II SA/Wa 1012/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/ Izabela Głowacka-Klimas Łukasz Krzycki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Rektora Szkoły Głównej Handlowej z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Uzasadnienie Rektor Szkoły Głównej Handlowej w [...] (zwany dalej Rektorem) decyzją z [...] marca 2023 r. odmówił J. K. (obecnie K., zwanej dalej Skarżącą) udostępnienia informacji publicznej, uznając, że wniosek z [...] lutego 2023 r. dotyczył informacji publicznej przetworzonej, a Skarżąca nie wykazała, aby udostępnienie informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. W podstawie prawnej powołano art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 122 poz. 1198 z późn. zm., zwana dalej u.d.i.p.). W uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że Skarżąca zawnioskowała o udostępnienie treści pytań ze wszystkich egzaminów pisemnych wraz z poprawnymi odpowiedziami, jakie zostały przeprowadzone w ostatnich 10 latach (tj. 2013 - 2023) na wszystkich kierunkach studiów I i II stopnia oraz studiów jednolitych Szkoły Głównej Handlowej w [...] (zwanej dalej SGH) w każdym z trybów nauczania) a także w Szkole Doktorskiej SGH i Doktoracie Eksternistycznym jak i na studiach podyplomowych i Studiach Executive MBA. Wskazał, że ze względu na szeroki zakres informacji wniosek Skarżącej został zakwalifikowany jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej i w związku z tym pismem z dnia [...] lutego 2023 r. wezwał Skarżącą do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Wyjaśnił, że w ww. piśmie Skarżącą pouczono, że brak uzupełnienia wniosku może skutkować wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji. Rektor podniósł, że w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. Skarżąca zawarła odpowiedź na ww. wezwanie i w piśmie tym nie zgodziła się z kwalifikacją wniosku, twierdząc, że ww. dane stanowią informację publiczną prostą. Uzasadniając swoje stanowisko powołała się na orzeczenia sądów administracyjnych, w których określono istotę informacji publicznej przetworzonej. Podniósł, że w piśmie tym Skarżąca wskazała, że przygotowanie ww. informacji wymagałoby jedynie zgromadzenia pytań egzaminacyjnych, które można pozyskać od egzaminatorów. Wnioskowane dane – wedle oceny skarżącej - nie wymagały przetworzenia, bo Skarżąca prosiła o przekazanie ich w wersji elektronicznej, co eliminuje konieczność drukowania materiału. Skarżąca powoływała się na fakt, iż tożsamą informację publiczną otrzymała z innych uczelni w ciągu 14 dni. Z ostrożności Skarżąca jednak powołała się na szczególny interes publiczny, wskazując na wykonywanie przez nią zawodu radcy prawnego - zawodu zaufania publicznego i podnosząc, że dane uzyskane posłużą do stworzenia opracowań naukowych, których celem jest ustalenie metodologii tworzenia pytań egzaminacyjnych, porównanie poziomu merytorycznego egzaminów na przestrzeni lat oraz zbadanie, jak egzaminatorzy dostosowują egzaminy do zmieniających się warunków społecznych, prawnych i ekonomicznych. Opracowania stworzone przez Skarżącą miałyby stanowić - w jej ocenie - nową wartość dla społeczeństwa, a Skarżąca jako radca prawny posiada realne możliwości wykorzystania uzyskanych informacji publicznych dla dobra ogółu. Opracowania naukowe mogłyby też jej zdaniem wpływać na funkcjonowanie instytucji szkolnictwa wyższego, w tym SGH. Rektor, uzasadniając odmowę udostępnienia informacji publicznej wskazał w zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że pytania z egzaminów stanowią informację publiczną, lecz istotne w jego ocenie w sprawie są dwie kwestie. Po pierwsze, że uczelnie publiczne nie mają obowiązku gromadzenia i przechowywania pytań egzaminacyjnych, za wyjątkiem pytań zadanych w trakcie egzaminu dyplomowego. W związku z czym, w SGH pytania z egzaminów przechowywane są zwyczajowo na potrzeby kontroli dokonywanej przez Polską Komisję Akredytacyjną i znajdują się wyłącznie w dokumentacji wykładowców prowadzących zajęcia. Po drugie zestawów pytań egzaminacyjnych na samych studiach stacjonarnych jest co najmniej kilkaset, a SGH nie ma stałego zestawu przedmiotów, które musi zrealizować w danym roku akademickim student. Nadto każdy student ma indywidualny plan studiów i jego realizacja wymaga zaliczenia, oprócz przedmiotów podstawowych i kierunkowych, także przedmiotów wybieralnych zaś sekwencja ich realizacji jest wybierana przez studenta. Ponadto, studenci SGH mają możliwość studiowania wszystkich dostępnych