II SA/SZ 972/23

II SA/Sz 972/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OZ 248/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 44 ust. 2, art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 62, art. 62a ust. 1, art. 63 ust. 1 i 3, art. 64 ust. 1 i 1a, ust.2 pkt 2, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 71 ust. 1 i  ust. 2  pkt 2, art. 72, art. 74 ust. 3a, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 79 pkt
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1839
par. 3 ust. 1 pkt 62
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2023 poz 775
art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skarg G. B., M. J. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Koszalinie z dnia 29 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia 27 kwietnia 2023 roku nr ZNU.6220.7.2022.DŚ Burmistrz Z., po rozpoznaniu wniosku z dnia 7 lipca 2022 r. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej przywoływana także jako: "Inwestor"), stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy Z. w ciągu drogi krajowej nr [...] (pkt I), oraz określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt II).
Z decyzji wynika, że należy wybudować drogę z towarzyszącą jej infrastrukturą w wariancie oznaczonym w dokumentacji nr 1, o podanych w decyzji parametrach technicznych, obiekty mostowe w podanych w decyzji lokalizacjach, przejścia dla zwierząt co najmniej we wskazanych w decyzji ilości i lokalizacjach oraz o podanych w decyzji przybliżonych parametrach, godziny w jakich należy przeprowadzać prace realizacyjne. Organ wskazał, że prace realizacyjne należy przeprowadzić pod ścisłym nadzorem przyrodniczym, przy udziale specjalistów z zakresu flory i fauny, w tym w zakresie ochrony ptaków, nietoperzy i herpetofauny, z udokumentowanym doświadczeniem w zakresie oceny środowiska przyrodniczego. Organ wskazał obowiązki nadzoru przyrodniczego.
2. Odwołanie od tej decyzji wniosły strony postępowania, w tym G. B. współwłaścicielka działek gruntu nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...] obszar wiejski, a także M. J. i P. B., współwłaściciele działki nr [...] obręb ew. [...] jedn. ew. [...] (dalej przywoływani także jako: "Skarżący").
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia 29 września 2023 roku nr SKO.4170.1591.2023 utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa, w oparciu o prawidłowo sporządzoną w myśl art. 62a ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm. – dalej przywoływana jako: "u.o.o.ś.") kartę informacyjną przedsięwzięcia, z uwzględnieniem stanowisk organów wyspecjalizowanych. Ponadto analiza kryteriów planowanego przedsięwzięcia w zakresie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy u.o.o.ś. dokonana została w szczególności na podstawie wniosku złożonego przez Inwestora i KIP (wraz z uzupełnieniami), jak również poprzez uzyskanie opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. oraz oceny wodnoprawnej sporządzonej przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w B., co pozwala na przyjęcie, że po zrealizowaniu przez Inwestora wszystkich warunków zawartych w przedłożonych dokumentach oraz w niniejszej decyzji, planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z wymaganiami przepisów o ochronie środowiska.
Zgodnie z art. 71 u.o.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast w myśl art. 59 o.o.ś przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 (w drodze postanowienia).
Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy o.o.ś przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:
a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Ustawa przewiduje przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko m.in. w ramach procedury wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale tylko w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został w wymagany prawem sposób stwierdzony (postanowieniem na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy). W celu prawidłowego ustalenia zakresu przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych niezbędne jest łączne uwzględnienie postanowień zarówno art. 71, jak i art. 72 ustawy. Jednocześnie należy zauważyć, że z przepisów tych wynika, iż organ właściwy do wydania takiej decyzji nie ma swobody kwalifikacji przedsięwzięć w zakresie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postępowanie o którym mowa wyżej zwane często postępowaniem środowiskowym przeprowadza się dla tych przedsięwzięć, które wymienione są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) – zwane dalej "rozporządzeniem". Zatem podstawowym obowiązkiem organów prowadzących postępowanie jest jednoznaczne ustalenie, czy przedmiotem inwestycji jest przedsięwzięcie wymienione w rozporządzeniu. Od tego ustalenia zależy dalszy tok postępowania. Ustalenie, że inwestycja należy do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu wymagałoby dalszego prowadzenia postępowania środowiskowego (z przeprowadzeniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko lub bez niej) i w zależności od jego wyniku rozstrzygnięcia sprawy decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, bądź odmową jej wydania, bądź decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W rozpoznawanej sprawie Organ I instancji stwierdził, iż przedsięwzięcie zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji w tym zakresie. Planowane przedsięwzięcie wymienione zostało bowiem w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia jako drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W takim wypadku konieczne było wydanie decyzji w tej sprawie. Organ I instancji zakwalifikował przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne w oparciu dokumentację dołączoną do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dokumentacja dołączona do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest bardzo obszerna, a jej zakres znacznie wykracza poza ustawowy wykaz danych, zawarty w art. 62a ustawy o.o.ś i zawiera elementy nieobowiązkowe, które są wymagane w raportach o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko tj.
- inwentaryzację przyrodniczą, w ramach której przeprowadzono 31 kontroli terenowych w okresie od grudnia 2020 roku do grudnia 2021 r., (załącznik nr 11 do KIP tom 2 akta organu I instancji),
- analizę wariantową (sześć wariantów),
- analizę w zakresie emisji akustycznej wykonaną programem Sound PlanEssential, wersja 3.0, Braunstein + Bemdt GmbH, D-71522 - German (obliczenia metodą zalecaną przez ISO 9613- 2 oraz według francuskiego standardu: NMPB - Routcs - 2008 (SETRA-CERTU- LCPC-CSTB) - obejmującą propagację hałasu emitowanego od ruchu pojazdów po projektowanej obwodnicy w modelu 3D, co z kolei pozwala na określenie poziomów hałasu na terenach podlegających ochronie przed hałasem oraz ewentualnej potrzeby przyjęcia zabezpieczeń przed ponadnormatywnym hałasem oraz uwzględniającą dwa horyzonty czasowe tj. rok 2029 i 2034 (załącznik nr 6 do KIP akta organu I instancji tom 2),
- analizę w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłów przeprowadzoną programem OPERAT FB - analizy te uwzględniają określenie rozkładu izolinii oraz wartości dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń gazowych i pyłów emitowanych od ruchu pojazdów po projektowanej obwodnicy, uwzględniającą dwa horyzonty czasowe tj. rok 2029 i 2034,
- analizy w zakresie prognozowanych stężeń zanieczyszczeń w wodach opadowych lub roztopowych stanowiących spływy z projektowanej obwodnicy, - analizę wielokryterialną dla planowanych wariantów uwzględniającą koszt inwestycji, prognozę ruchu, rozwiązania projektowe, analizę ekonomiczną, analizę oddziaływania na środowisko,
-analizę w zakresie wpływu na krajobraz (vide załącznik nr 11 do KIP tom 2 akta organu I instancji),
-analizę w zakresie wpływu na obszar Natura 2000 (załącznik nr 11 do KIP tom 2 akta organu I instancji).
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że zostało ono zainicjowane wnioskiem Inwestora złożonym w dniu 7 lipca 2022 r., zawierającym m.in. kartę informacyjną przedsięwzięcia, sporządzoną w lipcu 2022 r. przez zespół autorski. Planowane przedsięwzięcie zgodnie z wnioskiem będzie polegało na budowie obwodnicy Z. od południowej strony miasta, w wariancie nr 1, jako drogi dwupasmowej o nawierzchni bitumicznej, o długości około 7,9 km, powiązanej z istniejącym układem komunikacyjnym drogi krajowej nr [...], przy czym początek odcinka dowiązano do drogi krajowej nr [...] po zachodniej stronie miasta Z., a koniec odcinka po jego wschodniej stronie. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że wnioskowane przedsięwzięcie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienione w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jako droga o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km, inna niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 lub obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg lub obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 -5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. Dlatego też, zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 ustawy o.o.ś planowane przedsięwzięcie wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ odwoławczy wskazał, że po wstępnej analizie przedłożonych przez inwestora dokumentów, Burmistrz Z. pismem z dnia 27 lipca 2022 r. oraz obwieszczeniem z dnia 27 lipca 2022 r. zawiadomił wszystkie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy Z. w ciągu drogi krajowej nr [...]", a także o wystąpieniu o opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o.o.ś do organów współdziałających, tj. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie - pismem z dnia 25 lipca 2022 r., do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. - pismem z dnia 27 lipca 2022 r., oraz do Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. - pismem z dnia 25 lipca 2022 r.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. , po przeprowadzeniu szczegółowej analizy złożonych dokumentów w zakresie posiadanych kompetencji, wydał opinię sanitarną z dnia 12 sierpnia 2022 r. w której stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia, wskazując na konieczność sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i określając zarazem jego zakres. Jak wskazano w przytoczonym piśmie, przeprowadzenie dokładnej i szczegółowej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska jest konieczne z uwagi na charakter, skalę i lokalizację inwestycji w bliskiej odległości od zabudowy mieszkaniowej i wynikającą z tego faktu możliwością wystąpienia konfliktów społecznych, bowiem tylko przeprowadzenie takiej oceny - zdaniem ww. organu współdziałającego - wykaże, czy planowana inwestycja będzie spełniała wymagania prawne związane z ochroną środowiska oraz pozwoli na zajęcie stanowiska w zakresie wpływu inwestycji na zdrowie i warunki życia ludzi.
