II SA/Sz 925/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-03-08
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ochrona przyrodyusuwanie drzewdecyzja administracyjnawójt gminyprokuratorzagrożenie bezpieczeństwapostępowanie dowodowenieodpłatne usunięcieustawa o ochronie przyrody

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy zezwalającej na nieodpłatne usunięcie drzew, uznając, że organ nie przeprowadził wymaganego postępowania dowodowego w celu obiektywnego wykazania zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Prokurator Rejonowy zaskarżył decyzję Wójta Gminy zezwalającą na nieodpłatne usunięcie 36 drzew, zarzucając brak podstawy prawnej. Sąd stwierdził nieważność decyzji, uznając, że organ nie wykazał obiektywnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, które uzasadniałoby nieodpłatne usunięcie drzew zgodnie z ustawą o ochronie przyrody. Wójt nie przeprowadził wymaganego postępowania dowodowego, a argumenty o zagrożeniu alergicznym czy hipotetycznym zagrożeniu dla ruchu nie były wystarczające.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego na decyzję Wójta Gminy zezwalającą na nieodpłatne usunięcie 36 drzew gatunku topola. Prokurator zarzucił organowi wydanie decyzji bez podstawy prawnej, wskazując na uchylone przepisy. Sąd, kontrolując legalność decyzji, stwierdził jej nieważność, choć nie z powodów podniesionych przez Prokuratora. Kluczowym zarzutem Sądu było rażące naruszenie prawa w zakresie art. 84 w związku z art. 86 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody. Sąd podkreślił, że zasadą jest odpłatność za wycięcie drzew, a wyjątki od tej zasady, jak nieodpłatne usunięcie, muszą być ściśle umotywowane i poparte obiektywnym, zindywidualizowanym zagrożeniem. Wójt nie przeprowadził wymaganego postępowania dowodowego, ograniczając się do zatwierdzenia wniosku Powiatowego Zarządu Dróg. Argumenty o zagrożeniu dla ruchu drogowego czy alergiach uznano za niewystarczające i hipotetyczne. Sąd stwierdził, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, i orzekł o jej nieważności oraz o tym, że nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja zezwalająca na nieodpłatne usunięcie drzew musi zawierać właściwie umotywowaną przyczynę wycinki zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, a organ musi przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wykazania obiektywnego i zindywidualizowanego zagrożenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że argumenty o zagrożeniu dla ruchu drogowego czy alergiach nie zastąpią wymaganego postępowania dowodowego, które musi wykazać obiektywne i konkretne zagrożenie dla bezpieczeństwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

u.o.p. art. 83 § ust.1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83 § ust. 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 85

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 84

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 86 § ust.1 pkt 5

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

p.p.s.a. art. 145 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.p. art. 47e § ust. 1

Ustawa z dnia 16 października 1992 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 47f § ust. 1, ust. 2 i ust. 3

Ustawa z dnia 16 października 1992 r. o ochronie przyrody

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw art. 4 § ust. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzenie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów art. 3 § pkt 1

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ wydał decyzję bez podstawy prawnej (zarzut Prokuratora, uznany za nietrafiony przez Sąd w pierwotnym kształcie, ale wskazujący na problem z podstawą prawną). Wniosek o usunięcie drzew nie zawierał wskazania obwodu pnia. Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu obiektywnego wykazania zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Argumenty o zagrożeniu dla ruchu drogowego były hipotetyczne, a nie obiektywne i zindywidualizowane. Wnioski mieszkańców o usunięcie drzew z powodu alergii nie mogą być rozpoznawane w trybie dotyczącym zagrożenia bezpieczeństwa.

Odrzucone argumenty

Organ przyznał, że podstawa prawna była nieaktualna, ale twierdził, że nie spowodowało to szkody, gdyż regulacje były kontynuacją poprzednich. Wniosek Powiatowego Zarządu Dróg zawierał wystarczające dane do identyfikacji drzew (średnica pozwalająca obliczyć obwód). Drzewa (topole) stanowią zagrożenie dla zdrowia (alergie) i bezpieczeństwa ruchu drogowego (kruche, łamiące się konary).

Godne uwagi sformułowania

organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, a jedynie ograniczył się do zatwierdzenia wniosku decyzja rażąco naruszyła prawo w zakresie art. 84 w związku z art. 86 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego przez rosnące w pasie drogowym drzewo, mające podlegać usunięciu, musi być obiektywne i konkretnie z nim związane, a nie hipotetyczne

Skład orzekający

Barbara Gebel

przewodniczący

Joanna Wojciechowska

sprawozdawca

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi proceduralne dotyczące wydawania decyzji zezwalających na nieodpłatne usuwanie drzew, konieczność obiektywnego wykazania zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, znaczenie postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieodpłatnego usuwania drzew na podstawie ustawy o ochronie przyrody z 2004 r. i poprzednich przepisów. Interpretacja może ewoluować wraz ze zmianami prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i obiektywne uzasadnianie decyzji, nawet w sprawach dotyczących ochrony środowiska. Podkreśla, że 'dobra wola' organu nie zastąpi wymogów prawnych.

Nieważna decyzja o wycince drzew: dlaczego 'dobra wola' wójta nie wystarczyła?