w ofercie dydaktycznej SGH przedmiotów jako ponadprogramowych. Wskazał, że na ofertę dydaktyczną tylko na studiach pierwszego stopnia składa się około 500 przedmiotów, które kończą się egzaminem pisemnym. Nie we wszystkich przedmiotach ocena z egzaminu stanowi 100% oceny i zasady te ulegały zmianie na przestrzeni ostatnich 10 lat. W większości przypadków jest to jedynie część składowa oceny ostatecznej. Uwzględniając podział studentów na grupy zajęciowe, a dodatkowo uwzględniając warianty egzaminów (podział na grupy egzaminacyjne), liczba dokumentów wymagających analizy jest co najmniej kilkukrotnie większa niż liczba przedmiotów wchodzących w skład oferty dydaktycznej. Dodatkowo liczba pytań w każdym z tych dokumentów wynosi od kilku do kilkunastu, a w niektórych przypadkach znacznie więcej, co zdaniem organu powoduje, że nakład pracy potrzebny na udostępnienie sumy informacji prostej przesądza, że żądana informacja publiczna ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Zwrócił uwagę, że udzielenie żądanych informacji – wbrew twierdzeniom Skarżącej - nie ogranicza się do przekształcenia danych, zaś nakład pracy niezbędny do jej udzielenia jest nieporównywalnie większy od prostego zestawienia danych. Sama prośba o przesłanie przez wykładowców pytań ze swoich egzaminów do jednostki odpowiedzialnej za udostępnienie informacji publicznej oznacza konieczność wykonywania pracy przez około 800 osób, albowiem tylu nauczycieli akademickich zatrudnionych jest w SGH. Nadto muszą oni sięgnąć do materiałów sprzed kilku lat, zebrać je, a następnie przesłać do dalszego opracowania. Rektor uznał, iż Skarżąca nie wykazała występowania szczególnie istotnego interesu publicznego do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, który stanowiłby podstawę do podjęcia działań zmierzających do przygotowania wnioskowanej informacji. Wskazał, że Skarżąca poza posługiwaniem się ogólnymi pojęciami jak "nowa wartość", czy "dobro ogółu", nie uprawdopodobniła, że posiada przymioty, które umożliwiłyby spożytkowanie udzielnej informacji publicznej. Z samego faktu wykonywania zawodu radcy prawnego będącego zawodem zaufania publicznego, nie można bowiem wywnioskować zdaniem Rektora, że Skarżąca posiada wystarczające kompetencje do dokonania interpretacji danych, o które wnioskuje. Jako specjalistka w dziedzinie prawa oświatowego, a zatem prawa, które nie reguluje działalności uczelni wyższych w Polsce, a także zagadnień związanych z funkcjonowaniem szkolnictwa wyższego w Polsce, w ocenie Rektora nie posiada samodzielnych kompetencji do dokonania rzetelnej analizy materiału, który miałby zostać udostępniony. Wedle Rektora analiza ta wymaga bowiem analizy przez szereg specjalistów z wielu dyscyplin naukowych (z dziedziny nauk społecznych), a nie tylko nauk prawnych. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 04 maja 2023 r. wniosła o uchylenie ww. decyzji Rektora, zobowiązanie Rektora do uwzględnienia w całości żądania Skarżącej i udostępnienia żądanych informacji w formie elektronicznej (na podany we wniosku adres e-mail), w terminie 14 dni od daty wydania wyroku oraz zasądzenie od Rektora na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła ww. decyzji naruszenie: a) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - przez uznanie, że informacje objęte wnioskiem stanowi informację przetworzoną, która zgodnie z tym przepisem wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego; ewentualnie przez uznanie, że nie zachodzą w stanie faktycznym przesłanki do uznania żądania za szczególnie istotne dla interesu publicznego; b) art. 7 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. - przez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w postaci przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji publicznej i odpowiedzi Skarżącej na wezwanie Rektora z [...] lutego 2023 r., polegającą na przyjęciu, że nie zachodzą przesłanki do uznania, że zakres żądanych informacji i ich udostępnienie wpłynie korzystnie na słuszny interes obywateli; - przez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegająca na uznaniu przez Rektora, że udostępniona informacja publiczna zostanie przekazana studentom SGH co obniży poziom dydaktyczny w polskim szkolnictwie wyższym, zaś studenci przygotowywać się będą do przyszłych egzaminów w oparciu o udostępnione informacje. Skarżąca w uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu stanu faktycznego, wskazała, że w orzecznictwie Sądów administracyjnych uznaje się, że uczelnie wyższe spełniają kryteria statuujące uznanie ich za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Zdaniem Skarżącej, Rektor przy ocenie stanu faktycznego błędnie przeanalizował zakres żądanych informacji, co doprowadziło do uznania, że stanowią one dane przetworzone i że do ich udostępnienia wymagane jest wykazanie ważnego interesu publicznego. Wedle Skarżącej żądane informacje istniały w momencie złożenia wniosku i ich uzyskanie wymagało jedynie czasu i zasobów ludzkich. Oceniła, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadzało się wyłącznie do wykazania, że informacje nie zostaną udostępnione, z uwagi na zakres danych i konieczność zaangażowania dużej liczby pracowników, w celu ich odszukania i zebrania oraz opracowania wyciągu zgromadzonych danych. Zdaniem Skarżącej czynności te nie mają charakteru "przetworzenia danych", bo polegają wyłącznie na ich skompletowaniu w jednym "miejscu" - bazie danych, co umożliwiłoby ich przekazanie Skarżącej. Zdaniem Skarżącej przetworzenie należy oddzielić od przekształcenia, które oznacza przede wszystkim proste, techniczne czynności, które są niezbędne do udzielenia wszelkiej informacji, także i prostej. W dalszej treści uzasadnienia skargi Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych i szczegółowo omówiła prezentowane przez nią stanowisko Rektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Sąd w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżono decyzja odpowiadała prawu. Warto zauważyć, że zgodnie z art. 61 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konkretyzację powyższego prawa realizuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1). Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść wszelkiego rodzaju dokumentów (wystąpień, opinii i ocen), odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów. W sprawie bezsporną jest okoliczność, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania u.d.i.p. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Rektor jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie bowiem z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Uczelnia jest uczelnią publiczną w rozumieniu ustawy z 03 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r., poz. 85, ze zm., zwana dalej "u.P.s.w."). Rektor, zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 1 i 2 u.P.s.w., zarządza uczelnią i reprezentuje ją na zewnątrz. Stosownie do art. 366 u.P.s.w. władze publiczne zapewniają natomiast uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań. Rektor jest zatem podmiotem reprezentującym jednostkę realizującą zadania publiczne w zakresie szkolnictwa wyższego i nauki, dysponuje też funduszami publicznymi, a tym samym jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Ustalenia ponadto wymagało, czy informacje objęte żądaniem Skarżącej posiadają walor informacji publicznej, a więc, czy spełniono warunek przedmiotowy u.d.i.p. Należało zatem wyjaśnić, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowano w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.). Informacją publiczną jest również informacja o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, treść wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i c u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie ww. przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne bądź funkcje publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą bezpośrednio od nich. W doktrynie wyrażany jest ponadto trafny pogląd, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Przy czym pojęcie "dokumentu" trzeba rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu prawa do informacji publicznej. Na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji publicznej za "dokument" w ogólności należy uznać każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych. Sąd w związku z tym uznał, że żądane przez Skarżącą we wniosku z [...] lutego 2023 r. dane dotyczące treści pytań ze wszystkich egzaminów pisemnych wraz z poprawnymi odpowiedziami, jakie zostały przeprowadzone w ostatnich 10 latach (tj. 2013 - 2023) na wszystkich kierunkach studiów I i II stopnia oraz studiów jednolitych Szkoły Głównej Handlowej w [...] (zwanej dalej SGH) w każdym z trybów nauczania) a także w Szkole Doktorskiej SGH i Doktoracie Eksternistycznym jak i na studiach podyplomowych i Studiach Executive MBA- mieściły się w kategorii informacji publicznej. Sąd podziela także prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że jawność pytań