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. , po otrzymaniu kompletu dokumentów, pismem z dnia 17 sierpnia 2022 r. przekazał otrzymany wniosek wraz załącznikami, w związku z art. 397 ust. 3 pkt 1 lit. a tiret ósme ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2625 z póżn. zm.), do organu właściwego w niniejszej sprawie, tj. do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B., a ten, po przeprowadzeniu dokładnej oceny wpływu przedsięwzięcia wydał opinię z dnia 20 września 2022 r. w której nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania dla przedmiotowego przedsięwzięcia dla wariantu nr 1, proponowanego przez wnioskodawcę, jednocześnie wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określonych warunków lub wymagań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c o.o.ś. lub nałożenia obowiązku działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c ww. ustawy.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie, po zapoznaniu się z przesłanymi dokumentami, pismem z dnia 9 sierpnia 2022 r., wezwał Burmistrza Z. do przedłożenia uzupełnień do karty informacyjnej przedsięwzięcia (w odniesieniu do wariantu inwestycyjnego), wskazując przy tym ich zakres (pkt 1-25) oraz termin na ich wniesienie. Po otrzymaniu wezwania Burmistrz Z. pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia stosownych uzupełnień w oparciu o pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2022 r., występując równocześnie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie o przedłużenie terminu odpowiedzi do dnia 30 września 2022 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie przychylił się do wniosku i wyznaczył nowy termin wniesienia odpowiedzi do dnia 30 września 2022 r. Po upływie wyznaczonego terminu, wobec braku uzupełnień do sprawy, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie ponownie wezwał Burmistrza Z. do ustosunkowania się do ww. pisma, wskazując nowy, 14 dniowy termin na przesłanie wymaganych uzupełnień. W dniu 10 października 2022 r. do Urzędu Miejskiego w Z. wpłynęło pismo wnioskodawcy z dnia 27 września 2022 r., w którym udzielono odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 12 sierpnia 2022 r. Po otrzymaniu uzupełnień do karty informacyjnej przedsięwzięcia Burmistrz Z. przesłał je do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z prośbą o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określenia ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w B., z prośbą o ponowne wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określenia ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia lub o podtrzymanie stanowiska zawartego we wcześniejszym piśmie z dnia 20 września 2022 r. W odpowiedzi na otrzymane uzupełnienia, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie pismem z dnia 25 października 2022 r. ponownie wezwał organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do przedłożenia uzupełnień do karty informacyjnej przedsięwzięcia (w odniesieniu do wariantu inwestycyjnego), wskazując ich zakres (pkt 1- 13), natomiast Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w B., pismem z dnia 31 października 2022 r. ponownie wydał opinię, w której nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania dla przedmiotowego przedsięwzięcia, dla wariantu nr 1 proponowanego przez wnioskodawcę, zaś w pkt 2 wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określonych warunków lub wymagań, o których mowa w art. 82 ust.1 pkt 1 lit. b lub c ustawy z dnia 3 października 2008 r. o.o.ś. lub nałożenia obowiązku działań, o którym mowa w art. 82 ust.1 pkt 2 lit. b lub c ww. ustawy, powielając brzmienie punktów 2.1 - 2.10 z pisma z dnia 20 września 2022 r. oraz dodając kolejny pkt 2.11. Wszystkie te warunki, wymagania i obowiązki zostały w całości zawarte w pkt II decyzji Organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska, organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej zawarł konkluzję, że przy uwzględnieniu charakteru i skali przedsięwzięcia, jak również zastosowanych rozwiązań i technologii oraz wykonaniu warunków wskazanych w sentencji oceny wodnoprawnej, planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na pozostające w zasięgu oddziaływania jednolite części wód w granicach regionu wodnego Noteci, a także nie będzie stanowić zagrożenia dla realizacji celów środowiskowych, określonych dla tych części wód w "Planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry", przyjętym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (Dz. U. z 2016 r. poz. 1967).
Mając na uwadze powyższe, Burmistrz Z. pismem z dnia 27 października 2022 r. ponownie wezwał wnioskodawcę do przedłożenia stosownych uzupełnień w oparciu o otrzymane pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 25 października 2022 r. wyznaczając termin do udzielenia odpowiedzi do dnia 22 listopada 2022 roku. Odpowiedź wpłynęła w zakreślonym terminie. Otrzymane od wnioskodawcy uzupełnienia Burmistrz Z. przekazał do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie pismem z dnia 22 listopada 2022 r. z prośbą o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określenie ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w B., pismem z dnia 22 listopada 2022 r., z prośbą o ponowne wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określenia ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia lub o podtrzymanie wcześniejszego stanowiska zawartego w piśmie z dnia 31 października 2022 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w B. pismem z dnia 2 grudnia 2022 r., podtrzymał w całości swoje wcześniejsze stanowisko zawarte w piśmie z dnia 31 października 2022 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie, po dokonaniu analizy całości materiałów zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania dowodowego, w tym uzupełnień do karty informacyjnej przedsięwzięcia wniesionych przez Inwestora po wezwaniach z dnia 9 sierpnia 2022 r, z dnia 10 października 2022 r. i z dnia 25 października 2022 r., wydał postanowienie z dnia 5 grudnia 2022 r. w którym nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia wskazując jednakże na konieczność określenia w wydawanej przez organ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konkretnych warunków, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o.o.ś. ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych i środowiska gruntowo - wodnego oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Wszystkie wskazane przez organ warunki (pkt 1-23) zostały ujęte w całości w pkt II zaskarżonej decyzji.
Po uzyskaniu opinii ww. organów współdziałających, Burmistrz Z., pismem z dnia 7 grudnia 2022 r. przekazał wszystkie ww. wyjaśnienia i uzupełnienia do karty informacyjnej przedsięwzięcia, zebrane w trakcie prowadzonego z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Szczecinie postępowania wyjaśniającego, do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. , zwracając się z prośbą o ponowne wydanie opinii sanitarnej w związku z uzyskanymi w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego nowymi informacjami mogącymi mieć istotne znaczenie w sprawie, w tym również w zakresie objętym kompetencjami organu właściwego do wydania opinii sanitarnej. Po ponownym przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym także uzupełnień do karty informacyjnej przedsięwzięcia, wniesionych przez Inwestora po wezwaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie oraz Burmistrza Z., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. wydał ponowną opinię sanitarną z dnia 21 grudnia 2022 r., w której nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bez określania dodatkowych warunków realizacji inwestycji niezbędnych do ujęcia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia organ, spełniając wymóg art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), pismem z dnia 18 stycznia 2023 r., a także obwieszczeniem z tego samego dnia poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranymi w toku postępowania materiałami i dowodami w sprawie dotyczącej planowanego przedsięwzięcia oraz o możliwości wniesienia ewentualnych wniosków i uwag do sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wskazanej informacji. We wskazanym w ww. zawiadomieniu oraz obwieszczeniu terminie strony postępowania wniosły liczne wnioski i uwagi w sprawie, do których organ odniósł się.