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 925/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel /przewodniczący/
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Lasy
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145  par.  2 pkt 2 i art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2006 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] na podstawie art. 47 e ust.1, art. 47 f ust.1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 16 października 1992 r. o ochronie przyrody / Dz. U. z 2001 r., Nr 99 poz. 1079 z póź, zm. /, art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw / Dz. U. Nr 100, poz. 1085 / w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzenie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów / Dz. U. Nr 162, poz. 1117 z póź. zm./ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 / po rozpatrzeniu wniosku Powiatowego Zarządu Dróg w [...] dotyczącego usunięcia 36 drzew gatunek topola o obwodzie pnia 36 do 80 cm z drogi powiatowej nr [...], którą zezwolił Powiatowemu Zarządowi Dróg w [...]na nieodpłatne usunięcie powyższych drzew .
Z uzasadnienia decyzji wynika, że drzewa stanowią zagrożenie dla ruchu pojazdów oraz są uszkodzone.
Prokurator Rejonowy w [...]złożył skargę na powyższą decyzję, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Prokurator zarzucił, że organ administracji wydał zaskarżoną decyzję bez podstawy prawnej, bowiem przepisy wskazane w podstawie jej wydania zostały uchylone. Nadto wniosek Powiatowego Zarządu Dróg w [...] o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew nie odpowiadał warunkom wymienionym w ustawie o ochronie przyrody.
W odpowiedzi na skargę Wójt przyznał, że podstawa prawna zaskarżonej decyzji była nieaktualna z uwagi na wejście w życie z dniem 1 maja 2004 r. nowej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lecz był to błąd pracownika urzędu. Wskazał, że "w wyniku wydania decyzji z nieaktualną podstawą prawną nie doszło do żadnej szkody, ponieważ decyzja była merytorycznie uzasadniona, a aktualne regulacje prawne, dotyczące przedmiotu decyzji które powinny znaleźć się w jej podstawach/ w ogólnym zarysie są kontynuacją poprzednich (formalnie nieaktualnych) regulacji." Według Wójta, wniosek Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w [...] posiadał wystarczające dane umożliwiające identyfikację drzew, gdyż zawierał określenie ich średnicy, na podstawie której obliczono obwód drzew. Wójt podał, że do wycięcia przeznaczone zostały topole, które są silnymi alergenami, bowiem do jego urzędu wpływały podania od mieszkańców, iż drzewa stanowią dla nich zagrożenie dla zdrowia. Topole to drzewa kruche, które rosnąc w pasie drogowym zagrażają bezpieczeństwu odbywającego się tam ruchu drogowego poprzez częste przypadki łamania się konarów pod wpływem silnych i częstych wiatrów. Wójt dodał, że znany mu jest przypadek ciężkiego kalectwa mieszkańca gminy wskutek upadku konara topoli na drogę. Reasumując Wójt stwierdził, że " jeśli nawet nie wszystkie drzewa były suche i chore, to usunięcie ich z powyższych względów było uzasadnione".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podnoszonych.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną.
Zarzut skargi, o braku podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji przez powołanie się na uchylone przepisy jest nietrafiony, bowiem obowiązywała wówczas ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, która w art. 83 ust.1 upoważniała wójta do wydania zezwolenia na usunięcie drzew na wniosek posiadacza nieruchomości. Wniosek ten musiał zawierać elementy wymienione w art. 83 ust. 4 ww. ustawy. Ma rację Prokurator, wskazując że wniosek Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w [...] nie zawiera wskazania obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm. Powyższe jest niezbędne w celu ustalenia zgodnie z art. 85 powyższej ustawy ewentualnej opłaty za wycięcie drzewa. Przesłanki, którym winien odpowiadać wniosek posiadacza nieruchomości o zezwolenie na usunięcie drzewa są jednakowe dla odpłatnego jak i nieodpłatnego jego wycięcia.
Analizując zebrany materiał dowodowy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja rażąco naruszyła prawo w zakresie art. 84 w związku z art. 86 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody. Treść decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią wskazanych powyżej przepisów zaś charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
W ustawie o ochronie przyrody zasadą jest odpłatność za wycięcie drzewa, zaś wyjątki związane z nieodpłatnym usunięciem drzew określa art. 86 ww. ustawy. W niniejszej sprawie, decyzja Wójta zezwalająca na nieodpłatne usunięcie drzew winna zawierać określenie właściwie umotywowanej przyczyny ich wycinki zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Powoływanie się na okoliczność, że drzewa zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego, wymaga od organu przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie. Wójt winien wykazać, że rosnące w pasie drogowym drzewa stanowią obiektywne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które musi być zindywidualizowane co do każdego konkretnego drzewa. Z akt sprawy wynika, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, a jedynie ograniczył się do zatwierdzenia wniosku złożonego przez Powiatowy Zarząd Dróg w [...]. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo lakoniczne i narusza art.107 Kpa.
Argumenty podnoszone przez Wójta w odpowiedzi na skargę nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego przez rosnące w pasie drogowym drzewo, mające podlegać usunięciu, musi być obiektywne i konkretnie z nim związane, a nie hipotetyczne. Wnioski mieszkańców gminy o usunięcie drzew rosnących w pasie drogowym z powodu nasilenia objawów chorób alergicznych nie mogą być rozpoznawane przez organ administracji w trybie art. 86 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 2 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. /, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI