane z upoważnienia Burmistrza Miasta w M., informujące, iż Urząd Miejski w M. nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi możliwość wydania zaświadczenia o pracy J. K. w indywidualnym gospodarstwie rolnym; oświadczenie skarżącego z dnia
26 sierpnia 2011 r., wskazujące, że nie mieszkał w internacie w trakcie nauki w szkole podstawowej i liceum ogólnokształcącym w okresie od dnia 2 maja 1983 r. do dnia
30 października 1986 r. i pracę na roli wykonywał codziennie w czasie wolnym.
Nie można zatem zasadnie przyjąć, że Komendant [...] Policji rozstrzygnął przedmiotową sprawę bez zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego naruszając w sposób rażący przepis art. 80 k.p.a.
Zarzuty Komendanta Głównego Policji co do tego, czy policjant faktycznie wykonywał jakiekolwiek czynności w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, nieustalenia, czy rodzice policjanta we wnioskowanym okresie byli rolnikami, ilości osób faktycznie zaangażowanych w wykonywanie czynności w gospodarstwie rolnym, podczas gdy jego rodzice pracowali zawodowo poza rolnictwem, struktury tego gospodarstwa, rodzaju upraw i hodowli oraz jego powierzchni, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sprowadzają się jedynie do sfery wątpliwości, czy wyjaśniono wszelkie możliwe aspekty sprawy. Należy stanowczo podkreślić, że same wątpliwości, co do prawidłowości zgromadzonego materiału dowodowego i jego oceny nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Reasumując, w analizowanej sprawie Komendant Główny Policji nie wykazał rażącego naruszenia prawa, lecz odmiennie niż uczynił to Komendant [...] Policji, ocenił stan faktyczny sprawy oraz zebrany materiał dowodowy. Tym samym decyzje
w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2011 r. zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
w zw. z art. 16 § 1 k.p.a.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.