Szczegółowa analiza sprawy przeprowadzona w oparciu o bogaty i wyczerpujący materiał dowodowy pozwoliła Organowi I instancji, w ocenie Kolegium, jednoznacznie wykluczyć negatywny wpływ przedsięwzięcia na środowisko, co dotyczy także przypadków, o których mowa w art. 63 ust.3 ustawy o.o.ś, a także pozwoliła na dokonanie rzetelnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, z łącznym uwzględnieniem kryteriów, wynikających z art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Istotne jest także to, że stanowiska organów współdziałających w tej sprawie były spójne i zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie w swoim postanowieniu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. w opinii sanitarnej, jak również Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w B. w opinii będącej oceną wodnoprawną jednomyślnie uznali, iż dla planowanego przedsięwzięcia nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Po uwzględnieniu całokształtu zebranych w sprawie materiałów oraz opinii organów wyspecjalizowanych Organ I instancji, trafnie w ocenie Kolegium, odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdzając, zgodnie z art. 84 ustawy o.o.ś. o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Ponadto w myśl art. 84 ust. 1a u.o.o.ś. Burmistrz Z. określił warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c. Kolegium zaakcentowało, że nałożenie tych warunków jest zasadą w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadzonej z uwzględnieniem oceny oddziaływania na środowisko i nie jest obligatoryjne w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej bez potrzeby oceny oddziaływania na środowisko, a więc w sprawach dotyczących przedsięwzięć potencjalnie oddziałujących na środowisko (jak niniejszej sprawie). Nałożenie warunków o jakich mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c ustawy jest konsekwencją wzięcia pod uwagę przez Burmistrza Z. opinii organów wyspecjalizowanych, co ma w konsekwencji sprostać realizacji celów ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach. Celem tym jest bezsprzecznie realizacja inwestycji, jednakże w sposób który ma minimalizować negatywne oddziaływanie na środowisko w fazie realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia. Zatem nałożono:
- istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,
- wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18, 23, 26 i 27,
- monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – nałożono obowiązek monitorowania, określając jego zakres, termin i obowiązki co do przedłożenia informacji o jego wynikach regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, organowi wydającemu decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz gdy jest to uzasadnione, wskazując inne organy, którym należy przedłożyć wyniki.
Organ odwoławczy podkreślił, że powyżej wskazane warunki i wymagania stanowią zakres ustalony do zawarcia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 82 ustawy o.o.ś.). Tak więc przepis wynikający z art. 84 ust. 1a u.o.o.ś. umożliwia sformułowanie w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, równorzędnych warunków jak te, które są wynikiem wniosków wynikających z oceny oddziaływania na środowisko. Dlatego też brak przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie ogranicza organu w zakresie określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, koniecznych do spełnienia przez wnioskodawcę wymogów środowiskowych, z czego Organ I instancji skorzystał w decyzji administracyjnej. Mimo, iż formalnie postępowanie administracyjne prowadzone przez Burmistrza Z. nie wymagało udziału społeczeństwa w postępowaniu, Organ I instancji dokonał analizy uwag i opinii zgłaszanych przez społeczeństwo i odniósł się do nich kompleksowo w wydanej decyzji, co wypełnia naczelne zasady postępowania administracyjnego m.in. zasadę przekonywania.
W tym miejscu Organ odwoławczy wyjaśnił charakter prawny decyzji o środowiskowych i jej wpływ na proces realizacji przedsięwzięcia i wskazał, że Organ I instancji procedujący w sprawie w myśl art. 75 ust.1 pkt 4 u.o.o.ś dokonywał oceny możliwości realizacji danego przedsięwzięcia w lokalizacji oraz formie przedstawionej przez Inwestora, określając - w oparciu o wiedzę własną oraz stanowiska organów współdziałających - warunki realizacji przedsięwzięcia na etapie realizacji, eksploatacji i ewentualnej likwidacji przedsięwzięcia, sam zaś nie posiadając umocowania do wprowadzania jakichkolwiek zmian, a tym bardziej ingerowania w ustalone na etapie projektowania założenia koncepcyjne, w tym w przebieg trasy planowanej obwodnicy w każdym z przyjętych wariantów lokalizacyjnych. W tej sytuacji zarzuty odwoławcze sprowadzające się do kontestowania wariantu nr 1 przebiegu obwodnicy i wskazywania jako bardziej zasadnych innych wariantów realizacyjnych, zdaniem SKO nie miały uzasadnienia. W obszarze rozważań postępowania odwoławczego nie mogła zatem leżeć kwestia weryfikacji wariantów inwestycyjnych. Organ podkreślił, że wszelkie zarzuty odnoszące się de facto do promowania innego wariantu niż inwestycyjny, nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro sprawa procedowana była z uwzględnieniem wariantu przedstawionego przez Inwestora, co wynika wprost z ustawy o z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), a także z wniosku inicjującego postępowanie. Kolegium nie miało podstaw prawnych, aby odnosić się do procesu, sposobu w jaki dokonano wyboru wariantu nr 1 jako wariantu realizacji przedsięwzięcia. Karta informacyjna przedsięwzięcia (KIP), wbrew zarzutom odwoławczym zawierała zakres daleko bardziej rozszerzony niż wynikający z art. 62a ustawy obejmując elementy nieobowiązkowe, które są wymagane w raportach oddziaływania na środowisko takie jak np. inwentaryzacja przyrodnicza, analiza wariantowa dla sześciu wariantów, analiza w zakresie emisji akustycznej, analiza w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłów. Skoro analiza wariantowa nie jest obowiązkowym elementem KIP, a mimo to inwestor w celu otrzymania jak najszerszej akceptacji społecznej dla zamierzenia inwestycyjnego przeprowadził ankietę, której wynik w 60 % uczestników poparło wariant preferowany, to jak już było wcześniej podane procedura wyboru wariantu inwestycyjnego nie leży w kompetencji organów zarówno I jak i II instancji.
SKO zauważyło, że interes jednostki nierzadko bywa sprzeczny z interesem ogółu, mimo, że analizowane przedsięwzięcie stanowi inwestycję celu publicznego i ma służyć wszystkim mieszkańcom, a nie wybranej grupie. Poparcie inwestycji w wariancie prezentowanym przez inwestora czy też jego kontestowanie jest zawsze wypadkową partykularnych interesów podmiotów prezentujących stanowiska w sprawie. Przychylnie do inwestycji nastawiona jest ludność, która obecnie najbardziej narażona jest na uciążliwe oddziaływania istniejącego układu komunikacyjnego, ludność nie zamieszkująca w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzenia inwestycyjnego oraz mieszkańcy okolicznych posesji, którym zostanie umożliwiona alternatywa codziennych dojazdów. Potwierdzeniem tego jest chociażby list intencyjny mieszkańców Z. z dnia 6 marca 2023 r. popierający budowę obwodnicy w wariancie nr 1. Mieszkańcy w liście wskazują, iż odległość ich budynków od istniejącej drogi wynosi nierzadko kilka metrów, a w skrajnych przypadkach 0,7 m, natomiast projektowane rozwiązanie nie zakłada takich zbliżeń do istniejących budynków. Dlatego nieuzasadnione według nich jest wstrzymanie decyzji administracyjnych niezbędnych do budowy obwodnicy. Zdaniem tej grupy mieszkańców w konsekwencji może dojść do znacznych opóźnień lub blokady budowy inwestycji. Stanowisko to jest racjonalne i uzasadnione jednak Organ zauważył także, że przeciwnie odbierać będą budowę obwodnicy mieszkańcy terenów, przez które ma przechodzić planowana droga lub mieszkańcy zamieszkujący w sąsiedztwie. Niechęć przeciwników obwodnicy wynika głównie z obawy pogorszenia warunków życia tj. nadmiernego hałasu, emisji gazów i pyłów, utrudnionego dostępu do lasu oraz obaw o utratę wartości nieruchomości. Opór społeczności lokalnej wiąże się zatem z potencjalną uciążliwością takiej inwestycji, której konsekwencję odczuwać mogą grupy społeczeństwa zamieszkujące najbliżej miejsca, gdzie będzie realizowany projekt inwestycyjny. Taki rodzaj nastawienia części społeczeństwa do procesów inwestycyjnych potwierdzają badania opinii społecznej, a powyższe nastawienie kwalifikowane jest jako tzw. "syndrom nie na moim podwórku". Polega on na tym, że ogólnie opinia społeczna wykazuje poparcie dla realizacji danego rodzaju inwestycji, która jednak wiąże się z oporem społeczności zamieszkującej region, w którym inwestycja ma zostać zlokalizowana. Pomimo, iż w KIP szczegółowo przeanalizowano wszelkie zagrożenia, a następnie wykazano, że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych norm ochrony środowiska, mieszkańcy działek sąsiadujących z planowanym przedsięwzięciem, pozostaną niechętnie nastawieni do realizowanego przedsięwzięcia. W konsekwencji powyższego poza przykładami niechęci wobec realizowanego przedsięwzięcia należy również wskazać, iż istnieje grupa jego zwolenników. W gminie Z. zamieszkuje przeszło 16 000 ludzi, z których znaczna część będzie użytkować nową alternatywną trasę i bezpośrednio odczuwać korzyści z niej płynące. Niekwestionowanym, zdaniem SKO jest, iż budowa obwodnicy Z. w ciągu drogi krajowej nr [...] ma na celu odciążenie istniejącego układu drogowego w centrum miasta Z., który obecnie wskazuje ograniczony poziom swobody ruchu i oddziałuje bezpośrednio na liczną grupę mieszkańców. Istniejąca dotychczas droga przebiega przez tereny zwartej zabudowy (centrum miasta) w bliskiej odległości od budynków. Podsumowując, Organ uwypuklił, że przeważająca ilość mieszkańców odczuje pozytywnie funkcjonowanie dodatkowego połączenia drogowego. Beneficjentami korzyści wynikających z budowy drogi nie są wybrani mieszkańcy zamieszkujący przy projektowanej trasie, ale cała ludność gminy Z..
Odnosząc się do wniosku zawartego w odwołaniu o zlecenie dokonania oceny prawidłowości sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego/specjalisty z listy Sądu Okręgowego w Koszalinie w specjalności branża akustyczna, poprzez zlecenie mu sporządzenia raportu celem uzupełnienia materiału dowodowego oraz zlecenie biegłemu oceny prawidłowości KIP w kontekście gatunków chronionych i obszarów chronionych, Organ uznał, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie, a zarzuty formułowane w kontekście przeprowadzonego przez Organ I instancji postępowania administracyjnego zakończonego wydaną decyzją stanowią jedynie polemikę z ustaleniami organu zawartymi w decyzji. Kolegium podkreśliło, że karta informacyjna przedsięwzięcia spełniała wszelkie wymogi ustawowe, zaś wydana decyzja jest wynikiem przyjęcia pozytywnych ustaleń oraz warunków wyspecyfikowanych przez organy wyspecjalizowane, tj. RDOŚ. Kolegium zauważyło, iż organ procedujący w sprawie nie ma obowiązku poszukiwania dowodów korzystnych dla strony w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Organ uznał, że żądanie przeprowadzenia ekspertyzy przez stronę po zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie jest działaniem nie mającym uzasadnienia, bowiem kompletny materiał został zgromadzony.
Odnosząc się do wniosków zawartych w odwołaniu M. J. i P. B. o stwierdzenie nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów procedury, SKO wyjaśniło, iż tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzoru, obejmującym między innymi stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Zatem, gdy decyzja podlega kontroli organu odwoławczego, zbędne jest prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zarzuty dotyczące nieważności decyzji mogą być również podnoszone przez stronę w postępowaniu odwoławczym i choć organ odwoławczy nie może stwierdzić nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. to, uwzględniając zarzuty strony, może wyeliminować taką decyzję z obrotu prawnego, orzekając na podstawie art. 138 k.p.a. (tak m in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2014r., II OSK 537/14).
W ocenie Kolegium nie zostały naruszone również przepisy prawa dotyczące zawiadamiania stron o biegu postępowania administracyjnego, z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, iż proces ten był realizowany poprawnie z poszanowaniem przepisu art. 74 ust. 3a ustawy. W myśl tego przepisu jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Celem regulacji zawartej w art. 74 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) jest uproszczenie procedury dotyczącej doręczenia decyzji środowiskowej, obniżenie kosztów administrowania oraz ujednolicenie terminu skutecznego doręczenia decyzji w drodze obwieszczenia (akta Organu I instancji karty 2215-2235 tom 6 oraz karty 1027-1059 akta organu i instancji tom 5 i karty 547-573 akta Organu I instancji tom 3). Ponadto Organ I instancji w sposób określony normami art. 38, art. 85 ust.3 oraz art. 3 ust.2 pkt 11 ustawy podał do publicznej wiadomości informacje o wydaniu przedmiotowej decyzji (akta Organu I instancji karty od 2209 do 2214 tom 6 wraz z dokumentacja fotograficzna dotycząca umiejscowienia obwieszczeń zawarta na kartach 2236-2260 akta organu I instancji tom 6).
Zdaniem Kolegium przeprowadzone przez Organ I instancji postępowanie dowodowe zakończone zaskarżoną odwołaniami decyzją administracyjną prowadzone było z poszanowaniem przepisów proceduralnych jak i materialnoprawnych. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwoliła na jednoznaczne wykluczenie negatywnego wpływu zamierzenia inwestycyjnego na środowisko, w tym przypadków o których stanowi art. 63 ust. 3 ustawy a decyzja była konsekwencją zebrania i oceny kompleksowego materiału dowodowego polegającego na ocenie karty informacyjnej przedsięwzięcia z uwzględnieniem pozytywnych opinii i postanowień organów wyspecjalizowanych, co pozwoli na realizuję inwestycji przy spełnieniu celów środowiskowych (art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś).
4. Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli Skarżący.