egzaminacyjnych z poszczególnych egzaminów na kolejnych etapach studiów stanowić będzie nie tylko wyraz jawności sfery publicznej, ale także narzędzie kontroli społecznej nad jakością wykonywanych przez dany podmiot usług publicznych, do których został powołany. W interesie uczelni publicznej, jak i społeczeństwa leży wysoka jakość kształcenia studentów. Poza tym jawność jest niezbędna do zachowania rzetelności, prawidłowości i sprawiedliwości przeprowadzanych egzaminów, a także zrównania szans wszystkich studiujących na danej uczelni. Jawność działalności, w tym upublicznienie pytań z egzaminów z poszczególnych sesji egzaminacyjnych może korzystnie wpływać na działalność oraz wizerunek uczelni publicznej, jako podmiotu motywującego studentów do lepszego i pełniejszego przygotowania się do przeprowadzanych egzaminów, a co za tym idzie - lepiej przygotowanych do wykonywanego zawodu po ukończeniu uczelni, co mogłoby przekładać się na dalsze korzyści dla samej jednostki edukacyjnej (por. np. wyroki WSA w: Szczecinie z dnia 06 lutego 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 163/18; LEX nr 2629791; w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 629/20, LEX nr 3113611). Sąd, z tego względu uznał, że żądane przez Skarżącą informacje są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bo mieszczą się w pojęciu zasad funkcjonowania podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), w odniesieniu do danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Sąd, z uwagi na podnoszone w skardze zarzuty, za istotne uznał rozważenie czy Rektor prawidłowo odmówił Skarżącej udostępnienia ww. informacji publicznych, powołując się na informację publiczną przetworzoną. Sąd w związku z tym wskazuje, że informacją publiczną przetworzoną jest taka informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, LEX nr 1985767). Informacja przetworzona jest zatem jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2658/14, LEX nr 2081159 oraz z dnia 05 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 33/15, LEX nr 1968641), bądź też jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z dnia 05 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968 oraz z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12, LEX nr 128515; z dnia 05 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; oraz z dnia 03 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14, LEX nr 2135579). Sąd poglądy te podziela i uznaje za własne, a ponadto stwierdza, że prawidłowe było stanowisko Rektora wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazać bowiem należy, że suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z dnia 05 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14, LEX nr 1753714 oraz z dnia 04 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, LEX nr 1770329). Również stwierdzenia Rektora, co do nakładu pracy, wymaganego do realizacji ww. wniosku Skarżącej, wynikającego z prowadzenia przez Uczelnię wielu kierunków studiów na wielu wydziałach i przez wielu wykładowców wskazywały, że żądana informacja miała charakter przetworzony. Liczba przeprowadzonych egzaminów oraz okres, za które miały być udostępnione dane, jak też wiążące się z tym czynności dotyczące informacji rozproszonych i nieewidencjonowanych na bieżąco pytań egzaminacyjnych czynią z żądanych przez Skarżącą informacji prostych informację przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369). Zdaniem Sądu, w świetle przedłożonych przez Skarżącą wyjaśnień, Rektor trafnie przyjął, że Skarżąca nie wykazała istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, uzasadniającego udzielenie żądanej informacji publicznej. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż zawód radcy prawnego, który Skarżącą wykonuje, polega na świadczeniu pomocy prawnej, czyli udzielaniu porad i konsultacji oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy, w celu ochrony prawnej interesów podmiotów (art. 2, art. 4, art. 6 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Tym samym możliwe było uznanie, że udostępnienie wszystkich pytań egzaminacyjnych wykorzystanych na wszystkich wydziałach SGH w ciągu 10 lat akademickich nie jest związane z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Zdaniem Sądu spójne i logiczne było też stanowisko Rektora wyrażone w zaskarżonej decyzji, odnośnie wskazywanego przez Skarżącą sporządzenia opracowań naukowych w oparciu o żądane w ww. wniosku informacje publiczne. Sąd podziela bowiem pogląd, że