G. B., żąda uchylenia zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia:
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do zarzutu uniemożliwienia prowadzenia prawidłowej gospodarki rolnej gruntów ornych w najcenniejszych klasach bonitacyjnych w przypadku realizacji przedsięwzięcia w wariancie nr 1, co doprowadziło do nierozpoznania sprawy co do istoty przez nie wzięcie pod uwagę zarzutów Skarżącej jako strony postępowania,
- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ nie rozpoznał pozostałych zarzutów skarżącej w sytuacji gdy ograniczył swoje rozważania do rozpoznania zarzutów dotyczących nieważności decyzji podnoszonych przez profesjonalnego pełnomocnika,
- art. 63 ust. 1 oraz art. 84 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez błędne przyjęcie, że realizacja przedsięwzięcia w wariancie nr 1 nie pociągnie za sobą zagrożeń dla środowiska (w szczególności glebowego), tym bardziej znaczących oddziaływań i w związku z tym, przyjęcie, ze nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,
- art. 74 ust. 1 pkt 2 o.o.ś poprzez uznanie, ze karta informacyjna przedsięwzięcia jest kompletna i może stanowić podstawę wydania decyzji, mimo tego, że nie uwzględnia wpływu inwestycji na glebę i uprawy, które musza być wyłączone z produkcji dla realizacji inwestycji,
- art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:
a) wadliwe uznanie, ze realizacja inwestycji w wariancie nr 1 jest najlepszym wyborem, w sytuacji gdy uniemożliwi prowadzenie prawidłowej gospodarki rolnej gruntów ornych w najcenniejszych klasach bonitacyjnych (tj. klasy I, II, IIIa i IIIB),
b) pominięcie dokonania ustaleń w zakresie negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko, w szczególności na tereny rolnicze, działalność rolniczą i produkcję roślinną,
c) zaniechanie podjęcia przez organ czynności niezbędnych do zbadania w sposób rzetelny i wyczerpujący kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 o.o.ś i tym samym zaniechanie analizy przedstawionych parametrów przedsięwzięcia pod kątem tego, czy jego realizacja nie spowoduje naruszenia praw osób trzecich i nie będzie negatywnie oddziaływała na interesy tych osób uniemożliwiając kontynuację działalności rolniczej na tych gruntach,
d) brak założenia realizacji zjazdów technicznych z drogi dla rolników co uniemożliwi kontynuację działalności rolniczej na gruntach sąsiadujących z projektowaną obwodnicą,
e) pominięcie w projekcie realizacji drogi odbarczeniowej niezbędnej do kontynuacji prawidłowej działalności rolniczej na gruntach przyległych.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że realizacja drogi w wariancie nr 1 pociągnie za sobą szereg negatywnych konsekwencji dla środowiska, dlatego powinna zostać przeprowadzona ocena oddziaływania inwestycji na środowisko, a nie jedynie zostać sporządzona karta informacyjna przedsięwzięcia. Budowa obwodnicy Z. jest inwestycją celu publicznego i powinna służyć miejscowej społeczności ale z poszanowaniem aspektu środowiskowego i zasobów naturalnych w postaci cennych ziem, na terenie których planowana jest budowa obwodnicy. W skali kraju gleby orne bardzo dobre i dobre (I i II klasy bonitacyjnej) zajmują jedynie 3,7% powierzchni, a także gleby klasy IIIa i IIIb 18% powierzchni. Gleby przeznaczone pod budowę obwodnicy to najlepsze gleby orne w skali kraju, łatwe w uprawie, zasobne w składniki pokarmowe, przewiewne i nie zaskorupiające się. Dają bardzo dobre plony. Budowa obwodnicy Z. spowoduje utratę najcenniejszych gleb ornych i uniemożliwi dalsze prowadzenie produkcji rolnej wzdłuż zaplanowanej drogi. Działki rolne przeznaczone pod budowę drogi zostaną podzielone i wywłaszczone. Podział działek spowoduje, że niemożliwym będzie prowadzenie racjonalnej gospodarki rolnej, część gruntów zostanie utracona. Organ, zdaniem Skarżącej nie dokonał analizy w toku postępowania, czy realizacja przedsięwzięcia naruszy prawa osób trzecich i czy będzie negatywnie oddziaływała na interesy tych osób. Dodatkowo rolnicy utracą dopłaty do tych gruntów. Wariant nr 1 przewiduje wyłączenie łącznie z uprawy 4,65 ha gleb, z czego aż 2,25 ha to gleby I i II klasy bonitacyjnej. Trasa obwodnicy została tak zaplanowana, że właściwie nie przebiega przez grunty orne klasy IVa i IVb ponieważ teren pod obwodnicę zajmuje jedynie 0,6 ha tych gruntów. Użytkowanie drogi z uwagi na emisję spalin i pyłów spowoduje dalszą degradację cennych gruntów ornych. W ramach planowanego przedsięwzięcia zaplanowano budowę przejść dla zwierząt, zbiorników retencyjnych, wiaduktów i mostów, nie zaplanowano jednak żadnych rozwiązań infrastrukturalnych dla rolników w postaci chociażby zjazdów z obwodnicy, drogi odbarczeniowej czy drogi technicznej, po której rolnicy mogliby przemieszczać swój sprzęt. Podzielenie i wywłaszczenie gruntów rolnych pod obwodnicę spowoduje, że uprawa stanie się nie tylko uciążliwa ale również nieopłacalna na pozostawionych skrawkach terenów ornych, działki stracą na wartości. Karta informacyjna przedsięwzięcia, w ocenie Skarżącej jest dokumentem niewystarczającym dla prawidłowej weryfikacji inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, organy powinny zażądać sporządzenia raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, czego nie zrobiły. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem ponownej oceny materiału dowodowego i wyznaczenia przebiegu obwodnicy w innym miejscu, tak aby zmniejszyć negatywne oddziaływania dla najcenniejszych w skali kraju gruntów ornych.
M. J. i P. B. w skardze podnieśli następujące zarzuty:
1) naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1, art. 81, art. 80, art. 81a i art. 107 k.p.a. przez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, brak wnikliwego, rzetelnego i wszechstronnego rozpoznania sprawy i niedostateczne wyjaśnienie wszelkich okoliczności mających znaczenie dla wydanego rozstrzygnięcia.
Organy, zdaniem Skarżących nie przeanalizowały innych wariantów budowy obwodnicy, choćby wariantu nr 6, nie rozpoznały w tym zakresie wniosków i zgłaszanych uwag stron postępowania. Zdaniem Skarżących organy niezasadnie uznały, że realizacja przedsięwzięcia w wariancie nr 1 nie spowoduje negatywnych konsekwencji przyrodniczych w sytuacji gdy uważna analiza stanu faktycznego sprawy oraz złożonych wniosków także prezentowanych w odwołaniu skarżących z dnia 26 maja 2023 r. oraz w skardze (opierających się na opinii przyrodnika będącego biegłym sądowym Sadu Okręgowego w K. oraz akustyka, wydanych na zlecenie Skarżących), prowadzi do wniosków przeciwnych. Organ naruszył art. 7 i art. 77 § 1 1 kpa nie dopuszczając do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z branży akustycznej i przyrodniczej, w sytuacji gdy przeprowadzenie tego dowodu było uzasadnione i konieczne dla ustalenia stanu faktycznego. Naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. polega na nie wyjaśnieniu w uzasadnieniu decyzji podstawy faktycznej i prawnej, co uniemożliwia zapoznanie się z motywami działania Organu, ustosunkowanie się do nich w sposób rzeczowy i wyczerpujący w kontekście rezygnacji Organu z przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wyjaśnienia dlaczego podobny stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach, a także brak odwołania się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zdaniem Skarżących SKO naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji gdy prawidłowym było stwierdzenie nieważności tej decyzji. Organ odwoławczy naruszył też art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wszczynając z urzędu postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Z. wydanej z rażącym naruszeniem prawa,
2) naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 8 lit c u.o.o.ś. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, gdyż Organ nie zlecił przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i nie zapewnił udziału społeczeństwa w tym postępowaniu, traktując nierówno interesy uczestników i wnioskodawcy, nie rozstrzygając wątpliwości na korzyść Skarżących i nie odnosząc się do ich postulatów i zastrzeżeń. Organ nie odniósł się także do petycji mieszkańców Z. sprzeciwiających się budowie obwodnicy w wybranym wariancie, na terenach znajdujących się najbliżej zabudowy mieszkaniowej i cennych przyrodniczo terenów, co skutkowało nieuwzględnieniem w wydanej decyzji wyników postępowania z udziałem społeczeństwa;
3) naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 8 lit c ustawy o.o.ś. w zw. z art. 6 ust. 4 i 8 Konwencji z dnia 25 czerwca 1998 roku o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska sporządzonej w Aarhus (Dz. U. z 2003 nr 78, poz. 706) – dalej "Konwencja z Aarhus" poprzez wydanie decyzji bez zapewnienia formalnego udziału społeczeństwa w postępowaniu i wydaniu decyzji środowiskowej, dotyczącej realizacji przedsięwzięcia oddziałującego na tysiące mieszkańców, w tym brak jawności postępowania w rozumieniu ustawy o.o.ś., bez analizy konfliktów społecznych które miały miejsce w toku postępowania, co może być zapewnione tylko w trakcie postępowania dotyczącego oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co doprowadziło do rażącego naruszenia interesu społecznego i zasady zaufania do organów państwa;
4) naruszenia art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. w zw. z art. 84 ust 1 , art. 3 ust. 1 pkt 8 lit c i art. 80 ust. 1 pkt 3 tej ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez utrzymanie w mocy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, mimo wydanej w dniu 12 sierpnia 2022 r. opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. , stwierdzającej potrzebę przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co narusza art. 63 ust. 1 ustawy i mimo niedostatecznego przeanalizowania uwarunkowań o których mowa w tym przepisie dotyczących rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia z uwzględnieniem jego skali, powiazań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się z innymi przedsięwzięciami, emisji spalin i hałasu, zagrożenia dla ludzi spowodowanego budową drogi tak blisko zabudowań zamieszkałych przez ludzi;
5) naruszenie art. 80 i art. 84 u.o.o.ś poprzez ich niewłaściwe zastosowanie prowadzące do przyjęcia, że Organ niejako iluzorycznie dysponował 6 innymi, alternatywnymi wariantami przeprowadzenia obwodnicy, przedstawionymi przez inwestora, w sytuacji gdy wszystkie niepreferowane warianty w zasadzie były identyczne, gdyż nie były oceniane i weryfikowane pod katem oceny oddziaływania na środowisko, niektóre elementy analizy zupełnie pominięto, wobec czego nie sposób uznać je za racjonalne warianty w zakresie oddziaływania na środowisko, co powoduje, ze warianty te były iluzoryczne,
6) naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit a u.o.o.ś poprzez brak rozważenia i pominięcie możliwości wystąpienia konfliktów lokalnych związanych z planowanym przedsięwzięciem, w sytuacji gdy skala dezaprobaty i protestów społecznych jest duża;
7) naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. b i f ustawy o.o.ś. poprzez nie uwzględnienie w postępowaniu zmierzającym do ustalenia czy zachodzi obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, jego możliwego oddziaływania w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami, np. pod nazwą "R. Park Z." planowaną na działkach nr [...], [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym [...] ul [...] w Z.;
8) naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit a u.o.o.ś. poprzez nie uwzględnienie w wydanej decyzji oddziaływania planowanej obwodnicy na środowisko, w tym na tereny objęte ochroną przyrodniczą oraz tereny zabudowane;
9) naruszenie art. 46 ust. 2 w zw. z art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098 ze zm. – dalej przywoływana jako: "u.o.p.") w zw. z § 5 i § 6 ust. 1-4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, przez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia którego przebieg narusza miejsca bytowania i strefę ochrony nietoperzy,
10) naruszenie art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 33 ust. 1 u.o.p. w powiazaniu z art. 61 ust. 1 pkt 1 o.o.ś. poprzez nieuwzględnienie faktu, że w przypadku oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 obowiązkiem organów było przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., oraz o stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z pisemnej opinii specjalisty M. P. z branży akustycznej na fakt błędnego sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia, a tym samym wydania wadliwej decyzji środowiskowej w zakresie emisji hałasu, oddziaływania akustycznego dla otoczenia planowanego przedsięwzięcia oraz sąsiednich zabudowań, w połączeniu z oddziaływaniem hałasu sąsiadujących linii kolejowych. Wnieśli także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego M. N. z branży przyrodniczej na fakt błędnego sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia, a tym samym wydania błędnej decyzji środowiskowej w zakresie obszarów chronionych i występowania gatunków chronionych roślin i zwierząt oraz w zakresie wpływu inwestycji na środowisko.
5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie wskazując, że zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem organów administracji publicznej i mają na celu de facto uniemożliwienie realizacji przedsięwzięcia w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji która jest kwestionowana. Postępowanie było prowadzone z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a wydana decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest bardzo obszerny i wykracza poza ustawowy wykaz zawarty w art. 62a o.o.ś.
Odnosząc się do wniosku Skarżących o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji SKO zauważyło, że w skardze nie wskazano przesłanek materialnoprawnych w oparciu o które można by stwierdzić, że faktycznie zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo. Ponadto, tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzoru o jakim mowa w art. 156 § 1 k.p.a. ponieważ organ odwoławczy ma szersze uprawnienia niż organ nadzoru. Gdy decyzja podlega kontroli organu odwoławczego, zbędne jest prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ odwoławczy nie może wprawdzie stwierdzić nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa, ale jeśli zarzuty okażą się zasadne, może wyeliminować taką decyzję z obrotu prawnego na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.
6. Na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. skargi zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. i prowadzenia pod sygnaturą II SA/Sz 972/23.
Pełnomocnik G. B. oświadczył na posiedzeniu Sądu, że podtrzymuje skargę i wnioski w niej zawarte.
Pełnomocnik M. J. i P. B. oświadczył, że podtrzymuje skargę i argumenty w niej przedstawione i wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i uchylenie decyzji Burmistrza Z.. Ponadto, podtrzymuje wnioski dowodowe zawarte w skardze.
Pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skarg oraz wniosku o przeprowadzenie dowodów. Pełnomocnik inwestora będący pracownikiem GDDKiA K. B. wskazał, iż wariant nr 1 został wybrany w wyniku nieformalnego spotkania z mieszkańcami jako najbardziej korzystny. Na początku były przedstawiane 4 warianty. Dwa następne warianty 5 i 6 zostały przygotowane dla organu.
Uczestnik postępowania D. R. wniósł o uwzględnienie skarg wskazując, że podczas konsultacji z mieszkańcami rzeczywiście były przedstawione 4 warianty. Potem przygotowano kolejne 2, które uwzględniały obwodnicę R. , podobnie jak wariant 1. Dalej wyjaśnił, że podczas konsultacji z mieszkańcami były przedstawiane mapy które nie uwzględniały domów, nie były przedstawione w skali i trudno było się zorientować co do przebiegu obwodnicy. Na dowód czego uczestnik postępowania przedłożył mapę obrazującą warianty przebiegu obwodnicy wskazując, że zarówno wariant nr 1 jak i nr 6 obejmowały R. , co było postulowane przez mieszkańców.
Skarżąca M. J. wyjaśniła, że gdyby społeczeństwo wiedziało o pozostałych wariantach (5 i 6) mogłoby się wypowiedzieć, a różnica pomiędzy wariantem 1 i 6 w analizie wielokryterialnej wynosiła 0,5 pkt. Na 100.
Na pytanie sędziego sprawozdawcy pełnomocnik G. B. wyjaśnił, że działki Skarżącej są klasy III i IV i uprawiane jest tam rolnictwo ekologiczne m. in. wiesiołek na olej. Jednocześnie podkreślił, że są to gleby o najwyższej klasie bonitacyjnej.
Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił wnioski dowodowe zawarte w skardze M. J. i P. B..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
7. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Poddając kontroli legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyżej opisanych Sąd doszedł do przekonania, że skargi okazały się niezasadne. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do wniosku, że wszystkie wskazane wyżej warunki - zarówno formalne, jak i merytoryczne - zostały w zaskarżonej decyzji spełnione a Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
8. W pierwszej kolejności należy podnieść, że w tej sprawie podlegały rozpoznaniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 29 września 2023 roku nr SKO.4170.1591.2023 utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Z. z dnia 27 kwietnia 2023 roku nr 6220.7.2022.DŚ którą Organ ten stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy Z. w ciągu drogi krajowej nr [...]. Jednocześnie Organ I instancji określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt II decyzji). W pkt. III decyzji Organ I instancji określił wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. w szczególności w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub w projekcie architektoniczno-budowlanym. Charakterystykę planowanego przedsięwzięcia określono w załączniku nr 1 do decyzji (pkt IV). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności (pkt V).
Organ w sprawie stwierdził zatem brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił istotne warunki korzystania ze środowiska. Taki tryb procedowania jest zgodny z obowiązującymi przepisami, bowiem art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. wprost stanowi, że w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Decyzja Organu I instancji została wydana na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm.) – dalej ustawa "u.o.o.ś".
Stosownie do treści art. 71 ust. 1 i 2 omawianej ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że wniosek o wydanie decyzji środowiskowej dotyczy przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko określonego w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839). Zgodnie z tym przepisem do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 lub obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg lub obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
W przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. (art. 59 ust. 1 pkt 2 tej ustawy).
W myśl art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. W decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. (art. 84 ust. 1a o.o.ś.).
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przez ustawę (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 323/15). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz w przypadku jego dopuszczalności, wymagań jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Rolą postępowania środowiskowego jest analiza dopuszczalności konkretnego, planowanego dopiero przedsięwzięcia, jego oddziaływania na środowisko, ludzi, krajobraz, nie zaś wydanie generalnej zgody na wykonanie przedsięwzięcia. W rezultacie postępowanie to sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter rozstrzygnięcia wstępnego względem ewentualnego przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i pełni ona względem niego funkcję prejudycjalną.
Skutki prawne decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla dalszego procesu inwestycyjnego zostały określone w art. 86 o.o.ś zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje o których mowa w art. 71 ust. 1. Istotne jest to, że kreatorem zamierzenia inwestycyjnego jest inwestor. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie rodzi praw do terenu, więc procedura jej wydania i sama decyzja nie rozstrzyga o kwestiach dysponowania, przejęcia czy oszacowania nieruchomości. Decyzja środowiskowa określa jedynie środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Warunki te muszą być uwzględnione na etapie opracowania projektu budowlanego, realizacji i eksploatacji inwestycji celem ochrony środowiska, jednak sama decyzja środowiskowa nie reguluje wszystkich rozwiązań projektowych i kwestii związanych z ochroną gruntów. Etap w którym następuje podział działek i ich wykup to etap decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej –ZIRD wydanej na podstawie art. 11 a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 162), wtedy strony mogą dochodzić swoich praw związanych z utratą czy podziałem nieruchomości.
10. Organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. i wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie, Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. o wyrażenie opinii odnośnie sporządzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby o określenie zakresu raportu. Osobnej decyzji czy też postanowienia w tej materii nie wydaje. Organ był więc uprawniony do orzeczenia w decyzji środowiskowej o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Czynności te zostały w niniejszej sprawie przeprowadzone prawidłowo i nie budzą zastrzeżeń Sądu. Wszystkie trzy organy opiniujące wskazały na brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Trzeba tu podkreślić, że organy te wydają opinie, a zatem organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy nie jest nimi formalnie związany, jednakże są to organy wyspecjalizowane w zakresie gospodarki wodnej, w zakresie ochrony środowiska oraz w zakresie higieny. Już sama jednolitość oceny tych wyspecjalizowanych organów wskazuje, że w zakresie ich właściwości brak jest szczególnych okoliczności, które świadczyłyby o konieczności przeprowadzenia postępowania środowiskowego w pełnym zakresie. Organy te nie stwierdziły potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia w wariancie nr 1 zaproponowanym przez GDDKiA. Jednocześnie organy opiniujące wskazały na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków lub wymagań o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit b lub c o.o.ś., lub nałożenia obowiązku działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit b lub c tej ustawy. Przepisy te dotyczą określenia, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1, potrzebę unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – nałożenie obowiązku tych działań, a także obowiązku monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – nałożenie obowiązku monitorowania, określając jego zakres, termin i obowiązki co do przedłożenia informacji o jego wynikach regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, organowi wydającemu decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, oraz innym organom gdy jest to uzasadnione.
11. W sytuacji stwierdzenia przez organy braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, organy decyzyjne (prowadzące postępowanie "główne" środowiskowe) powinny dokonać obiektywnej, wyważonej, opartej na niekwestionowanym stanie faktycznym oceny Karty informacyjnej przedsięwzięcia (dalej przywoływanej także jako: "KIP") jako dowodu zasadniczego, jak też ocenić inwestycję w kontekście wszystkich uwarunkowań wynikających z u.o.o.ś. Wynika to wprost z art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, zatem są zobowiązane orzekać uwzględniając obowiązujący stan prawny.
Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Organu I instancji w tym zakresie jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego - po przeanalizowaniu materiałów zgromadzonych w sprawie - nie stwierdził przesłanek, które w myśl art. 84 u.o.o.ś. uzasadniałyby konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i z uwagi na charakter przedsięwzięcia odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ rozpatrując tę kwestię, brał pod uwagę takie kryteria jak: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do poszczególnych kryteriów określonych w ustawie (wymienionych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i jej uzupełnieniach). Z akt sprawy wynika, że Inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia, o której mowa w art. 62a ust. 1 ustawy. Teren inwestycji oraz jej oddziaływania został określony w sposób jasny i jednoznaczny na załączonych do wniosku mapach. Przedłożona do akt sprawy karta informacyjna przedsięwzięcia wraz z jej uzupełnieniami, zawiera wszystkie dane określone w art. 62a ust. 1 ustawy i odpowiada wymaganiom ustawy, ponadto zawiera elementy nieobowiązkowe, które są wymagane w raportach o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko tj.
- inwentaryzację przyrodniczą, w ramach której przeprowadzono 31 kontroli terenowych w okresie od grudnia 2020 r. do grudnia 2021 r.,
- analizę wariantową (6 wariantów),
- analizę w zakresie emisji akustycznej obejmującą propagację hałasu emitowanego od ruchu pojazdów po projektowanej obwodnicy w modelu 3D, co pozwoliło na określenie poziomów hałasu na terenach podlegających ochronie przed hałasem oraz ewentualnej potrzeby przyjęcia zabezpieczeń przed ponadnormatywnym hałasem oraz uwzględniającą dwa horyzonty czasowe tj. rok 2029 i 2034,
- analizę w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłów - analizy te uwzględniają określenie rozkładu izolinii oraz wartości dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń gazowych i pyłów emitowanych od ruchu pojazdów po projektowanej obwodnicy, uwzględniającą dwa horyzonty czasowe tj. rok 2029 i 2034,
- analizy w zakresie prognozowanych stężeń zanieczyszczeń w wodach opadowych lub roztopowych stanowiących spływy z projektowanej obwodnicy,
- analizę wielokryterialną dla planowanych wariantów uwzględniającą koszt inwestycji, prognozę ruchu, rozwiązania projektowe, analizę ekonomiczną, analizę oddziaływania na środowisko,
- analizę w zakresie wpływu na krajobraz,
- analizę w zakresie wpływu na obszar Natura 2000.
W orzecznictwie wskazuje się, że podważenie ustaleń wynikających z karty informacyjnej przedsięwzięcia (wraz z jej uzupełnieniami) mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Weryfikacja wiarygodności i mocy dowodowej powyższego dokumentu wymaga zatem przeprowadzenia co najmniej porównywalnych pod względem fachowości i specjalistycznej analizy dowodów, np. dowodu z ekspertyzy specjalistycznej, która w sposób udokumentowany wykazywałaby m.in. wady lub błędne założenia lub ustalenia karty informacyjnej przedsięwzięcia (wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 875/20). W okolicznościach tej sprawy koniecznym zatem na etapie postępowania przed Organami byłoby przedstawienie ekspertyzy, z której wynikałoby że ustalenia jak również założenia dotyczące prognozowanego natężenia ruchu są nieprawidłowe. Takiej jednak ekspertyzy Strona skarżąca wówczas nie przedłożyła.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku M. J. i P. B. dotyczącego przeprowadzenia dowodu z pisemnej opinii specjalisty M. P. z branży akustycznej na potwierdzenie błędnego sporządzenia KIP, a także dowodu z pisemnej opinii biegłego sądowego M. N., specjalisty z branży przyrodniczej w zakresie leśnictwa na fakt błędnego sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia, Sąd wyjaśnia, że Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego w sprawie, jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem przebieg postępowania administracyjnego oraz wydane w sprawie decyzje. Zdaniem Sądu, Organ I instancji przeprowadził obszerną analizę w zakresie ochrony akustycznej i przyrodniczej z której wynika, że nie będzie przekroczeń poziomu hałasu, a tam gdzie przekroczenia te będą występowały na terenach zabudowanych, Organ nakazał zostawienie pasa pod ekrany dźwiękochłonne. Z opinii przyrodniczej dołączonej do karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że przeprowadzono 31 obserwacji przyrodniczych, co trwało przez cały rok, a wyniki tych obserwacji zostały szeroko omówione przez Organ w uzasadnieniu decyzji.
Sąd nie znalazł zatem podstaw do kwestionowania formalnej poprawności sporządzonej KIP. Strony nie podważyły skutecznie w prowadzonym postępowaniu przed organami merytorycznej treści tego dokumentu, zaś dowody te Skarżący powinni przedstawić w postępowaniu przed organem administracji prowadzącym postępowanie. Karta informacyjna przedsięwzięcia spełniała wszelkie wymogi ustawowe, zaś wydana decyzja jest wynikiem przyjęcia pozytywnych ustaleń oraz warunków wyspecyfikowanych przez organy wyspecjalizowane. Słusznie SKO zauważyło, że organ procedujący w sprawie nie ma obowiązku poszukiwania dowodów korzystnych dla strony w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, zaś żądanie przeprowadzenia ekspertyzy przez stronę po zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie jest działaniem nie mającym uzasadnienia, bowiem kompletny materiał został zgromadzony. W orzecznictwie sądowym podnosi się, iż postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt II GSK 795/18).
Również pozostałe wskazywane w skardze braki karty informacyjnej przedsięwzięcia nie stanowią naruszenia przepisów prawa. Trzeba pamiętać, że obecne postępowanie jest dopiero pierwszym etapem procesu inwestycyjnego, a jego celem jest wyłącznie ustalenie, czy w sprawie istnieje konieczność sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, nie zaś kompleksowe i szczegółowe ustalenie parametrów inwestycji.