prawo dostępu do informacji publicznej przetworzonej nie może być rozumiane jako nieograniczony instrument do pozyskiwania informacji o funkcjonowaniu organów administracji publicznej, po to, aby na ich podstawie każda zainteresowana osoba mogła przygotować dokumentację przeznaczoną do wykorzystania na własny użytek (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 02 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 1172/19, LEX nr 3025441). Sąd stwierdza, że jakkolwiek Skarżąca podnosi, że przygotowane opracowania w oparciu o żądane dane mogą służyć pożytkowi ogólnemu, tym niemniej na podstawie podanych informacji nie sposób racjonalnie uznać, że Skarżąca miałaby możliwość wykorzystania uzyskanych ewentualnie danych w taki sposób by wpłynęło to na poprawę funkcjonowania odpowiednich organów, tym bardziej, że Skarżąca nie prowadzi działalności naukowej, a jedynie wykonuje zawód radcy prawnego. Dodatkowo wskazanie, że wnioskowane informacje są niezbędne do realizacji pracy naukowej Skarżącej bez podania, w jaki sposób żądane dane mogą usprawnić funkcjonowanie organów i podmiotów realizujących zadania publiczne nie oznacza wypełnienia przesłanki szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Warto też wskazać, że skoro Rektor nie dysponował na dzień złożenia wniosku gotową informacją i zasadnie zwrócił się do Skarżącej o wykazanie przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, z uwagi na art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., mógł też w okolicznościach faktycznych sprawy przyjąć, że Skarżąca takiego szczególnie istotnego interesu publicznego nie wykazała. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego społeczności (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. 2016 r., str. 81). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 03 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1068/16 wskazał, że zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza tej informacji publicznej. Sytuacja taka nie wystąpiła w sprawie, na co prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji. Okoliczność, na którą Skarżąca powołała w skardze, że wiele uczelni udostępniło Skarżącej analogiczne informacje, jak również okoliczność, że pytania egzaminacyjne są udostępniane na stronach internetowych innych uczelni, nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi, która dotyczy ściśle określonego żądania wystosowanego. Rektor, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej związany był treścią ww. wniosku Skarżącej. W sprawie o udostępnienie informacji publicznej to wnioskodawca decyduje o tym czego żąda od podmiotu zobowiązanego, to wnioskodawca określa granice żądania, wskazuje jakich dokładnie informacji domaga się udostępnienia i z jakiego okresu. Rektor nie miał zatem podstaw do modyfikowania w toku postępowania żądania wnioskodawcy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał racjonalne motywy, które przemawiały za odmową udzielenia wnioskowanej informacji Skarżącej. Sąd w związku z tym przyjął, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia ustawowe wymogi określone w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano dlaczego Rektor uznał żądane informacje za informacje przetworzone oraz wyjaśnił, dlaczego nieprzekonywujące są podane przez Skarżącą wyjaśnienia w zakresie wypełnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Uzasadnienie decyzji zawiera też wszystkie wymagane prawem elementy i przekonująco wskazuje, z jakich powodów żądana we wniosku informacja publiczna nie podlega udostępnieniu wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że o informacji przetworzonej można mówić wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste, będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem udostępnienia informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, który negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych elementów i danych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyroki NSA z dnia 09 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, LEX nr 1068557 oraz z dnia 06 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, LEX nr 1149133). Odmienna ocena Skarżącej w tym zakresie nie zmienia trafności stanowiska Rektora w sprawie i nie stanowi o naruszeniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sąd, mając na uwadze powołane okoliczności, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Wa 1012/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.