Podsumowując, w sprawie KIP spełnia wymagania, o których mowa w art. 62a u.o.o.ś., w szczególności została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i wiedzę specjalistyczną, co potwierdza znajdujący się w tym dokumencie podpis. Ponadto, dokument ten podlegał badaniu przez organy opiniujące, gdyż zgodnie z art. 64 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy jest on przedkładany przez organ zasięgający opinii, zaś w tej sprawie organy opiniujące - po otrzymaniu uzupełnienia KIP - nie stwierdziły uchybień czy nieścisłości, które uniemożliwiłyby wydanie opinii. Aktywność Skarżących nie może też ograniczyć się tylko do negowania ustaleń organu oraz okoliczności wynikających z przedłożonych przez inwestora dowodów. Każda bowiem strona może składać w trakcie postępowania administracyjnego dowody potwierdzające zasadność jej stanowiska, zwłaszcza gdy zmierza do zakwestionowania treści dokumentu, jakim jest karta informacyjna przedsięwzięcia.
12. Skarżący zarzucając nieważność zaskarżonej decyzji nie wskazali na czym polega rażące naruszenie prawa. Sąd z urzędu nie dopatrzył podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ani decyzji Organu I instancji. Z pewnością rażącym naruszeniem prawa nie jest brak sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, skoro ustawa nie wymaga aby raport taki został sporządzony.
13. Wydanie decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko poprzedziły pozytywne opinie trzech organów, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie, Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B., o których mowa w art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. Jeżeli organ nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to wybór wariantu przebiegu inwestycji, wbrew twierdzeniu Skarżących, nie należy do Organu.
Zgodnie z art. 62a u.o.o.ś karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające ocenę kryteriów o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 4, w szczególności dane o ewentualnych wariantach przedsięwzięcia. Kartę informacyjną przedsięwzięcia podpisuje autor, a w przypadku gdy jej wykonawcą jest zespół autorów - kierujący tym zespołem, wraz z podaniem imienia i nazwiska oraz daty sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia (art. 62a ust 2 u.o.o.ś.).
Sąd wskazuje, że to do inwestora należy decyzja, czy przedmiotem oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko będzie wariant zaproponowany przez inwestora, czy też przedmiotem oceny będzie kilka wariantów tego przedsięwzięcia. W przypadku gdy nie zostanie stwierdzona potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie ma potrzeby przeprowadzania oceny wielowariantowej. Natomiast analiza wielokryterialna przygotowana przez Inwestora, na która zwracali uwagę Skarżący, jest jego wewnętrzną procedurą wyboru najkorzystniejszego wariantu przedsięwzięcia i co warto podnieść - indyferentną dla organu. Nawet jeżeli poszczególne warianty przebiegu trasy obwodnicy dzieli niewielka różnica punktów, to w dalszym ciągu inwestor jest dysponentem propozycji którą przedkłada organowi. Nie jest rolą organu sugerowanie wyboru wariantu, a analiza wariantu przedstawionego do oceny.
Zdaniem Sądu Inwestor zrobił więcej niż musiał w kontrolowanej sprawie. Jego obowiązkiem było złożenie karty informacyjnej przedsięwzięcia i spełnienie wymagań określonych przez ustawę (art. 62, art. 62a, art. 63 o.o.ś.). Dopiero gdyby organ właściwy do wydania decyzji stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnione byłyby konsultacje z mieszkańcami i ocena zaproponowanych wariantów przebiegu planowanej obwodnicy Z.. Opis wariantów uwzględniających szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym wariantu proponowanego przez inwestora oraz racjonalnego wariantu alternatywnego i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru, jest częścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 5 o.o.ś.), który w kontrolowanym postępowaniu nie został sporządzony. Działania Inwestora wykraczające poza obowiązki nałożone ustawą mogły spowodować mylne wrażenie, że wszystkie te kroki, jak konsultacje z mieszkańcami i ocena wszystkich wariantów były niezbędne do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, nie wynika to jednak z ustawy.
Podkreślić zatem należy, że poza kompetencją organów o orzekających w sprawie lokalizacji inwestycji drogowej jest korygowanie trasy a także ocena realizacji inwestycji z uwagi na istnienie innych dróg w okolicy, gdyż – jak to już Sąd zaznaczył - wiążące dla organów jest zamierzenie przedstawione we wniosku inwestora. Z tych przyczyn za niezasadne Sąd uznał zarzuty i wnioski zgłaszane przez Skarżących także na rozprawie przed Sądem.
14. Podsumowując - Organ I instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, jednocześnie określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, co odpowiada treści art. 84 ust. 1a o.o.ś.
15. Odnosząc się do zarzutów skargi G. B. sprowadzających się do tego, że teren przeznaczony pod obwodnicę Z. to gleby o najwyższej klasie bonitacyjnej Sąd wyjaśnia, że zaskarżona decyzja dotyczy oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i te zagadnienia w zaskarżonej decyzji zostały rozważone. Natomiast podnoszone przez Skarżących kwestie dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich, oznaczenia nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, a także obowiązek budowy lub przebudowy zjazdów określa decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 11f ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; Dz.U. z 2024 r., poz. 311). Materii związanej z własnością nieruchomości czy klasą bonitacyjną gruntów rolnych przeznaczonych pod realizację inwestycji nie reguluje ustawa o.o.ś. Stąd argumenty skargi nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji.
16. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów w zakresie udziału społeczeństwa w ochronie środowiska Sąd wskazuje, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś., przez zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu jest wymagane w postępowaniu w sprawie ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania, w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie jest obligatoryjny. Wskazywano już, że obowiązek ten stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając wskazane uwarunkowania art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W przypadku, gdy nie była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie zachodzi obowiązek udziału społeczeństwa w postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 79 pkt 1 powyższej ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy do jej wydania, zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 84 ust. 1). Zatem prawidłowo Organ odwoławczy przyjął, że postępowanie wymaga udziału społeczeństwa, gdy w jego toku jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stanowisko to zgodne jest z poglądem wyrażonym przez NSA w wyroku z dnia 3 października 2013 r. (sygn. akt II OSK 1274/12), zgodnie z którym, w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z art. 84 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie nie jest wymagany udział społeczeństwa. W takiej sytuacji nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące informowania społeczeństwa. Stanowisko takie znalazło potwierdzenie także w orzeczeniach innych sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku WSA w Szczecinie z 25 listopada 2021 r. (sygn. akt II SA/Sz 909/21) wskazano, że udział społeczeństwa w postępowaniu jest gwarantowany dopiero od momentu wydania postanowienia stwierdzającego konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym przywoływany art. 44 ust. 2 przywoływanej ustawy nie może stanowić podstawy dla uzyskania legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Stąd zarzut w powyższym zakresie nie jest uzasadniony.
W praktyce planowania i realizacji inwestycji szczególnie o takim zasięgu, co do zasady istnieje się grupa mieszkańców niezadowolonych, na co zwracał uwagę Organ odwoławczy, ale nawet protesty społeczne nie mogą być jedynym powodem do odmowy udzielenia oceny środowiskowej.
17. Przedstawione wyżej argumenty prowadzą do wniosku, że za chybione należało uznać zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi w toku postępowania zebrano materiał dowodowy, który w świetle przepisów u.o.o.ś był wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazać w tym miejscu należy, że dokonując oceny wniosku organ opiera się przede wszystkim na złożonej przez Inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia (KIP). To ten dokument stanowi kluczowy dowód na określenie charakteru przedsięwzięcia oraz jego wpływu na środowisko. Nie można pominąć wykonanej pracy przez organy współdziałające poprzez wydanie opinii dla przedsięwzięcia – te zaś po dokonaniu uzupełnień i wyjaśnień nie pozostawiają wątpliwości co do braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Organu I instancji w tym zakresie jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego - po przeanalizowaniu materiałów zgromadzonych w sprawie - nie stwierdził przesłanek, które w myśl art. 84 u.o.o.ś. uzasadniałyby konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
18. Ponieważ podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl